Με αφορμή την Ημέρα της Νίκης, ο Κιμ Γιονγκ Ουν στέλνει μήνυμα πίστης στη Μόσχα και στο ανανεωμένο στρατιωτικό σύμφωνο. Η Πιονγκγιάνγκ «κλειδώνει» θεσμικά τη στροφή της προς τη Ρωσία, αξιοποιώντας τον νέο ψυχροπολεμικό διπολισμό.
Το μήνυμα του Κιμ Γιονγκ Ουν προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την 81η Ημέρα της Νίκης δεν είναι μια τυπική εθιμοτυπική κίνηση. Είναι μια ακόμη δημόσια επιβεβαίωση ότι η Βόρεια Κορέα εντάσσει το μέλλον της σε έναν σκληρό πυρήνα συνεργασίας με τη Ρωσία, σε μια περίοδο όπου η Μόσχα αναζητά συμμαχίες εκτός Δύσης και η Πιονγκγιάνγκ κεφαλαιοποιεί τη διεθνή της απομόνωση.
Τι σηματοδοτεί το μήνυμα Κιμ προς τον Πούτιν
Σύμφωνα με το βορειοκορεατικό πρακτορείο ειδήσεων, ο Κιμ εξήρε την κοινή «ιστορία ανεξαρτησίας, αξιοπρέπειας, ειρήνης και ευημερίας» με τη Ρωσία, διατυπώνοντας με ιδεολογικούς όρους μια σχέση που στην πράξη είναι βαθιά στρατηγική. Η αναφορά σε «ιστορία ανεξαρτησίας» στοχεύει στον κοινό αντιδυτικό συμβολισμό, ενώ η «ειρήνη και ευημερία» λειτουργούν ως επιχείρημα νομιμοποίησης μιας συνεργασίας που στηρίζεται κυρίως σε στρατιωτικά και ενεργειακά ανταλλάγματα.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η δέσμευση του Κιμ ότι θα τηρήσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συνθήκη που υπεγράφη πριν από δύο χρόνια, με την οποία αναβίωσε ουσιαστικά η στρατιωτική συνεργασία της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Η Πιονγκγιάνγκ δεν μιλά απλώς για «φιλία», αλλά για συμβατικές δεσμεύσεις που αγγίζουν την ασφάλεια και την άμυνα.
Η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ανατολική Ασία
Η επαναβεβαίωση του άξονα Μόσχας–Πιονγκγιάνγκ έρχεται σε μια στιγμή όπου η Βόρεια Κορέα εντείνει τις πυραυλικές δοκιμές και τις δηλώσεις περί πυρηνικής αποτροπής. Για τη Ρωσία, η σχέση αυτή λειτουργεί ως μοχλός πίεσης προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή, ιδίως την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα. Η Μόσχα στέλνει μήνυμα ότι διαθέτει ερείσματα σε μια από τις πιο ασταθείς γεωπολιτικά ζώνες του πλανήτη.
Θεσμικά, η ενίσχυση του ρωσο–βορειοκορεατικού δεσμού τροφοδοτεί έναν νέο, πιο σύνθετο διπολισμό στην Ασία. Από τη μία, το πλέγμα ΗΠΑ–Ιαπωνίας–Νότιας Κορέας με αυξανόμενη αμυντική ολοκλήρωση. Από την άλλη, ένα χαλαρό αλλά ουσιαστικό μπλοκ Ρωσίας–Βόρειας Κορέας, με την Κίνα να διατηρεί ρόλο ρυθμιστή, αποφεύγοντας τις ανοιχτές δεσμεύσεις αλλά ωφελούμενη από την πίεση που ασκείται στις ΗΠΑ.
Η οικονομική διάσταση πίσω από τη ρητορική
Πίσω από τις αναφορές σε «αξιοπρέπεια» και «ειρήνη» κρύβεται μια σκληρή οικονομική πραγματικότητα. Η Ρωσία, υπό καθεστώς δυτικών κυρώσεων, χρειάζεται φθηνή εργασία, πρόσβαση σε πυρομαχικά και πολιτική στήριξη σε διεθνή φόρα. Η Βόρεια Κορέα, αποκλεισμένη από τις διεθνείς αγορές, χρειάζεται ενέργεια, σιτηρά, τεχνολογία και σκληρό νόμισμα.
Η συνθήκη που επικαλείται ο Κιμ εκτιμάται ότι λειτουργεί ως ομπρέλα για ένα δίκτυο συναλλαγών που κινούνται στις παρυφές ή και εκτός του διεθνούς συστήματος κυρώσεων. Από πιθανή παροχή βορειοκορεατικών πυρομαχικών προς τη Ρωσία, έως χρήση βορειοκορεατικού εργατικού δυναμικού σε ρωσικά έργα, η συνεργασία αυτή αναδομεί μια «παράλληλη» οικονομία, με υψηλό γεωπολιτικό ρίσκο.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη διεθνή τάξη
Σε θεσμικό επίπεδο, η επανενεργοποίηση του στρατιωτικού άξονα Ρωσίας–Βόρειας Κορέας αποδυναμώνει περαιτέρω το καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Όσο η Μόσχα εμβαθύνει τις σχέσεις της με μια πυρηνική δύναμη που αμφισβητεί ανοιχτά τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, τόσο δυσκολότερο γίνεται να διατηρηθεί η αξιοπιστία των διεθνών κανόνων.
Παράλληλα, ενισχύεται η τάση δημιουργίας μπλοκ κρατών που αντιμετωπίζουν τις κυρώσεις όχι ως εξαίρεση, αλλά ως μόνιμη συνθήκη. Αυτό ωθεί σε ανάπτυξη εναλλακτικών μηχανισμών πληρωμών, παράκαμψης του δολαρίου και παράλληλων συστημάτων εμπορίου. Η διαδικασία είναι αργή, αλλά η κάθε τέτοια διμερής σύσφιγξη, όπως αυτή που επαναβεβαιώνει ο Κιμ, προσθέτει ένα ακόμη «τούβλο» σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική.
Πώς επηρεάζονται η Ευρώπη και η ενεργειακή ασφάλεια
Για την Ευρώπη, η σύσφιγξη Ρωσίας–Βόρειας Κορέας σημαίνει ότι η Μόσχα αποκτά πρόσθετους πόρους για να αντέξει έναν παρατεταμένο οικονομικό και στρατιωτικό ανταγωνισμό με τη Δύση. Αν η Ρωσία εξασφαλίζει φθηνότερα πυρομαχικά ή εργατικό δυναμικό μέσω Πιονγκγιάνγκ, μπορεί να διοχετεύει περισσότερους δικούς της πόρους στην αναδιάρθρωση της οικονομίας της και στη στήριξη των πολεμικών της επιχειρήσεων.
Αυτό μεταφράζεται σε παράταση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, ιδίως στην ενεργειακή αγορά. Όσο η Ρωσία βρίσκει εναλλακτικές διόδους συνεργασίας, τόσο λιγότερο πιεσμένη είναι να αλλάξει πορεία. Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, περιλαμβανομένης της ελληνικής, αυτό σημαίνει ότι το σενάριο μόνιμα υψηλής γεωπολιτικής αστάθειας στις τιμές ενέργειας παραμένει στο τραπέζι.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η εμβάθυνση του άξονα Ρωσίας–Βόρειας Κορέας ενισχύει το σενάριο παρατεταμένης γεωπολιτικής έντασης, ιδίως στην ενέργεια και στη ναυτιλία. Η Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη και εισαγωγέας ενέργειας, θα κληθεί να κινηθεί σε ένα περιβάλλον με αυξημένους κανονιστικούς περιορισμούς στις θαλάσσιες μεταφορές, αλλά και με διαρκείς διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό καθιστά κρίσιμη τη στρατηγική διαφοροποίηση πηγών ενέργειας, την ενίσχυση των υποδομών ΑΠΕ και τη στενή παρακολούθηση του πλαισίου κυρώσεων, ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να αποφύγουν νομικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους, διατηρώντας ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητά τους στις διεθνείς αγορές.
#ΒόρειαΚορέα #Ρωσία #ΚιμΓιονγκΟυν #Πούτιν #Γεωπολιτική #Ενέργεια
