Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε ηγέτες αραβικών και μουσουλμανικών χωρών να ενταχθούν στις Συμφωνίες Αβραάμ με το Ισραήλ. Η κίνηση συνδέεται με ενδεχόμενη συμφωνία για τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, με άμεσες γεωπολιτικές συνέπειες για τη Μέση Ανατολή.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται στο σχέδιο αναδιάταξης των σχέσεων στη Μέση Ανατολή, επιδιώκοντας διεύρυνση των Συμφωνιών Αβραάμ σε νέες αραβικές και μουσουλμανικές χώρες. Σύμφωνα με πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ ζήτησε από ηγέτες βασικών περιφερειακών δυνάμεων να προχωρήσουν σε επίσημη εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ.
Ποιοι συμμετείχαν στην τηλεδιάσκεψη και τι ζήτησε ο Τραμπ
Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου έγινε σε τηλεδιάσκεψη το Σάββατο, με τη συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Μπαχρέιν. Ο Τραμπ ζήτησε από τις κυβερνήσεις τους να ενταχθούν στις Συμφωνίες Αβραάμ, οι οποίες προβλέπουν επίσημη εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων με το Ισραήλ.
Η κίνηση στοχεύει στη διεύρυνση του κύκλου των χωρών που αναγνωρίζουν και συνεργάζονται θεσμικά με το Ισραήλ, πέραν των ήδη συμμετεχόντων. Σύμφωνα με έναν από τους Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το δημοσίευμα, η πρώτη αντίδραση στην πρόταση ήταν σιωπή, με τον Τραμπ να επιχειρεί να ελαφρύνει το κλίμα ρωτώντας αν οι ηγέτες «είναι ακόμη στη γραμμή».
Σύνδεση με τον πόλεμο κατά του Ιράν
Ο Τραμπ φέρεται να συνέδεσε ρητά την επέκταση των Συμφωνιών Αβραάμ με την προοπτική τερματισμού του πολέμου κατά του Ιράν. Όπως μεταφέρεται, υποστήριξε ότι η ένταξη επιπλέον χωρών στις συμφωνίες θα μπορούσε να προχωρήσει εφόσον υπάρξει συμφωνία για λήξη των εχθροπραξιών με την Τεχεράνη.
Η τοποθέτηση αυτή εντάσσει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες σε ένα ευρύτερο παζλ ασφαλείας, όπου η εξομάλυνση με το Ισραήλ παρουσιάζεται ως μέρος μιας συνολικής διευθέτησης με το Ιράν. Για τα καθεστώτα της περιοχής, η σύνδεση αυτή δημιουργεί διπλή πίεση: αφενός από τις ΗΠΑ, αφετέρου από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες και την κοινή γνώμη.
Ο ρόλος του Νετανιάχου και η επόμενη κίνηση
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι σκοπεύει να μιλήσει στη συνέχεια με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στόχος του, όπως περιγράφεται, είναι ο Ισραηλινός ηγέτης να συμμετάσχει σε μελλοντική τηλεδιάσκεψη με τους ίδιους ή και άλλους αραβικούς και μουσουλμανικούς ηγέτες.
Η παρουσία του Νετανιάχου σε τέτοια συζήτηση θα μετέτρεπε την αμερικανική πρωτοβουλία από διμερή πίεση Ουάσιγκτον–αραβικών πρωτευουσών σε τριμερή διαπραγμάτευση με άμεση ισραηλινή εμπλοκή. Αυτό θα μπορούσε να επιταχύνει ή να επιβραδύνει τις διεργασίες, ανάλογα με το πολιτικό κόστος που εκτιμά κάθε κυβέρνηση στην περιοχή.
Ποιες είναι οι πραγματικές επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή
Η επέκταση των Συμφωνιών Αβραάμ θα αναδιαμορφώσει τους θεσμικούς συσχετισμούς στη Μέση Ανατολή. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία έχουν διαφορετικές αφετηρίες, αλλά όλες καλούνται να επανατοποθετηθούν απέναντι στο Ισραήλ με πιο επίσημο και διαφανή τρόπο.
Για τα κράτη του Κόλπου, η συμμετοχή σε ένα διευρυμένο σχήμα εξομάλυνσης θα ενίσχυε τη στρατηγική τους σχέση με τις ΗΠΑ, αλλά θα δοκίμαζε τις ισορροπίες στο εσωτερικό και στον μουσουλμανικό κόσμο. Για την Τουρκία, η οποία ήδη διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ αλλά με συχνές εντάσεις, η αμερικανική πρωτοβουλία λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει πιο σταθερό και θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας στην περιοχή.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η προσπάθεια διεύρυνσης των Συμφωνιών Αβραάμ σημαίνει ότι το γεωπολιτικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή γίνεται ακόμη πιο διασυνδεδεμένο. Η Αθήνα, που έχει επενδύσει σε τριμερείς και τετραμερείς συνεργασίες με Ισραήλ, Κύπρο και αραβικές χώρες, καλείται να παρακολουθεί στενά πώς θα τοποθετηθούν η Αίγυπτος, η Ιορδανία και τα κράτη του Κόλπου, καθώς οι επιλογές τους θα επηρεάσουν τις ισορροπίες ασφάλειας, ενέργειας και διπλωματικών συμμαχιών στην ευρύτερη περιοχή.
#Trump #ΣυμφωνίεςΑβραάμ #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #Ιράν
