Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζει απόψε στο Θησείο το όνομα και την ιδρυτική διακήρυξη του νέου πολιτικού φορέα. Η κίνηση συνοδεύεται από κάλεσμα σε μαζική συμμετοχή πολιτών και ανοιχτή αμφισβήτηση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ.
Με μια ανοιχτή εκδήλωση στο Θησείο, σήμερα στις 20:00, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας κάνει το θεσμικό βήμα επανόδου του στην πρώτη γραμμή της πολιτικής, παρουσιάζοντας το όνομα και την ιδρυτική διακήρυξη του νέου πολιτικού φορέα. Η πρωτοβουλία πλαισιώνεται από κάλεσμα σε «όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες» να συνυπογράψουν τη διακήρυξη, μετατρέποντας την ίδρυση του κόμματος σε διαδικασία πολιτικής συμμετοχής και όχι απλώς σε οργανωτική ανακοίνωση.
Τι υπόσχεται ο νέος φορέας σύμφωνα με τη διακήρυξη
Στον πυρήνα της διακήρυξης, όπως προαναγγέλλουν οι συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα, βρίσκεται η δέσμευση για «αναμέτρηση με τις παθογένειες» που, κατά τη διατύπωση του ίδιου, υπονομεύουν «την πατρίδα, την αξιοπρέπεια του λαού, τη δημοκρατία, την ισότητα, την εμπιστοσύνη στους θεσμούς». Το αφήγημα δομείται γύρω από την υπόσχεση για μια «Ελλάδα δημοκρατική, δίκαιη, δημιουργική και σύγχρονη», όπου «η δικαιοσύνη και η εντιμότητα» δεν θα βρίσκονται «υπό διωγμό» και «η δημοκρατία υπό περιορισμό».
Κεντρική έννοια της νέας πολιτικής ταυτότητας είναι ο «νέος πατριωτισμός», ο οποίος συνδέεται ρητά με την κοινωνική δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τη διακήρυξη, αυτός ο πατριωτισμός «υπερασπίζεται τη δημοκρατία και την εμβάθυνσή της», επιδιώκει να «βάλει φραγμό στην ασυδοσία της ολιγαρχίας και την υποταγή του κράτους σ’ αυτή» και να αξιοποιήσει «την ιστορία, τον πολιτισμό και την προσφορά της χώρας» ως δύναμη για τη σύγχρονη Ελλάδα. Η ιεράρχηση είναι σαφής: «η κοινωνία πάνω από τα κέρδη των αγορών και οι άνθρωποι πάνω από τους αριθμούς».
Σκληρή κριτική στη διακυβέρνηση της ΝΔ και στους θεσμούς
Η ιδρυτική διακήρυξη, όπως περιγράφεται από το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού, δεν περιορίζεται σε αξιακές αναφορές, αλλά σκιαγραφεί με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο την παρούσα κατάσταση της χώρας υπό τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Στο επίκεντρο της κριτικής τίθενται «οι υποκλοπές, η διαφθορά, τα Τέμπη, η συγκάλυψη, η περιφρόνηση του κράτους δικαίου, η χειραγώγηση των θεσμών και της Δικαιοσύνης», τα οποία παρουσιάζονται ως ενιαίο πλέγμα προβλημάτων που πλήττει τη θεσμική αξιοπιστία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον «διεθνή εξευτελισμό με τον ΟΠΕΚΕΠΕ» και στην εικόνα της Ελλάδας ως «τακτικού πελάτη των ευρωπαϊκών δικαστηρίων», στοιχείο που αξιοποιείται για να αναδειχθεί η απόσταση ανάμεσα στις επίσημες κυβερνητικές διακηρύξεις και την πραγματική θεσμική εικόνα της χώρας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επισήμανση ότι η «ευρωπαϊκή εισαγγελία» έχει καταστεί, κατά τη διακήρυξη, ο θεσμός που συνδέει περισσότερο από κάθε άλλον την Ελλάδα με την Ευρώπη, υπονοώντας ότι ο έλεγχος και η λογοδοσία έρχονται πλέον απ’ έξω.
ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στο στόχαστρο ως «σύστημα μέσα στο σύστημα»
Η ιδρυτική πράξη του νέου φορέα δεν περιορίζεται στην κριτική της σημερινής κυβέρνησης, αλλά επεκτείνεται συνολικά στο μεταπολιτευτικό δικομματισμό. Η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ περιγράφονται ως «τα δύο παλιά κόμματα της Μεταπολίτευσης» που «εμφανίζουν τα ίδια πρόσωπα σε υπουργικούς θώκους, τη μια με το ένα, την άλλη με το άλλο χρώμα» και έχουν γίνει «το σύστημα μέσα στο σύστημα». Η αναφορά στα χρέη τους, τα οποία «ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ», συνδέεται με την κατηγορία ότι «δεν χρωστάνε απλά στις τράπεζες» αλλά «είναι εξαρτημένα από αυτές».
Με αυτόν τον τρόπο, ο νέος φορέας επιχειρεί να τοποθετηθεί όχι μόνο απέναντι στην κυβέρνηση, αλλά και απέναντι σε ένα συνολικό πολιτικό κατεστημένο, διεκδικώντας ρόλο εναλλακτικής έκφρασης για όσους αισθάνονται ότι η κρίση εμπιστοσύνης προς την πολιτική τροφοδοτείται από τις ίδιες δυνάμεις που κυριάρχησαν στη Μεταπολίτευση. Η κριτική αυτή, αν και πολιτικά φορτισμένη, μεταφράζεται σε ένα αίτημα ανανέωσης των προσώπων και των πρακτικών εξουσίας.
Κάλεσμα σε «προοδευτική πανστρατιά» και το «Εμείς» της νέας εποχής
Η διακήρυξη κορυφώνεται με ένα ευρύ κάλεσμα συμμετοχής: «όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες, ο κόσμος της Αριστεράς, της Δημοκρατίας και της Προόδου» καλούνται σε «προοδευτική πανστρατιά». Το όραμα περιγράφεται ως «μεγάλη δημοκρατική και κοινωνική επανεκκίνηση της χώρας από την πλευρά της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας», με σαφή στόχευση σε ένα κοινωνικό μπλοκ που δεν συμβιβάζεται «με τις ανισότητες» και «δεν αφήνει τη ζωή των ανθρώπων στα χέρια της αγοράς και των ισχυρών».
Κομβική έννοια είναι το «Εμείς της νέας εποχής», που επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από την ηγετική φιγούρα σε μια συλλογική ταυτότητα. «Θεμέλιο μας είναι η δημοκρατία της καθημερινότητας, με φωνή για τους ανθρώπους και αξιοπρέπεια στην πράξη», αναμένεται να τονιστεί, δίνοντας έμφαση σε μια δημοκρατία που δεν εξαντλείται στην κάλπη, αλλά εκτείνεται στις σχέσεις εργασίας, στη λειτουργία των υπηρεσιών, στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη και στην καθημερινή εμπειρία του πολίτη απέναντι στο κράτος.
Το συμβολικό σκηνικό στο Θησείο και η πολιτική στόχευση
Η επιλογή του Θησείου και η παρουσίαση του ονόματος του νέου φορέα με «βίντεο-έκπληξη», για το οποίο τη μουσική έχει γράψει ειδικά ο Σταμάτης Κραουνάκης, προσδίδουν στην εκδήλωση έντονο συμβολικό και επικοινωνιακό χαρακτήρα. Ο συνδυασμός ιστορικού αστικού τοπίου, πολιτικού λόγου και καλλιτεχνικής παρέμβασης επιδιώκει να συνδέσει την ίδρυση του φορέα με μια ευρύτερη πολιτισμική και κοινωνική αφήγηση.
Πίσω από την αισθητική επιλογή, όμως, βρίσκεται μια συγκεκριμένη πολιτική στόχευση: η δημιουργία ενός νέου σημείου αναφοράς στον προοδευτικό χώρο, το οποίο φιλοδοξεί να συνομιλήσει με πολίτες που αισθάνονται αποστασιοποιημένοι από τα υπάρχοντα κόμματα, αλλά και με όσους αναζητούν πιο απτές εγγυήσεις για θεσμική προστασία, κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια στην καθημερινότητα.
Σχόλιο
: Για τον πολίτη, η ίδρυση ενός νέου φορέα από τον Αλέξη Τσίπρα σημαίνει ότι ο προοδευτικός χώρος εισέρχεται σε φάση αναδιάταξης, με πιθανές επιπτώσεις τόσο στη Βουλή όσο και στην κοινωνική αντιπροσώπευση. Αν η «δημοκρατία της καθημερινότητας» μεταφραστεί σε συγκεκριμένες προτάσεις για θεσμούς, δικαιοσύνη, εργασία και χρέη κομμάτων, τότε μπορεί να πιεστεί συνολικά το πολιτικό σύστημα να απαντήσει πιο ουσιαστικά σε ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας. Αν όμως η συζήτηση μείνει στο επίπεδο των διακηρύξεων, ο κίνδυνος είναι να ενισχυθεί περαιτέρω η κρίση εμπιστοσύνης, καθώς οι πολίτες θα βλέπουν νέα σχήματα να αναπαράγουν παλιές πρακτικές. Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση Τσίπρα υποχρεώνει ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο να επανατοποθετηθούν απέναντι σε αιτήματα για έλεγχο της ολιγαρχίας, ρύθμιση των κομματικών χρεών και ουσιαστική προστασία του κράτους δικαίου.






