Η ταχεία απόρριψη της αγωγής του Έλον Μασκ κατά του Σαμ Άλτμαν και της OpenAI ανέδειξε αντιφάσεις στη δική του στάση. Το δικαστήριο έκρινε αβάσιμους τους ισχυρισμούς περί «κλοπής» φιλανθρωπικού οργανισμού και παραβίασης καταπιστεύματος.
Η ομόφωνη και γρήγορη απόφαση ενόρκων να απορρίψουν την αγωγή του Έλον Μασκ κατά των συνιδρυτών της OpenAI και της Microsoft δεν ήταν μόνο μια νομική ήττα για τον δισεκατομμυριούχο, αλλά και ένας καθρέφτης των δικών του πρακτικών. Η υπόθεση, που βασίστηκε σε κατηγορίες περί «παραβίασης φιλανθρωπικού καταπιστεύματος» και «αδικαιολόγητου πλουτισμού», κατέρρευσε τόσο νομικά όσο και σε επίπεδο αξιοπιστίας.
Το εύθραυστο νομικό επιχείρημα του Μασκ
Στην ακροαματική διαδικασία, οι δικηγόροι της OpenAI παρουσίασαν, σημείο προς σημείο, γιατί ο νόμος βρισκόταν με το μέρος τους, ενώ η πλευρά Μασκ επέμεινε κυρίως στο αφήγημα ότι ο Σαμ Άλτμαν δεν είναι αξιόπιστος. Ο Μασκ υποστήριξε ότι τα κεφάλαιά του δόθηκαν για έναν αυστηρά φιλανθρωπικό σκοπό –την ασφαλή ανάπτυξη τεχνητής γενικής νοημοσύνης– και ότι οι συνιδρυτές του μετέτρεψαν τη δομή σε κερδοσκοπική, αποκομίζοντας οφέλη από μετοχές και άλλες απολαβές.
Ωστόσο, καθοριστικό ρόλο έπαιξε το ζήτημα της παραγραφής: το δικαστήριο έκρινε ότι ο Μασκ άργησε υπερβολικά να κινηθεί νομικά, σε ένα πεδίο όπου εταιρείες και επενδυτές λαμβάνουν αποφάσεις θεωρώντας πως η υφιστάμενη δομή είναι νόμιμη και σταθερή. Η ανατροπή τους εκ των υστέρων θα είχε τεράστιο οικονομικό και θεσμικό κόστος.
Ηθικές αντιφάσεις και χρήση πόρων της OpenAI από την Tesla
Η διαδικασία ανέδειξε και μια κρίσιμη αντίφαση: ο ίδιος ο Μασκ αξιοποίησε πόρους της μη κερδοσκοπικής OpenAI προς όφελος της κερδοσκοπικής Tesla. Ο Γκρεγκ Μπρόκμαν κατέθεσε ότι το 2017, κατόπιν αιτήματος Μασκ, ομάδα κορυφαίων ερευνητών της OpenAI –μεταξύ των οποίων οι Αντρέι Καρπάθι, Ίλια Σουτσκούβερ και Σκοτ Γκρέι– μετέβη στα κεντρικά της Tesla για να βοηθήσει την αποδυναμωμένη ομάδα αυτόνομης οδήγησης, χωρίς να υπάρξει αποζημίωση προς την OpenAI.
Η καθηγήτρια Ντόροθι Λαντ από τη Νομική Σχολή Κολούμπια χαρακτήρισε αυτή τη χρήση πόρων «μη νόμιμη» και τόνισε ότι είναι «παράδοξο» ο Μασκ να επικαλείται παραβίαση φιλανθρωπικού καταπιστεύματος, όταν ο ίδιος φαίνεται να τους ανακατευθύνει εκτός αποστολής. Επιπλέον, η αποχώρηση του Καρπάθι από την OpenAI προς την Tesla παρουσιάστηκε από την υπεράσπιση ως παραβίαση του καθήκοντος του Μασκ ως συμπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου της OpenAI.
Η μάχη για τον έλεγχο και το μήνυμα προς την αγορά
Καταθέσεις συνεργατών του Μασκ αποκάλυψαν ότι το 2017 προσπάθησε επίμονα να αποκτήσει αποκλειστικό έλεγχο της κερδοσκοπικής θυγατρικής της OpenAI, χρησιμοποιώντας τακτικές «καλού και κακού μπάτσου»: προσφέροντας δωρεάν Tesla στους συνιδρυτές και ταυτόχρονα απειλώντας με διακοπή χρηματοδότησης. Η υπεράσπιση δυσκολεύτηκε να εξηγήσει πώς το μοντέλο κερδοσκοπικής δομής που επιδίωκε ο Μασκ διέφερε ουσιαστικά από αυτό που τελικά υλοποιήθηκε, τη στιγμή που τέτοιες υβριδικές δομές (μη κερδοσκοπικός φορέας με εμπορικό βραχίονα) είναι συνηθισμένες διεθνώς.
Στο τέλος, το σώμα των ενόρκων κλήθηκε να απαντήσει εάν, πριν από τις 5 Αυγούστου 2021, ο Μασκ όφειλε να γνωρίζει ότι η OpenAI κινούνταν προς μοντέλο με εμπορική διάσταση και δραστηριότητες εκτός στενής φιλανθρωπικής αποστολής. Τα στοιχεία έδειξαν ότι όχι μόνο το γνώριζε, αλλά και ότι ο ίδιος επιδίωκε αντίστοιχες ρυθμίσεις προς όφελός του.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση φωτίζει τον νέο «καπιταλισμό της φιλανθρωπίας» στην τεχνητή νοημοσύνη: μη κερδοσκοπικοί φορείς που λειτουργούν ως εκκολαπτήρια υπεραποδοτικών εμπορικών βραχιόνων. Η ήττα του Μασκ δεν αφορά μόνο πρόσωπα, αλλά στέλνει μήνυμα σε επενδυτές και ιδρυτές ότι οι γραμμές μεταξύ φιλανθρωπίας και κερδοφορίας ελέγχονται πλέον αυστηρά, ενώ η προσπάθεια απόκτησης απόλυτου ελέγχου σε τέτοιες δομές ενέχει σοβαρούς νομικούς και φήμης κινδύνους.
#ElonMusk #OpenAI #SamAltman #Tesla #AI #ΤεχνητήΝοημοσύνη
