Το πρόσφατο μαχαίρωμα δύο Εβραίων στο Λονδίνο αναζωπυρώνει τον φόβο για κλιμακούμενο αντισημιτισμό. Ο δημόσιος διάλογος στρέφεται πλέον στην ευθύνη της κοινωνίας και του αντιρατσιστικού κινήματος.
Η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ανησυχητικό κύμα βίαιων επιθέσεων κατά της εβραϊκής κοινότητας, που μετατρέπει ένα από τα παλαιότερα μειονοτικά σύνολα της χώρας σε στόχο «θανατηφόρας απειλής» στους δρόμους. Η πρόσφατη επίθεση με μαχαίρι εναντίον δύο Εβραίων στο Γκόλντερς Γκριν, σε μια πολυσύχναστη γειτονιά του βόρειου Λονδίνου, ήρθε να προστεθεί σε εμπρησμούς ασθενοφόρων εβραϊκής φιλανθρωπικής οργάνωσης και απόπειρες πυρπόλησης δύο συναγωγών μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες.
Αίσθημα πολιορκίας και όρια της κρατικής προστασίας
Η αντίδραση της εβραϊκής κοινότητας κινείται μεταξύ φόβου, οργής και βαθιάς απογοήτευσης. Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις υπουργών και τις υποσχέσεις για επιπλέον χρηματοδότηση μέτρων ασφαλείας –φύλακες έξω από σχολεία και συναγωγές, θωρακισμένα τζάμια, αυξημένες περιπολίες– το αίσθημα είναι ότι η ζωή σε ένα διαρκές καθεστώς «φρουρίου» δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη λύση για μια δημοκρατική κοινωνία.
Στο δημόσιο διάλογο έχουν εμφανιστεί αναφορές σε πιθανή ανάμειξη του Ιράν, μέσω πληρωμής σε τοπικούς παραβάτες για να στοχοποιούν Εβραίους. Αυτό τροφοδοτεί την πίεση προς την κυβέρνηση να θέσει τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εκτός νόμου ως τρομοκρατική οργάνωση. Ωστόσο, ακόμη και αν αποδειχθεί ξένη υποκίνηση, το γεγονός ότι είναι τόσο εύκολη η στρατολόγηση Βρετανών για αντιεβραϊκή βία αποκαλύπτει βαθύτερο εγχώριο πρόβλημα αντισημιτισμού.
Η σύγκρουση για τη Γάζα και τα όρια της διαμαρτυρίας
Το κύμα επιθέσεων διασταυρώνεται με τις μαζικές φιλοπαλαιστινιακές πορείες που πραγματοποιούνται από τον Οκτώβριο του 2023, μετά τις επιθέσεις της Χαμάς και τον καταστροφικό βομβαρδισμό της Γάζας από το Ισραήλ. Πολλοί διαδηλωτές δηλώνουν ότι κινητοποιούνται αποκλειστικά για τα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Ωστόσο, συνθήματα και πλακάτ που αναφέρονται σε «σιωνισμό που ελέγχει τον κόσμο μέσω του χρήματος και της κρυφής ισχύος» αναπαράγουν κλασικά αντισημιτικά μοτίβα, πολύ προγενέστερα της ίδρυσης του κράτους του Ισραήλ.
Η χρήση του όρου «σιωνιστές» ως υποκατάστατο της λέξης «Εβραίοι» –με συνθήματα του τύπου «Zionists not welcome here»– γίνεται αντιληπτή από την εβραϊκή κοινότητα ως κώδικας μίσους. Ο ανεξάρτητος επόπτης της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, Jonathan Hall KC, χαρακτήρισε την κατάσταση «τεράστια εθνική απειλή για την ασφάλεια» και ζήτησε ακόμη και μορατόριουμ στις πορείες, σημειώνοντας ότι η δαιμονοποίηση Εβραίων και Ισραηλινών «βάζει στόχο στις πλάτες των Εβραίων».
Η σιωπή των «αντιρατσιστών» και το πολιτικό κόστος
Παρά την κλιμάκωση, εντυπωσιάζει η απουσία μιας ευρύτερης, ορατής αντιρατσιστικής κινητοποίησης υπέρ των Βρετανών Εβραίων. Καλλιτέχνες, διανοούμενοι και δημόσια πρόσωπα που συνήθως σπεύδουν να σταθούν δίπλα σε καταπιεσμένες ομάδες ανά τον κόσμο, αυτή τη φορά παραμένουν σιωπηλοί. Ένας λόγος φαίνεται να είναι ο φόβος ταύτισης με δεξιούς πολιτικούς, όπως ο Νάιτζελ Φάρατζ, που επιχειρούν να οικειοποιηθούν το θέμα για να εμφανιστούν ως υπερασπιστές των Εβραίων, παρά το δικό τους αμφιλεγόμενο παρελθόν σε θέματα ρατσισμού.
Ένας δεύτερος, πιο σύνθετος λόγος, είναι η σύγχυση που έχει καλλιεργηθεί από τη συστηματική σύζευξη κριτικής στο Ισραήλ με κατηγορίες για αντισημιτισμό. Πολλοί προοδευτικοί φοβούνται ότι ξεκάθαρη αλληλεγγύη προς τους Βρετανούς Εβραίους θα εκληφθεί ως στήριξη στην πολιτική της ισραηλινής κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα είναι μια παράδοξη και επικίνδυνη αποχή: όσοι δηλώνουν ότι μάχονται τον ρατσισμό, σιωπούν μπροστά σε μια στοχευμένη βία κατά μειονότητας εντός της ίδιας τους της χώρας.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την αστυνόμευση ή τις απαγορεύσεις διαδηλώσεων, αλλά τον ίδιο τον ηθικό πυρήνα του αντιρατσιστικού κινήματος στη Βρετανία. Αν η κοινωνία δεν μπορεί να διαχωρίσει την πολιτική κριτική από το μίσος κατά μιας θρησκευτικής και εθνοτικής ομάδας, τότε το πρόβλημα ξεπερνά κατά πολύ την τρέχουσα κρίση στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο 
: Η βρετανική περίπτωση λειτουργεί ως προειδοποίηση και για την Ευρώπη: χωρίς συνεπή, καθολική στάση κατά κάθε μορφής ρατσισμού –ακόμη και όταν είναι πολιτικά «άβολη»–, τα δημοκρατικά αντανακλαστικά αμβλύνονται και οι μειονότητες αφήνονται εκτεθειμένες σε ένα εκρηκτικό μείγμα γεωπολιτικών εντάσεων και εγχώριου μίσους.
#Βρετανία #Αντισημιτισμός #Λονδίνο #Ρατσισμός
