Η παγκόσμια ισορροπία ισχύος αναδιατάσσεται με άξονα ΗΠΑ–Κίνα, όμως η Βρετανία παραμένει παγιδευμένη στη μετα‑Brexit αυταπάτη. Χωρίς ειλικρινή αποτίμηση του λάθους της εξόδου από την ΕΕ, δεν μπορεί να διαμορφώσει σοβαρή στρατηγική για τον 21ο αιώνα.
Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποιούσε επίσκεψη υψηλού συμβολισμού στο Πεκίνο και συναντούσε τον Σι Τζινπίνγκ, η βρετανική πολιτική σκηνή ήταν απορροφημένη από εσωκομματικές αναταράξεις στους Εργατικούς και την παραίτηση του Γουές Στρίτινγκ. Η διεθνής γεωπολιτική σκακιέρα κινούνταν, αλλά το Γουεστμίνστερ κοιτούσε προς τα μέσα.
Ο νέος διπολισμός ΗΠΑ–Κίνας και η θέση της Ευρώπης
Η συνάντηση Τραμπ–Σι δεν παρήγαγε εντυπωσιακές ανακοινώσεις, ωστόσο επιβεβαίωσε ότι η Κίνα έχει πλέον εδραιωθεί ως υπερδύναμη σχεδόν σε ισοτιμία με τις ΗΠΑ, τόσο οικονομικά όσο και τεχνολογικά. Κανένα μεμονωμένο κράτος δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό το δίπολο. Η μόνη οντότητα που πλησιάζει σε κλίμακα είναι η Ευρώπη, υπό την προϋπόθεση ότι αξιοποιεί συλλογικά τον πλούτο και τις επενδύσεις της.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Βρετανία έχει δύο επιλογές: είτε να λειτουργήσει ως εταίρος σε ένα ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο με συγκλίνουσες γεωπολιτικές προτεραιότητες, είτε να αποδεχθεί ρόλο δευτερεύοντα, ως προσάρτημα μεγαλύτερων μπλοκ. Η απόφαση υπέρ του Brexit έχει περιορίσει δραστικά τα περιθώρια ελιγμών της.
Η αυταπάτη της «κυριαρχίας» και το πραγματικό κόστος
Το άρθρο υπογραμμίζει ότι η βρετανική πολιτική τάξη αποφεύγει ακόμη μια ψύχραιμη απογραφή του πραγματικού κόστους και των ελάχιστων οφελών της ζωής εκτός ΕΕ. Η ρητορική περί «ανάκτησης ελέγχου» μεταφράστηκε σε απώλεια επιρροής σε κρίσιμες διεθνείς εξελίξεις, χωρίς ουσιαστικό αντιστάθμισμα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κρίση στον Περσικό Κόλπο και ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν. Ο Κιρ Στάρμερ πιστώνεται ευρέως την απόφαση να μην εμπλακούν βρετανικές δυνάμεις, ωστόσο η Βρετανία δεν μπορεί να αποφύγει τις παράπλευρες οικονομικές συνέπειες: άνοδο τιμών ενέργειας, πληθωριστικές πιέσεις, αύξηση αποδόσεων ομολόγων και υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης χρέους, που περιορίζει τον δημοσιονομικό χώρο για κοινωνικές δαπάνες.
Εργατικοί, Brexit και ο φόβος του πολιτικού κόστους
Παρότι ο Στάρμερ σήμερα χαρακτηρίζει το Brexit «καταστροφή», το Εργατικό Κόμμα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το θέμα ως ηλεκτρισμένο πεδίο. Ο Άντι Μπέρναμ, υποψήφιος σε αναπληρωματική εκλογή σε περιφέρεια που είχε ψηφίσει υπέρ της εξόδου, αναγκάζεται να αναγνωρίζει τη ζημιά του Brexit αλλά ταυτόχρονα να αποκλείει την επαναφορά της συζήτησης για επιστροφή στην ΕΕ, προτάσσοντας μια στενά «εσωτερική» ατζέντα.
Την ίδια στιγμή, ο Νάιτζελ Φάρατζ, αρχιτέκτονας της εξόδου, αποφεύγει πλέον να παρουσιάζει το Brexit ως επιτυχία, ενώ η δεξιά πτέρυγα των Συντηρητικών, με εκπροσώπους όπως η Κέμι Μπάντενοκ, επενδύει σε πολιτισμικούς πολέμους και ευρωφοβική ρητορική, χωρίς συνεκτική στρατηγική για τον ρόλο της Βρετανίας στον νέο κόσμο.
Το στρατηγικό κενό και το χαμένο «έλεγχο»
Κατά τον αρθρογράφο, η άρνηση να αντιμετωπιστεί κατά μέτωπο το λάθος του Brexit εγκλωβίζει τη Βρετανία σε επιφανειακή πολιτική συζήτηση, όπου κυριαρχούν λαϊκιστές που αποδίδουν τα πάντα σε μετανάστες και επιδόματα. Η πραγματικότητα, όμως, είναι ότι το αίσθημα απώλειας ελέγχου που τροφοδότησε το δημοψήφισμα έχει επιδεινωθεί: σε έναν κόσμο ταχύτατης γεωπολιτικής και τεχνολογικής μετάβασης, η έξοδος από την ΕΕ μείωσε –και δεν αύξησε– τη βρετανική ικανότητα να επηρεάζει εξελίξεις.
Η καταληκτική θέση είναι αιχμηρή: αν η Βρετανία θέλει πραγματικά να «ξαναπάρει τον έλεγχο», ο δρόμος περνά αναπόφευκτα μέσα από μια νέα, βαθύτερη σχέση με την Ευρώπη.
Σχόλιο 
: Το βρετανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση και για την Ελλάδα: σε έναν κόσμο όπου η ισχύς συγκεντρώνεται σε ηπειρωτικά μπλοκ και τεχνολογικούς κολοσσούς, η εθνική κυριαρχία δεν κατοχυρώνεται με απομονωτισμό, αλλά με έξυπνη συμμετοχή σε συμμαχίες που πολλαπλασιάζουν το βάρος της χώρας στο διεθνές σύστημα.
#Βρετανία #Brexit #Ευρώπη #ΗΠΑ #Κίνα #Γεωπολιτική
