Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την άρση των αμερικανικών δασμών στο σκωτσέζικο ουίσκι, παρουσιάζοντάς την ως προσωπική χειρονομία προς τον βασιλιά Κάρολο Γ΄. Η κίνηση έχει σαφείς πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις για τις σχέσεις ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου και για τη σκωτσέζικη βιομηχανία ποτών.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την άρση των δασμών που επιβάλλονταν στο ουίσκι από το Ηνωμένο Βασίλειο, μια απόφαση που παρουσιάστηκε ως «τιμητική χειρονομία» προς τον βασιλιά Κάρολο Γ΄ και τη βασίλισσα Καμίλα, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της τετραήμερης επίσημης επίσκεψής τους στις ΗΠΑ. Η κίνηση αφορά κυρίως το σκωτσέζικο ουίσκι, ένα από τα πλέον εμβληματικά εξαγώγιμα προϊόντα της Σκωτίας και βασικό πυλώνα των βρετανικών εξαγωγών ποτών.
Πολιτικό μήνυμα μέσα από μια εμπορική παραχώρηση
Ο Τραμπ, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, υποστήριξε ότι «ο βασιλιάς και η βασίλισσα κατάφεραν κάτι που κανείς άλλος δεν μπόρεσε, σχεδόν χωρίς καν να το ζητήσουν». Συνέδεσε ευθέως την άρση των δασμών με την προσωπική του σχέση με τον Κάρολο, δηλώνοντας ότι η απόφαση ελήφθη «προς τιμήν» του βασιλικού ζεύγους μετά την αναχώρησή τους από τον Λευκό Οίκο. Η επίσκεψη είχε ως στόχο την αποκατάσταση των τεταμένων σχέσεων ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες είχαν επιβαρυνθεί λόγω διαφωνιών για τη στάση των Ευρωπαίων συμμάχων στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν.
Παρά τον έντονα προσωπικό τόνο του Τραμπ, η απόφαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναθεώρησης του εμπορικού καθεστώτος με το Λονδίνο. Από το 2025, η αμερικανική κυβέρνηση είχε επιβάλει γενικό δασμό 10% στα περισσότερα βρετανικά προϊόντα. Η σημερινή κίνηση αποτελεί εξαίρεση σε αυτό το πλαίσιο και στέλνει μήνυμα προθυμίας για στοχευμένες χαλαρώσεις, όταν αυτές συνδέονται με πολιτικό όφελος ή συμβολισμό.
Ανάσα για τη σκωτσέζικη οικονομία και τα συμφέροντα των δύο πλευρών
Η αμερικανική εμπορική αντιπροσωπεία, μέσω του Jamieson Greer, μίλησε για «προνομιακή δασμολογική πρόσβαση» για ουίσκι που παράγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζει εάν οι δασμοί μηδενίζονται πλήρως ή απλώς μειώνονται. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για σημαντική εξέλιξη για τη σκωτσέζικη βιομηχανία, η οποία έχει τις ΗΠΑ ως τον μεγαλύτερο μεμονωμένο εξαγωγικό προορισμό της και είχε δει έσοδα και θέσεις εργασίας να απειλούνται από το προηγούμενο δασμολογικό καθεστώς.
Ο πρώτος υπουργός της Σκωτίας, Τζον Σουίνι, χαρακτήρισε την απόφαση «τεράστια είδηση για τη Σκωτία», υπενθυμίζοντας ότι «οι δουλειές των ανθρώπων βρίσκονταν σε κίνδυνο» και ότι χάνονταν «εκατομμύρια λίρες κάθε μήνα» από την τοπική οικονομία. Τόνισε πως η εντατική πολιτική πίεση προς την Ουάσιγκτον –περιλαμβανομένης και επίσκεψής του στον Λευκό Οίκο– σε συνδυασμό με την παρέμβαση του βασιλιά Κάρολου, συνέβαλαν καθοριστικά στο αποτέλεσμα.
Το Λονδίνο έσπευσε επίσης να χαιρετίσει την εξέλιξη. Ο Βρετανός υπουργός Εμπορίου Πίτερ Κάιλ σημείωσε ότι η βιομηχανία σκωτσέζικου ουίσκι αποτιμάται σε σχεδόν 1 δισ. στερλίνες σε εξαγωγές και στηρίζει χιλιάδες θέσεις εργασίας σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Μπάκιγχαμ, με πιο διπλωματικό τόνο, ανέφερε ότι ο Κάρολος «εκφράζει την ειλικρινή του ευγνωμοσύνη» και ότι θα σηκώσει «ένα dram» – ένα μικρό ποτό ουίσκι – προς τιμήν της απόφασης.
Πέρα από τον συμβολισμό, η άρση των δασμών δείχνει πως η εμπορική πολιτική της Ουάσιγκτον παραμένει εργαλείο γεωπολιτικής και δημόσιας διπλωματίας. Η αμερικανική πλευρά στέλνει μήνυμα φιλίας προς τον πιο παραδοσιακό της σύμμαχο, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί την ευελιξία να χρησιμοποιεί τους δασμούς επιλεκτικά, ανάλογα με τις πολιτικές προτεραιότητες και τις προσωπικές σχέσεις της εκάστοτε ηγεσίας.
Σχόλιο
: Η κίνηση Τραμπ αποκαλύπτει πώς ένα φαινομενικά τεχνικό ζήτημα δασμών μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο προσωπικής πολιτικής αφήγησης και βασιλικού συμβολισμού, ενώ στην πράξη εξυπηρετεί σκληρά οικονομικά συμφέροντα εκατέρωθεν του Ατλαντικού.






