Η Ουάσινγκτον διοχετεύει 2 δισ. δολάρια σε εννέα εταιρείες κβαντικών τεχνολογιών, αποκτώντας μειοψηφικές συμμετοχές. Η κίνηση σηματοδοτεί νέα φάση βιομηχανικής πολιτικής σε έναν στρατηγικό, αλλά ακόμη ανώριμο, κλάδο.
Το υπουργείο Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών ετοιμάζει πακέτο επιχορηγήσεων ύψους 2 δισ. δολαρίων για εννέα εταιρείες αιχμής στον χώρο των κβαντικών τεχνολογιών, με αιχμή την IBM, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές. Η ιδιαιτερότητα της πρωτοβουλίας δεν είναι μόνο το ύψος της χρηματοδότησης, αλλά και η πρόθεση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να αποκτήσει μειοψηφικές μετοχικές συμμετοχές στις εταιρείες που θα ενισχύσει.
Ποιοι ενισχύονται και γιατί αντιδρά έτσι η Wall Street
Από το συνολικό ποσό, περίπου 1 δισ. δολάρια εκτιμάται ότι θα κατευθυνθούν στην IBM, με το υπόλοιπο να διανέμεται σε μικρότερες, εξειδικευμένες εταιρείες όπως η GlobalFoundries, η D-Wave Quantum, η Rigetti Computing και η Infleqtion. Η είδηση προκάλεσε άμεση αντίδραση στις προσυνεδριακές συναλλαγές, με τις μετοχές των εταιρειών να καταγράφουν διψήφια άλματα σε ορισμένες περιπτώσεις, καθώς η αγορά τιμολογεί αφενός τη μείωση τεχνολογικού και χρηματοδοτικού κινδύνου, αφετέρου την «σφραγίδα» στρατηγικής σημασίας που προσδίδει η ομοσπονδιακή στήριξη.
Η κίνηση εντάσσεται στη νέα αμερικανική βιομηχανική πολιτική, όπου το κράτος δεν περιορίζεται σε φορολογικά κίνητρα, αλλά αναλαμβάνει ενεργό ρόλο κεφαλαιούχου σε κρίσιμες τεχνολογίες, από τα ημιαγωγά μέχρι την κβαντική πληροφορική. Η απόφαση να αποκτηθούν μειοψηφικές συμμετοχές διαφοροποιεί αυτή την παρέμβαση από τα παραδοσιακά προγράμματα επιχορηγήσεων, ευθυγραμμίζοντάς την περισσότερο με το μοντέλο κρατικού επενδυτή που ακολουθούν ήδη άλλες μεγάλες οικονομίες.
Κβαντικός υπολογισμός ως γεωπολιτικό εργαλείο
Ο κβαντικός υπολογισμός θεωρείται επόμενη γενιά υπολογιστικής ισχύος, με δυνατότητες που εκτείνονται από τη βελτιστοποίηση βιομηχανικών διαδικασιών και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, έως την κρυπτογραφία και την άμυνα. Για τις ΗΠΑ, η διατήρηση τεχνολογικού προβαδίσματος έναντι της Κίνας και άλλων ανταγωνιστών σε αυτό το πεδίο έχει σαφή γεωπολιτική διάσταση, καθώς οι κβαντικές τεχνολογίες μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια επικοινωνιών, τις δυνατότητες κυβερνοάμυνας και τη στρατηγική ισορροπία.
Η επιλογή να ενισχυθούν τόσο ένας παγκόσμιος κολοσσός όπως η IBM όσο και μικρότερες, καθαρά κβαντικές εταιρείες, δείχνει προσπάθεια δημιουργίας ολοκληρωμένου οικοσυστήματος: από την έρευνα και την ανάπτυξη υλικού μέχρι τις εξειδικευμένες εφαρμογές. Παράλληλα, η συμμετοχή εταιρειών όπως η GlobalFoundries υπογραμμίζει τη σύγκλιση κβαντικών τεχνολογιών και ημιαγωγών, σε μια περίοδο όπου η αλυσίδα αξίας των μικροτσίπ βρίσκεται στο επίκεντρο εμπορικών και στρατηγικών αντιπαραθέσεων.
Κίνδυνοι, αποτιμήσεις και κρατικός καπιταλισμός
Παρά τον ενθουσιασμό των αγορών, ο κλάδος των κβαντικών υπολογιστών παραμένει τεχνολογικά ανώριμος, με αβέβαιο χρονοδιάγραμμα εμπορικής ωρίμανσης. Η είσοδος του κράτους ως μειοψηφικού μετόχου μπορεί να λειτουργήσει ως σήμα σταθερότητας και μακροπρόθεσμης δέσμευσης, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα για τον βαθμό παρέμβασης στις στρατηγικές αποφάσεις των εταιρειών και για το πώς θα αποτιμηθούν αυτές οι συμμετοχές στο μέλλον.
Η κίνηση ενισχύει την τάση προς έναν πιο ενεργό «κρατικό καπιταλισμό» στις ανεπτυγμένες οικονομίες, όπου η δημόσια πολιτική δεν περιορίζεται στη ρύθμιση, αλλά συνδιαμορφώνει την κατεύθυνση της καινοτομίας μέσω κεφαλαίων και συμμετοχών. Για τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ότι οι αποτιμήσεις σε κλάδους στρατηγικής τεχνολογίας θα επηρεάζονται όλο και περισσότερο από πολιτικές αποφάσεις και λιγότερο αποκλειστικά από ιδιωτικά επιχειρηματικά κριτήρια.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη και πού τοποθετείται η Ελλάδα
Για την Ευρώπη, η αμερικανική κίνηση αυξάνει την πίεση να επιταχύνει τις δικές της πρωτοβουλίες σε κβαντικές τεχνολογίες, ώστε να μη βρεθεί σε μόνιμη εξάρτηση από αμερικανικούς ή ασιατικούς παρόχους υποδομών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ανακοινώσει προγράμματα στήριξης κβαντικών έργων, ωστόσο η κλίμακα και η ταχύτητα υλοποίησης υστερούν σε σχέση με την επιθετική βιομηχανική πολιτική των ΗΠΑ.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αναδεικνύει δύο κατευθύνσεις: αφενός, την ανάγκη να ενταχθεί ενεργότερα στα ευρωπαϊκά προγράμματα κβαντικών και υψηλών τεχνολογιών, αξιοποιώντας πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα· αφετέρου, την ευκαιρία για τη δημιουργία εξειδικευμένων εταιρειών λογισμικού, αλγορίθμων και υπηρεσιών που θα «κουμπώνουν» πάνω σε διεθνείς κβαντικές πλατφόρμες.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική αγορά, η αμερικανική στροφή σε επιθετική στήριξη κβαντικών τεχνολογιών λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η επόμενη φάση ανταγωνιστικότητας δεν θα κριθεί μόνο σε μισθολογικό ή φορολογικό επίπεδο, αλλά στην ικανότητα συμμετοχής σε στρατηγικές τεχνολογικές αλυσίδες αξίας. Οι ελληνικές επιχειρήσεις πληροφορικής και οι εισηγμένες τεχνολογικές εταιρείες μπορούν να ωφεληθούν αν επενδύσουν έγκαιρα σε δεξιότητες και συνεργασίες γύρω από κβαντικούς αλγορίθμους, κρυπτογραφία νέας γενιάς και εξειδικευμένες υπηρεσίες cloud, αξιοποιώντας ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και διεθνείς συμπράξεις. Σε διαφορετική περίπτωση, ο κίνδυνος είναι να περιοριστεί η χώρα σε ρόλο απλού χρήστη εισαγόμενων υποδομών, με περιορισμένη προστιθέμενη αξία στην εγχώρια οικονομία.
#ΗΠΑ #κβαντικοί_υπολογιστές #IBM #τεχνολογία
