Η βαριά ήττα των Σοσιαλιστών στην Ανδαλουσία ανατρέπει τις ισορροπίες ενόψει των ισπανικών εκλογών του 2027. Η ενίσχυση της Δεξιάς και ο ρόλος της Ακροδεξιάς αναδιαμορφώνουν τον πολιτικό χάρτη.
Η Ανδαλουσία, η πολυπληθέστερη περιφέρεια της Ισπανίας και επί δεκαετίες προπύργιο της Αριστεράς, μετατρέπεται πλέον σε βαρίδι για τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Η ιστορική ήττα των Σοσιαλιστών (PSOE) στις περιφερειακές εκλογές της Κυριακής, με μόλις 28 έδρες σε σύνολο 109, σηματοδοτεί μια βαθιά πολιτική μετατόπιση, τη στιγμή που η χώρα οδεύει προς τις εθνικές κάλπες του 2027.
Κατάρρευση του PSOE και ενίσχυση της Δεξιάς
Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) του περιφερειάρχη Χουάνμα Μορένο αναδείχθηκε καθαρός νικητής με 53 έδρες, επιβεβαιώνοντας την κυριαρχία του σε όλες τις επαρχίες της Ανδαλουσίας. Ωστόσο, η απώλεια της απόλυτης πλειοψηφίας και πέντε εδρών αφήνει τον Μορένο εξαρτημένο από κοινοβουλευτικές στηρίξεις, με πιθανότερο εταίρο το ακροδεξιό Vox.
Η ήττα των Σοσιαλιστών δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Αποτελεί τον επίλογο ενός εξαμήνου διαδοχικών περιφερειακών αναμετρήσεων (Εξτρεμαδούρα, Αραγωνία, Καστίλλη και Λεόν), όπου το PP διατήρησε ή ενίσχυσε τις θέσεις του, ενώ το PSOE υποχώρησε στις τρεις από τις τέσσερις περιφέρειες. Στην Ανδαλουσία, η επιλογή της πρώην αντιπροέδρου Μαρία Χοσέ Μοντέρο ως υποψηφίας αποδείχθηκε μπούμερανγκ, καθώς επέτρεψε στους συντηρητικούς να μετατρέψουν τις εκλογές σε δημοψήφισμα για την κυβέρνηση Σάντσεθ.
Καταλυτικό ρόλο έπαιξε και το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Κόρδοβα, με 46 νεκρούς, που ανέδειξε τις ευθύνες της κεντρικής κυβέρνησης για τις υποδομές και χρησιμοποιήθηκε επιθετικά από τη Δεξιά κατά τη διάρκεια της καμπάνιας.
Δεξιά σε εσωτερικό σταυροδρόμι, Vox σε θέση κλειδί
Παρά τη νίκη, το αποτέλεσμα δεν ικανοποιεί πλήρως ούτε το PP. Η «ανδαλουσιανή οδός» του Μορένο, ένα μετριοπαθές, κεντρώο προφίλ σε απόσταση από την πόλωση της Μαδρίτης, εμφανίζεται τραυματισμένη. Αυτό ενισχύει το εσωκομματικό βάρος της σκληρής γραμμής που εκπροσωπεί η πρόεδρος της περιφέρειας Μαδρίτης, Ισαβέλ Ντίαθ Αγιούσο, η οποία έχει κατακτήσει αυτοδυναμία υιοθετώντας ρητορική πλησιέστερη στο Vox.
Ο εθνικός ηγέτης του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, καλείται τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα στο μοντέλο Μορένο και στο μοντέλο Αγιούσο, ενόψει των εθνικών εκλογών. Σύμφωνα με τη συγκεντρωτική δημοσκόπηση του Politico, το PP προηγείται με 32%, το PSOE ακολουθεί με 28% και το Vox βρίσκεται στο 18%.
Το Vox, παρότι κέρδισε μόλις μία επιπλέον έδρα (σύνολο 15), αποκτά κρίσιμο ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης στην Ανδαλουσία. Το κόμμα πιέζει για την εφαρμογή της αρχής «εθνική προτεραιότητα», που θα έδινε προβάδισμα στους Ισπανούς έναντι των ξένων σε δημόσιες παροχές και επιδόματα – μια αμφιλεγόμενη, αλλά ήδη υιοθετημένη σε άλλες περιφέρειες όπου το PP εξαρτάται από την Ακροδεξιά.
Ανασύνταξη και κατακερματισμός της Αριστεράς
Στα αριστερά του PSOE, η εικόνα είναι αντιφατική. Η τοπική ριζοσπαστική κίνηση Adelante Andalucía πέτυχε τη μεγαλύτερη άνοδο, φθάνοντας τις οκτώ έδρες και κεφαλαιοποιώντας την απόσταση από τα «βαρίδια» της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Αντίθετα, ο συνασπισμός Por Andalucía, που περιλαμβάνει τη Sumar, τους Podemos και την Ενωμένη Αριστερά, κατέγραψε απογοητευτική επίδοση, επιβεβαιώνοντας τα δομικά προβλήματα του χώρου που στηρίζει την κυβέρνηση Σάντσεθ.
Για τον Ισπανό πρωθυπουργό, η Ανδαλουσία λειτουργεί ως προειδοποιητικό καμπανάκι. Παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι θα εξαντλήσει τη θητεία έως το 2027, η διαδοχική φθορά του PSOE, τα σκάνδαλα διαφθοράς και η αδυναμία της ευρύτερης Αριστεράς να παρουσιάσει ενιαίο μέτωπο, καθιστούν δυσκολότερη την προοπτική παραμονής του στην εξουσία.
Σχόλιο 
: Η Ανδαλουσία λειτουργεί ως μικρογραφία της ευρωπαϊκής τάσης: φθορά της κεντροαριστεράς, ενίσχυση της κεντροδεξιάς και αναβαθμισμένος ρυθμιστικός ρόλος της Ακροδεξιάς. Για τη Μαδρίτη, αλλά και για κυβερνήσεις όπως του Κυριάκου Μητσοτάκη που παρακολουθούν στενά τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η έκβαση των ισπανικών εκλογών του 2027 θα κρίνει όχι μόνο τον προσανατολισμό της Ισπανίας, αλλά και τη διαμόρφωση συμμαχιών σε κρίσιμα ευρωπαϊκά μέτωπα, από τη δημοσιονομική πολιτική μέχρι τη μετανάστευση.
#Ισπανία #Ανδαλουσία #Εκλογές #Σάντσεθ #Vox
