Η πολιτική φθορά του Κιρ Στάρμερ δεν εξηγείται μόνο από τα λάθη του, αλλά και από μια εποχή που τρέφεται από μίσος. Το φαινόμενο αναδεικνύει κρίσιμο δίδαγμα για όποιον επιχειρήσει να τον διαδεχθεί στην ηγεσία.
Η εικόνα του Κιρ Στάρμερ με το μόνιμα συνοφρυωμένο μέτωπο έχει γίνει σχεδόν συνώνυμη με την πρωθυπουργία του: ένα σιωπηλό μήνυμα ότι «τα πράγματα είναι δύσκολα, θα γίνουν χειρότερα πριν –αν ποτέ– γίνουν καλύτερα». Μετά τις νέες βαριές απώλειες των Εργατικών στις τοπικές και περιφερειακές εκλογές, ο ίδιος μίλησε για «σκληρά» αποτελέσματα και ανέλαβε την ευθύνη. Ωστόσο, η βρετανική κοινωνία δεν απαντά με κατανόηση ή συμπάθεια, αλλά με κάτι πολύ πιο ωμό: μια σχεδόν καθολική απέχθεια.
Από την εσωκομματική δυσαρέσκεια σε πανεθνικό μίσος
Το μίσος προς έναν πρωθυπουργό δεν είναι νέο φαινόμενο στη Βρετανία· η Μάργκαρετ Θάτσερ, ο Τόνι Μπλερ ή ο Μπόρις Τζόνσον είχαν φανατικούς πολέμιους. Η ιδιαιτερότητα του Στάρμερ είναι η έκταση και η διακομματική διάσταση της αντιπάθειας. Ό,τι ξεκίνησε ως οργή της αριστερής πτέρυγας των Εργατικών –που αισθάνεται ότι εκκαθαρίστηκε από την ηγεσία του– έχει πλέον εξαπλωθεί σε διαφορετικές κοινωνικές και πολιτικές ομάδες.
Σχολιαστές και στελέχη από διαφορετικά στρατόπεδα μιλούν για «ενστικτώδη αποστροφή» προς τον Στάρμερ, που συναντάται στην πόρτα κάθε ψηφοφόρου. Για έναν πολιτικό που προσπάθησε να εμφανιστεί ως «ουδέτερος διαχειριστής», σχεδόν άχρωμος, το γεγονός ότι κατέληξε να συγκεντρώνει τόσο συμπυκνωμένο θυμό είναι εντυπωσιακό – και αποκαλυπτικό για την εποχή.
Η εποχή της οργανωμένης αντιπάθειας και τα λάθη στρατηγικής
Από την άνοδο των social media και μετά, το μίσος έχει μετατραπεί σε πολιτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο. «Αντι-φαν» κοινότητες, hate-watching, hate-sharing: η αρνητική συναισθηματική εμπλοκή δημιουργεί κοινότητες, κίνηση, κλικ, αίσθηση ταυτότητας. Μετά την κρίση του 2007, η δυσπιστία προς ελίτ και θεσμούς έκανε αυτή τη δυναμική ακόμη πιο εκρηκτική στην πολιτική.
Ο Στάρμερ προσφέρει άφθονο υλικό για κριτική: προεκλογικές υποσχέσεις για «ηθική σοσιαλιστική στροφή» που δεν τηρήθηκαν, εξαγγελίες περί «καθαρότερης πολιτικής» που έμειναν κενό γράμμα, συνεχιζόμενη κρίση κόστους ζωής, αντιφάσεις στην εξωτερική πολιτική, ιδιαίτερα στη στάση απέναντι στη Γάζα. Οι αλλεπάλληλες μετατοπίσεις θέσεων τον εμφανίζουν ως πολιτικό χωρίς σταθερές πεποιθήσεις.
Αυτό όμως που τον παγιδεύει σε έναν φαύλο κύκλο είναι ότι κάθε υποχώρηση στην κριτική επιβεβαιώνει την εικόνα αδυναμίας. Όταν αλλάζει γραμμή, οι αντίπαλοι το ερμηνεύουν ως έλλειψη χαρακτήρα· όταν δεν αλλάζει, ενισχύεται η οργή για την αναλγησία του. Έτσι, ακόμη και όταν κάνει αυτό που ζητούν οι επικριτές του, εκείνοι συνεχίζουν να τον μισούν – τώρα και για τον τρόπο που το έκανε.
Το δίδαγμα για τον επόμενο ηγέτη
Ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι στην εποχή των ακραίων ανισοτήτων και των δικτύων κοινωνικής δικτύωσης, κάθε ηγέτης είναι καταδικασμένος να αντιμετωπίζει πολύ πιο έντονο μίσος από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό καθιστά απολύτως αναγκαίο να οικοδομεί ένα σαφές, συμπαγές μπλοκ υποστηρικτών που να αισθάνεται πως εκείνος «είναι με το μέρος του» και να τον υπερασπίζεται στο δημόσιο πεδίο.
Ο Στάρμερ δεν το έκανε ποτέ. Επένδυσε στην ιδέα ότι μπορεί να σταθεί «πάνω από την πόλωση», ως τεχνοκρατικός ενήλικος στο δωμάτιο. Σε ένα περιβάλλον όμως βαθιάς συναισθηματικής και κομματικής σύγκρουσης, αυτή η στρατηγική αποδεικνύεται αυτοκτονική: αφήνει το πεδίο ανοιχτό ώστε το μίσος να διογκώνεται χωρίς οργανωμένη αντίσταση.
Κατά τον συντάκτη, είναι πλέον αργά για τον ίδιο τον Στάρμερ να ανατρέψει το κλίμα. Όποιος όμως τον διαδεχθεί θα πρέπει να αναγνωρίσει ότι η σύγχρονη προοδευτική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται στην αποφυγή της σύγκρουσης ή στην ψευδαίσθηση της ουδετερότητας. Χρειάζεται κίνημα με ταυτότητα, πάθος και αντοχή στο μίσος, ικανό να επιβιώνει – και να μεγαλώνει – μέσα στην εχθρική θύελλα.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση Στάρμερ λειτουργεί ως προειδοποίηση και για άλλες ευρωπαϊκές κεντροαριστερές ηγεσίες: σε ένα περιβάλλον όπου το μίσος είναι δομικό στοιχείο της δημόσιας σφαίρας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ο άχρωμος πραγματισμός, αλλά η συγκρότηση σαφούς πολιτικής ταυτότητας και πιστής εκλογικής βάσης που αντέχει τη σύγκρουση.
#ΗνωμενοΒασιλειο #KeirStarmer #Εργατικοι #ΠολιτικηΠολωση #SocialMedia
