Αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό φέρνουν στη ρύθμιση μικρότερα χρέη και νέο, στοχευμένο πλαίσιο προστασίας πρώτης κατοικίας.
Ένα σημαντικό πακέτο παρεμβάσεων στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό οφειλών προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με ψήφιση του σχετικού νόμου τον Ιούνιο και σταδιακή εφαρμογή μέσα στο καλοκαίρι. Ο στόχος είναι διττός: αφενός να ενταχθούν στη διαδικασία περισσότεροι μικροοφειλέτες που σήμερα μένουν εκτός, αφετέρου να διαμορφωθεί ένα πιο στοχευμένο και ρεαλιστικό πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας.
Μείωση ορίου οφειλών και διεύρυνση της βάσης των δικαιούχων
Η πρώτη κρίσιμη αλλαγή θα ενεργοποιηθεί έναν μήνα μετά την ψήφιση, δηλαδή τον Ιούλιο, και αφορά τη μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών για ένταξη στον Εξωδικαστικό από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ. Με τη ρύθμιση αυτή, ανοίγει ο δρόμος για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες με μικρότερα χρέη προς τράπεζες, Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίοι έως τώρα αποκλείονταν από την αυτοματοποιημένη διαδικασία ρύθμισης.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πάνω από 1 εκατ. δυνητικούς δικαιούχους. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα οφειλέτη με χρέος 8.000 ευρώ προς τράπεζα, ο οποίος θα μπορεί πλέον να ρυθμίσει την οφειλή του μέσω της πλατφόρμας ακόμη και σε έως 250 δόσεις, ανάλογα με τα εισοδήματα και την περιουσιακή του κατάσταση. Η δυνατότητα αυτή μετατρέπει τον Εξωδικαστικό σε βασικό εργαλείο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους και για χαμηλότερα ποσά, μειώνοντας τον κίνδυνο κοινωνικής πίεσης και νέου κύματος «κόκκινων» δανείων.
Νέο μοντέλο προστασίας πρώτης κατοικίας και επιπτώσεις στην αγορά
Η δεύτερη κομβική αλλαγή αφορά τη νέα διαδικασία προστασίας της κύριας κατοικίας, η οποία θα τεθεί σε ισχύ δύο μήνες μετά την ψήφιση, δηλαδή τον Αύγουστο. Για πρώτη φορά, ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητά τη διάσωση της πρώτης κατοικίας του χωρίς να συνεκτιμάται το σύνολο της περιουσίας του στο ίδιο πλαίσιο. Η ρύθμιση, οι δόσεις και τυχόν «κούρεμα» θα προσδιορίζονται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματά του, και όχι με βάση κάθε άλλο περιουσιακό στοιχείο.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ρευστοποίησης δευτερευόντων ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών για την κάλυψη μέρους των χρεών, ενώ η κύρια κατοικία παραμένει προστατευμένη, εφόσον τηρούνται οι όροι της ρύθμισης. Ο οφειλέτης θα μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση που παράγει η πλατφόρμα· σε περίπτωση αποδοχής, θα υπογράφεται σύμβαση αποπληρωμής της αξίας της πρώτης κατοικίας σε βάθος χρόνου, με την προστασία να εξαρτάται από τη συνέπεια στις δόσεις.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο Εξωδικαστικός κερδίζει έδαφος: μόνο τον Απρίλιο ολοκληρώθηκαν 2.172 νέες ρυθμίσεις, με αρχικές οφειλές 588 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 51% σε σχέση με πέρυσι. Συνολικά, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν επιτευχθεί 60.388 ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε 18,64 δισ. ευρώ αρχικών οφειλών, επιβεβαιώνοντας ότι το εργαλείο έχει πλέον συστημικό ρόλο στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Σχόλιο
: Η μείωση του ορίου στα 5.000 ευρώ και το νέο, στοχευμένο σχήμα προστασίας πρώτης κατοικίας μετατρέπουν τον Εξωδικαστικό σε κεντρικό μηχανισμό κοινωνικής και τραπεζικής σταθερότητας. Ωστόσο, η επιτυχία θα κριθεί από την ταχύτητα επεξεργασίας των αιτήσεων, την πραγματική ευελιξία των πιστωτών και την ικανότητα του Δημοσίου να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία ευάλωτων νοικοκυριών και στην ανάγκη περιορισμού του ηθικού κινδύνου για στρατηγικούς κακοπληρωτές.






