Η Ευρώπη επιχειρεί να σπάσει την εξάρτησή της από τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, αλλά η στρατηγική της παραμένει διχασμένη. Από τη μία πλευρά υπάρχει σαφής πολιτική βούληση για ενίσχυση της «τεχνολογικής κυριαρχίας», από την άλλη όμως οι ίδιες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαφωνούν για το πόσο επιθετικά πρέπει να κινηθούν.
Στο τραπέζι βρίσκονται δύο κρίσιμες αποφάσεις: η κατανομή φάσματος για δορυφορικές υπηρεσίες και οι κανόνες για τα cloud συμβόλαια. Και τα δύο συνδέονται άμεσα με τον έλεγχο των υποδομών της επόμενης δεκαετίας — από την AI μέχρι την άμυνα.
Στο μέτωπο των δορυφόρων, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να επιλέγει μια λύση συμβιβασμού. Το μεγαλύτερο μέρος του φάσματος θα κατευθυνθεί σε ευρωπαϊκές εταιρείες, αλλά δεν αποκλείονται πλήρως παίκτες όπως η Amazon και η SpaceX μέσω των δορυφορικών τους προγραμμάτων. Πρόκειται για ένα «ναι με όρους», που αποτυπώνει το δίλημμα: προστασία της ευρωπαϊκής αγοράς χωρίς πλήρη ρήξη με τις ΗΠΑ.
Στο cloud, η εικόνα είναι ακόμη πιο κρίσιμη. Οι Amazon, Google και Microsoft ελέγχουν περίπου το 63% της παγκόσμιας αγοράς, γεγονός που δημιουργεί δομική εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικές υποδομές. Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία αναμένεται να περιορίσει — αλλά όχι να αποκλείσει — την πρόσβασή τους, ειδικά σε ευαίσθητα δημόσια έργα.
Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη δεν έχει ακόμη τις δικές της εναλλακτικές σε επαρκή κλίμακα. Το επενδυτικό χάσμα σε σχέση με τις ΗΠΑ εκτιμάται στο 1 τρισεκατομμύριο ευρώ, κάτι που σημαίνει ότι ακόμη και αν περιορίσει τους ξένους παίκτες, πρέπει να καλύψει ένα τεράστιο κενό υποδομών.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι διχασμένες. Κάποιοι πιέζουν για πιο επιθετική πολιτική «Buy European», θεωρώντας ότι η τεχνολογική αυτονομία είναι θέμα ασφάλειας. Άλλοι προειδοποιούν ότι μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε αντίποινα από τις ΗΠΑ και να περιορίσει την πρόσβαση της Ευρώπης σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται το νέο Cloud and AI Development Act, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα. Η κατεύθυνση δείχνει προς μια «ενδιάμεση λύση»: κανόνες για όλους, αλλά χωρίς πλήρη αποκλεισμό των μη ευρωπαϊκών εταιρειών. Αυτό θεωρείται το πιο ρεαλιστικό σενάριο, δεδομένων των περιορισμών της ίδιας της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ευρώπη θέλει να γίνει πιο ανεξάρτητη, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμη να το πετύχει πλήρως. Και αυτό δημιουργεί μια στρατηγική αντίφαση: προσπαθεί να περιορίσει την επιρροή των Big Tech, ενώ ταυτόχρονα εξακολουθεί να εξαρτάται από αυτούς.
SBC Σχόλιο: Η Ευρώπη θέλει να σπάσει την εξάρτηση από την Big Tech — αλλά χωρίς να ρισκάρει το κόστος αυτής της ρήξης. Και αυτό συνήθως οδηγεί σε λύσεις συμβιβασμού, όχι σε στρατηγικές ανατροπές.
