Η αποστολή συστημάτων «Σιδηρά Θόλος» από το Ισραήλ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μετατρέπει τα Αβρααμικά Σύμφωνα σε απτό αμυντικό άξονα. Πίσω από την κίνηση κρύβεται η επιτάχυνση της στρατηγικής επιλογής των κρατών του Κόλπου ανάμεσα στην Τεχεράνη και την περιφερειακή σύμπραξη με Ισραήλ και ΗΠΑ.
Η δημόσια επιβεβαίωση από τον πρεσβευτή των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, ότι το Ισραήλ έχει αναπτύξει συστήματα «Σιδηρά Θόλος» και προσωπικό στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σηματοδοτεί το πέρασμα των Αβρααμικών Συμφώνων από το επίπεδο της διπλωματίας στο πεδίο της σκληρής ασφάλειας. Η κίνηση έρχεται εν μέσω όξυνσης της αντιπαράθεσης με το Ιράν και αναδιαμορφώνει, με χειροπιαστό τρόπο, την αρχιτεκτονική αντιαεροπορικής άμυνας στον Περσικό Κόλπο.
Από τα Αβρααμικά Σύμφωνα σε αμυντικό άξονα
Η αναφορά του Χάκαμπι στα ΗΑΕ ως «πρώτο μέλος των Αβρααμικών Συμφώνων» δεν είναι τυπική φιλοφρόνηση, αλλά πολιτικό σήμα. Η αποστολή της «Σιδηράς Θόλου» μετατρέπει τη συμφωνία εξομάλυνσης Ισραήλ–ΗΑΕ σε λειτουργικό αμυντικό δίκτυο, όπου η ισραηλινή τεχνολογία ενσωματώνεται στην εμιρατινή αντιαεροπορική ομπρέλα.
Η παρουσία ισραηλινού στρατιωτικού προσωπικού επί εμιρατινού εδάφους συνιστά ποιοτικό άλμα: από τη διακριτική συνεργασία πληροφοριών περνάμε σε κοινή επιχειρησιακή διαχείριση κρίσεων. Αυτό δημιουργεί ένα προηγούμενο για άλλα κράτη του Κόλπου που εξετάζουν τη σύναψη ή εμβάθυνση σχέσεων με το Ισραήλ.
Το μήνυμα προς τα κράτη του Κόλπου: «επιλέξτε στρατόπεδο»;
Όταν ο Αμερικανός πρεσβευτής δηλώνει ότι τα κράτη του Κόλπου «θα πρέπει να κάνουν μια επιλογή» ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ, διατυπώνει με ωμότητα αυτό που μέχρι πρόσφατα λεγόταν μόνο σε κλειστές αίθουσες. Η πρόσφατη σύγκρουση με την Τεχεράνη, με επιθέσεις σε στόχους στον Κόλπο, λειτουργεί ως καταλύτης: η απειλή από τα ιρανικά πυραυλικά και μη επανδρωμένα συστήματα ωθεί τις μοναρχίες της περιοχής να αναζητήσουν αξιόπιστη αντιπυραυλική ομπρέλα.
Η «Σιδηρά Θόλος» προσφέρεται ως απάντηση σε αυτή την ανάγκη, αλλά με πολιτικό τίμημα. Η εμβάθυνση της συνεργασίας με το Ισραήλ περιορίζει τα περιθώρια «ισορροπίας» που παραδοσιακά επιδίωκαν ορισμένα κράτη του Κόλπου, τα οποία συνδύαζαν διαύλους με την Τεχεράνη και ταυτόχρονα στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον.
Η ισραηλινή τεχνολογία ασφάλειας ως περιφερειακό νόμισμα ισχύος
Η εξαγωγή της «Σιδηράς Θόλου» στα ΗΑΕ αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ μετατρέπει την αμυντική του τεχνολογία σε διπλωματικό κεφάλαιο. Τα αντιαεροπορικά συστήματα, οι αισθητήρες και τα δίκτυα διοίκησης–ελέγχου γίνονται εργαλείο οικοδόμησης συμμαχιών, πέρα από την κλασική πώληση οπλικών συστημάτων.
Για τα ΗΑΕ, η πρόσβαση σε αποδεδειγμένα αποτελεσματικό σύστημα αναχαίτισης ρουκετών και πυραύλων λειτουργεί ως ασφάλεια ζωτικής σημασίας για τις ενεργειακές και λιμενικές υποδομές τους. Για το Ισραήλ, κάθε πυροβολαρχία που εγκαθίσταται στον Κόλπο είναι ένας ακόμη κρίκος σε ένα περιφερειακό πλέγμα έγκαιρης προειδοποίησης και αναχαίτισης, που μειώνει τον κίνδυνο αιφνιδιασμού από ιρανικά πλήγματα.
Ο ρόλος των ΗΠΑ και η διασύνδεση με τη στρατηγική κατά του Ιράν
Η πρωτοβουλία δεν μπορεί να ιδωθεί εκτός του πλαισίου της αμερικανικής στρατηγικής. Η Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας να περιορίσει την άμεση στρατιωτική της έκθεση στη Μέση Ανατολή, ενθαρρύνει τη δημιουργία ενός άτυπου «συνεταιρισμού ασφάλειας» μεταξύ Ισραήλ και σουνιτικών μοναρχιών. Η μεταφορά της «Σιδηράς Θόλου» στα ΗΑΕ εντάσσεται σε αυτή τη λογική επιμερισμού βαρών.
Η διατύπωση του Χάκαμπι ότι «το Ισραήλ μας βοήθησε και το Ιράν μας επιτέθηκε» κωδικοποιεί τη διπλή στόχευση: ανάδειξη του Ισραήλ σε αξιόπιστο εταίρο ασφαλείας και ταυτόχρονη δαιμονοποίηση της Τεχεράνης ως πηγής αποσταθεροποίησης. Στρατηγικά, αυτό ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ περαιτέρω κυρώσεων και περιοριστικών μέτρων κατά του Ιράν, αλλά και υπέρ της συνέχισης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια
Η εγκατάσταση ισραηλινών αντιαεροπορικών συστημάτων στον Κόλπο ενδέχεται να επιταχύνει μια κούρσα εξοπλισμών γύρω από τα μέσα προσβολής και τα μέσα άμυνας. Το Ιράν, βλέποντας την τεχνολογική ομπρέλα να πυκνώνει γύρω του, έχει κίνητρο να επενδύσει σε πιο εξελιγμένα, ταχύτερα ή «ασύμμετρα» μέσα επίθεσης, από υπερηχητικούς πυραύλους μέχρι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο.
Παράλληλα, η ορατή ισραηλινή στρατιωτική παρουσία σε αραβικό έδαφος μπορεί να τροφοδοτήσει εσωτερικές πολιτικές εντάσεις στα κράτη του Κόλπου, ιδίως αν μελλοντικά ξεσπάσουν νέοι γύροι βίας στο παλαιστινιακό μέτωπο. Η εξάρτηση από ισραηλινή τεχνολογία ασφάλειας καθιστά τις ελίτ της περιοχής περισσότερο ευάλωτες σε κοινωνικές πιέσεις και σε πολιτικό κόστος, αν η περιφερειακή εικόνα του Ισραήλ επιδεινωθεί.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η εμβάθυνση του ισραηλινο-εμιρατινού αμυντικού άξονα έχει δύο διαστάσεις. Πρώτον, ενισχύει την τάση συγκρότησης περιφερειακών «δικτύων ασφάλειας» στην Ανατολική Μεσόγειο και τον Κόλπο, στα οποία η Ελλάδα ήδη συμμετέχει μέσω τριμερών σχημάτων με Ισραήλ και Κύπρο, αλλά και μέσω της στρατηγικής σχέσης με τα ΗΑΕ. Αυτό δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για κοινά προγράμματα αμυντικής βιομηχανίας, κυβερνοασφάλειας και ενεργειακών υποδομών, όπου ελληνικές εταιρείες μπορούν να διεκδικήσουν ρόλο. Δεύτερον, η μεταφορά προηγμένων συστημάτων στον Κόλπο αυξάνει τη γεωπολιτική αξία της Ανατολικής Μεσογείου ως ενδιάμεσου διαδρόμου και κόμβου υποστήριξης. Λιμάνια, ναυτιλία, ενεργειακά έργα και υπηρεσίες ασφαλείας στην Ελλάδα μπορούν να ωφεληθούν, εφόσον η χώρα επενδύσει έγκαιρα σε τεχνολογική αναβάθμιση και θεσμική αξιοπιστία, ώστε να αποτελέσει προτιμητέο εταίρο σε ένα όλο και πιο διασυνδεδεμένο πλέγμα ασφάλειας και οικονομίας.
#Ισραήλ #ΗΑΕ #ΣιδηράΘόλος #Ιράν #ΑβρααμικάΣύμφωνα
