Την αξία της θεσμικής ανεξαρτησίας της Τράπεζας της Ελλάδος ανέδειξε ο Γιάννης Στουρνάρας, με αφορμή βιβλίο για τον Ξενοφώντα Ζολώτα. Σύνδεσε την κληρονομιά Ζολώτα με τη σημερινή ανάγκη για σταθερότητα και αποφυγή «πολιτικής μαγείας».
Τη στρατηγική σημασία της ανεξαρτησίας της Τράπεζας της Ελλάδος για την ανάπτυξη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ανέδειξε ο διοικητής της, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στην παρουσίαση του βιβλίου «Ο Ξενοφών Ζολώτας και η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας» του Σωτήρη Ριζά.
Δανειζόμενος φράση του Ξενοφώντα Ζολώτα, ο κεντρικός τραπεζίτης υπογράμμισε ότι «η ανεξαρτησία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, μας επιτρέπει να συνδυάζουμε την πολιτική λογοδοσία με την αποδοκιμασία κάθε λογής “πολιτικής μαγείας”, που θα έθετε σε κίνδυνο την οικονομική ευημερία της χώρας».
Η κληρονομιά Ζολώτα και η θεσμική συνέχεια
Ο Γιάννης Στουρνάρας τόνισε ότι, αν ζούσε σήμερα ο Ξενοφών Ζολώτας, «θα ήταν περήφανος» για την εξέλιξη της Τράπεζας της Ελλάδος και τον ρόλο της στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, εξέλιξη στην οποία συνέβαλε ο ίδιος με το έργο και τη σκέψη του. Υπενθύμισε ότι ο Ζολώτας δεν περιορίστηκε σε έναν μόνο ρόλο, αλλά κινήθηκε με άνεση ανάμεσα στο πανεπιστήμιο, την Ακαδημία Αθηνών και την Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ σε κρίσιμες ιστορικές στιγμές ανέλαβε και πολιτικές ευθύνες.
Όπως σημείωσε, οι πολλαπλές ιδιότητες του Ζολώτα επέτρεψαν στον συγγραφέα να φωτίσει κεντρικές καμπές της οικονομικής ιστορίας της χώρας: από το σταθεροποιητικό πρόγραμμα Καρτάλη το 1950-51 και τις διαπραγματεύσεις για τη ρύθμιση του δημοσίου χρέους στις αρχές της δεκαετίας του 1960, έως τις προσπάθειες τιθάσευσης του πληθωρισμού μετά την πρώτη πετρελαϊκή κρίση και τον σχεδιασμό της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης τη δεκαετία του 1980.
Σταθερότητα, θεσμοί και όρια του αναπτυξιακού μοντέλου
Ο ομότιμος καθηγητής Οικονομικής Επιστήμης και πρώην υπουργός Γιώργος Αλογοσκούφης επισήμανε ότι ο Ζολώτας, ως ώριμος και ανοιχτός σε νέες ιδέες οικονομολόγος, μετέφερε στην Ελλάδα και βοήθησε να παγιωθούν ιδέες, πολιτικές και θεσμοί για τη νομισματική σταθερότητα και την ανάπτυξη, οι οποίες κυριάρχησαν διεθνώς μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από την πλευρά του, ο σύμβουλος διοίκησης της Τράπεζας της Ελλάδος και πρώην υπουργός Γιώργος Χουλιαράκης υπογράμμισε ότι το βιβλίο του Σωτήρη Ριζά δεν είναι απλώς μία βιογραφία, αλλά μια συνολική μελέτη της ελληνικής οικονομικής ανάπτυξης, των θεσμικών και πολιτικών προϋποθέσεών της, καθώς και των ορίων του μεταπολεμικού αναπτυξιακού υποδείγματος.
Η συζήτηση, με αφορμή την προσωπικότητα του Ζολώτα, λειτούργησε ως υπενθύμιση ότι η μακροχρόνια ανάπτυξη προϋποθέτει σταθερούς και ανεξάρτητους θεσμούς, ικανούς να αντισταθούν σε βραχυπρόθεσμες πολιτικές πιέσεις και πειρασμούς «εύκολων λύσεων».
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Στουρνάρα, υπό τον μανδύα μιας βιβλιοπαρουσίασης, λειτουργεί ως σαφές μήνυμα προς το πολιτικό σύστημα: σε περιβάλλον αυξημένων πιέσεων για χαλάρωση πολιτικών, η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας αντιμετωπίζεται ως κρίσιμο «ανάχωμα» απέναντι σε ανεύθυνες επιλογές που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη σταθερότητα και την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας.






