Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε «παραγωγική» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ομάν για το Στενό του Ορμούζ. Η συζήτηση διεξάγεται υπό τη σκιά των σκληρών προειδοποιήσεων του Ντόναλντ Τραμπ προς τη Μουσκάτ.
Το Ιράν επιχειρεί να επαναπλαισιώσει τη συζήτηση για το Στενό του Ορμούζ, αξιοποιώντας τη διπλωματική του σχέση με το Ομάν. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έκανε λόγο για «παραγωγική» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ομάν, την ώρα που η Ουάσιγκτον αυξάνει τη ρητορική πίεση προς τη Μουσκάτ.
Τι συζήτησαν Τεχεράνη και Μουσκάτ για το Ορμούζ
Σύμφωνα με τη δήλωση του Αραγτσί, οι δύο πλευρές «συζήτησαν το Ορμούζ και τη μελλοντική του διαχείριση, σύμφωνα με τις κυριαρχικές μας ευθύνες και το διεθνές δίκαιο». Η αναφορά στις «κυριαρχικές ευθύνες» δείχνει ότι η Τεχεράνη θέλει να παρουσιάσει οποιαδήποτε ρύθμιση για το Στενό ως ζήτημα κρατικής κυριαρχίας και όχι ως διαπραγμάτευση υπό πίεση.
Ο Ιρανός υπουργός πρόσθεσε ότι «καλωσορίζει τη διαβούλευση με όλα τα γειτονικά κράτη», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης περιφερειακής συνεννόησης. Η διατύπωση αυτή παραπέμπει σε προσπάθεια οικοδόμησης περιφερειακού πλαισίου για τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια στο Στενό.
Η αμερικανική πίεση προς το Ομάν
Τις τελευταίες ημέρες, το Ομάν βρίσκεται στο στόχαστρο κριτικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι θα «ανατινάξει» τη χώρα, εάν επιχειρήσει να συνάψει από κοινού με την Τεχεράνη συμφωνία για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
Η σκληρή αυτή ρητορική λειτουργεί ως μήνυμα αποτροπής προς τη Μουσκάτ, ώστε να μην εμπλακεί σε διευθετήσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν την αμερικανική επιρροή στην κρίσιμη θαλάσσια δίοδο. Παράλληλα, στέλνει σήμα και προς άλλα κράτη του Κόλπου για τα όρια που θέτει η Ουάσιγκτον σε περιφερειακές πρωτοβουλίες με την Τεχεράνη.
Διπλωματική πρωτοβουλία ή διαχείριση κρίσης;
Η κίνηση του Ιράν να δημοσιοποιήσει τη συνομιλία με τον Ομάν δείχνει προσπάθεια να παρουσιαστεί ως δύναμη που στηρίζει το διεθνές δίκαιο και τον διάλογο. Η αναφορά στη «μελλοντική διαχείριση» του Ορμούζ υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει ρόλο συνδιαμορφωτή των κανόνων στο Στενό, όχι απλώς ρόλο περιφερειακού παίκτη που αντιδρά σε πιέσεις.
Για το Ομάν, η συμμετοχή σε τέτοιες συνομιλίες τοποθετεί τη χώρα σε λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην παραδοσιακή του μεσολαβητική λειτουργία και στις αμερικανικές προειδοποιήσεις. Η στάση της Μουσκάτ θα επηρεάσει το κατά πόσο μπορεί να υπάρξει περιφερειακή συνεννόηση χωρίς μετωπική σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.
Οι θεσμικές διαστάσεις στο Στενό του Ορμούζ
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί διεθνή θαλάσσια δίοδο με βαρύτητα για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή ασφάλεια. Η επίκληση του διεθνούς δικαίου από την ιρανική πλευρά αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα σε περιφερειακές διευθετήσεις και στις μονομερείς πιέσεις μεγάλων δυνάμεων.
Θεσμικά, η συζήτηση για τη «διαχείριση» του Ορμούζ αγγίζει ζητήματα ελευθερίας ναυσιπλοΐας, δικαιωμάτων παράκτιων κρατών και ρόλου των διεθνών συμβάσεων. Η απουσία σαφούς, κοινά αποδεκτού πλαισίου αφήνει χώρο για κλιμάκωση, είτε μέσω δηλώσεων είτε μέσω κινήσεων επί του πεδίου.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, κάθε συζήτηση για τη θεσμική διαχείριση του Στενού του Ορμούζ αφορά άμεσα τη ναυτιλία και την ενεργειακή ασφάλεια, ακόμη και αν η Αθήνα δεν εμπλέκεται στις διαπραγματεύσεις. Η σταθερότητα σε αυτή τη θαλάσσια οδό επηρεάζει το κόστος μεταφοράς και την ασφάλεια των ελληνόκτητων πλοίων, ενώ η επίκληση του διεθνούς δικαίου από περιφερειακούς παίκτες ενισχύει την αξία των πολυμερών κανόνων, στους οποίους στηρίζεται διαχρονικά η ελληνική εξωτερική πολιτική.
#Ιράν #Ομάν #Ορμούζ #ΗΠΑ #Διπλωματία
