Η κυβέρνηση χαράσσει ενιαίο πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού, συνδέοντας επενδύσεις, περιβαλλοντική προστασία και κοινωνική συνοχή. Στο επίκεντρο τουρισμός, ΑΠΕ, βιομηχανία και Natura.
Ένα νέο, ολιστικό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης, με αιχμή τον χωροταξικό σχεδιασμό, παρουσιάζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου υπογραμμίζει ότι «για πρώτη φορά η Ελλάδα αποκτά συνεκτικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού», που φιλοδοξεί να βάλει τέλος στην αποσπασματικότητα, την αυθαιρεσία και τη σύγκρουση χρήσεων γης.
Τρία ειδικά χωροταξικά πλαίσια αλλάζουν τον αναπτυξιακό χάρτη
Κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής είναι η ταυτόχρονη προώθηση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: για τον Τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και τη Βιομηχανία. Το πλαίσιο για τον Τουρισμό έχει ήδη παρουσιαστεί, εκείνο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, ενώ σύντομα θα ακολουθήσει το πλαίσιο για τη Βιομηχανία.
Στον τουρισμό, θεσπίζεται αυστηρή ζώνη προστασίας 25 μέτρων από την ακτογραμμή, όπου απαγορεύεται κάθε κατασκευή ή διαμόρφωση, με εξαίρεση έργα κοινής ωφέλειας, όπως πρόσβαση για ΑμεΑ και ασθενοφόρα. Στον τομέα της ενέργειας, το νέο πλαίσιο για τις ΑΠΕ εισάγει σαφείς κόφτες: απαγόρευση φωτοβολταϊκών σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura, καθώς και περιορισμούς στα αιολικά πάρκα πάνω από τα 1.200 μέτρα υψόμετρο, σε εθνικούς δρυμούς και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Για πρώτη φορά, καθορίζονται συγκεκριμένες περιοχές καταλληλότητας για αιολικά, επιδιώκοντας ισορροπία μεταξύ ενεργειακής μετάβασης και προστασίας της φύσης.
Ενέργεια, Natura και ελληνογαλλικός άξονας για τις θάλασσες
Ο Σταύρος Παπασταύρου σημειώνει ότι πλέον πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα προέρχεται από ΑΠΕ, ενώ από το 2024 η χώρα είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Η ενεργειακή ασφάλεια αναδεικνύεται σε ζήτημα «εθνικής ισχύος», με την αποθήκευση να επιταχύνεται: από 32 MW την 1η Απριλίου, η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης έχει φτάσει ήδη τα 210 MW, με στόχο 700 – 800 MW έως το τέλος του έτους.
Παράλληλα, προχωρά η θεσμική θωράκιση των περιοχών Natura 2000. Από το 2019 έχουν εγκριθεί Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για 247 επιπλέον περιοχές, ανεβάζοντας τις προστατευόμενες σε 322 από τις 446, που καλύπτουν πάνω από το 75% της έκτασης του Δικτύου. Στόχος είναι έως το 2026 να καλυφθεί και το υπόλοιπο 25%, ενώ η ολοκλήρωση δύο μεγάλων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων θα ενισχύσει περαιτέρω την ευρωπαϊκή πρωτοπορία της χώρας στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση του ελληνογαλλικού άξονα, με τη σύσταση ομάδας προστασίας των θαλασσών στο πλαίσιο των Συμβουλίων Υπουργών της ΕΕ, μετά από συνάντηση του υπουργού με τη Γαλλίδα ομόλογό του στο Παρίσι.
Antinero, αντιπλημμυρική θωράκιση και πολιτική στόχευση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο πρόγραμμα Antinero, το οποίο ο υπουργός χαρακτηρίζει ως το πιο εκτεταμένο πρόγραμμα πρόληψης για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων. Το Antinero έχει ήδη αναδειχθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εμβληματικό παράδειγμα επένδυσης της ΕΕ στην ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή και την προστασία των τοπικών κοινοτήτων.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσιάζει τον χωροταξικό σχεδιασμό ως «βαθιά πολιτική επιλογή» της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη: η «τάξη στον χώρο» συνδέεται με διαφάνεια, ισονομία και στήριξη των πολλών. Η μετάβαση από την αποσπασματικότητα στην οργάνωση και τη βιωσιμότητα, όπως τονίζει, αποτελεί τη «μεγάλη μεταρρύθμιση» για μια Ελλάδα που σχεδιάζει το μέλλον της με αυτοπεποίθηση και ευθύνη.
Σχόλιο 
: Ο νέος χωροταξικός σχεδιασμός επιχειρεί να κλειδώσει μακροπρόθεσμους κανόνες σε τρεις καίριους πυλώνες της οικονομίας – τουρισμό, ενέργεια, βιομηχανία – περιορίζοντας την αυθαιρεσία και μειώνοντας τον επενδυτικό κίνδυνο. Η επιτυχία του, ωστόσο, θα κριθεί στην εφαρμογή: στην ταχύτητα αδειοδοτήσεων, στην ικανότητα των υπηρεσιών να ελέγξουν τις παραβάσεις και στη διαχείριση των συγκρούσεων με τοπικές κοινωνίες και επιχειρηματικά συμφέροντα. Εάν οι δεσμεύσεις για Natura, ακτές και ορεινούς όγκους τηρηθούν στην πράξη, η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει σαφή ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ως προορισμός πράσινων επενδύσεων· αν όχι, ο κίνδυνος είναι το νέο πλαίσιο να μείνει ένα ακόμη «χαρτί» χωρίς πραγματική μετασχηματιστική ισχύ.
#Χωροταξικός #ΒιώσιμηΑνάπτυξη #ΑΠΕ #Περιβάλλον #Natura2000 #Ενέργεια
