Η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ συζητούν νέο, περιορισμένο στρατιωτικό κύκλο κατά του Ιράν με έμφαση στην ενέργεια. Στόχος, σύμφωνα με διαρροές, η άσκηση πίεσης για παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ φέρονται να εξετάζουν νέα σειρά στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, με αιχμή την ενεργειακή υποδομή της χώρας και ανώτατους αξιωματούχους της Τεχεράνης. Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που επικαλείται το CNN, η συζήτηση αφορά μια σύντομη, στοχευμένη εκστρατεία, με τελικό λόγο στην απόφαση να έχει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Ποιο είναι το αντικείμενο των σχεδιαζόμενων πληγμάτων
Η ίδια πηγή αναφέρει ότι τα πιθανά πλήγματα θα επικεντρωθούν σε κρίσιμες υποδομές του ιρανικού ενεργειακού τομέα, καθώς και σε συγκεκριμένους ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους. Στόχος παρουσιάζεται μια «σύντομη εκστρατεία» με σκοπό την άσκηση πίεσης στην Τεχεράνη ώστε να προχωρήσει σε περαιτέρω παραχωρήσεις στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τη Δύση.
Η επιλογή της ενέργειας ως βασικού στόχου δεν είναι τυχαία, καθώς τα έσοδα από υδρογονάνθρακες αποτελούν τον πυρήνα της ιρανικής οικονομίας και της ικανότητας της χώρας να αντέχει διεθνείς κυρώσεις. Πλήγματα σε αυτό το πεδίο θα είχαν άμεση δημοσιονομική και κοινωνική επίπτωση στο Ιράν.
Κλιμάκωση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ
Οι συζητήσεις εντάσσονται σε ήδη τεταμένο κλίμα στον Περσικό Κόλπο, το οποίο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει επιδεινωθεί από πρόσφατες κινήσεις των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ. Η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος αποτελεί κρίσιμο σημείο διέλευσης για σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή αυξάνει τον κίνδυνο διαταραχών στη ροή πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, με άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας. Αυτό εξηγεί γιατί οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, ακόμη και στο επίπεδο απλών διαρροών ή σχεδιασμών.
Ο ρόλος Τραμπ και ο παράγοντας διαπραγματεύσεις
Η ισραηλινή πηγή υπογραμμίζει ότι η τελική απόφαση για το αν θα προχωρήσουν τα πλήγματα ανήκει στον πρόεδρο Τραμπ. Η διατύπωση αυτή αναδεικνύει τον προσωποπαγή χαρακτήρα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στην τρέχουσα φάση, καθώς και την αξιοποίηση της στρατιωτικής πίεσης ως διαπραγματευτικού εργαλείου.
Η ιδέα μιας «σύντομης εκστρατείας» υποδηλώνει προσπάθεια αποφυγής παρατεταμένης σύρραξης, διατηρώντας όμως ένα υψηλό επίπεδο καταναγκασμού προς την Τεχεράνη. Ιστορικά, τέτοιου τύπου επιχειρήσεις ενέχουν τον κίνδυνο απρόβλεπτης κλιμάκωσης, ιδίως όταν στο τραπέζι βρίσκονται ζητήματα ασφάλειας καθεστώτος και περιφερειακής επιρροής.
Ενεργειακές και γεωπολιτικές επιπτώσεις για την Ευρώπη
Για την Ευρώπη, και ειδικά για τις χώρες που επιδιώκουν διαφοροποίηση πηγών ενέργειας, η σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο παραμένει κρίσιμος παράγοντας. Πιθανή κλιμάκωση ΗΠΑ–Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμη άνοδο τιμών πετρελαίου και αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας.
Παράλληλα, ενισχύεται η γεωπολιτική αξία εναλλακτικών διαδρομών και προμηθευτών, από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Κασπία, καθώς και η σημασία των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και των μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, τυχόν νέα κλιμάκωση ΗΠΑ–Ιράν σημαίνει αυξημένο ρίσκο ανόδου τιμών πετρελαίου και ναυτιλιακών ασφαλίστρων, με άμεσο αντίκτυπο στο ενεργειακό κόστος και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η στρατηγική σημασία της Ελλάδας ως κόμβου εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών και ως ναυτιλιακής δύναμης, υπό την προϋπόθεση ότι επιχειρήσεις και κράτος προσαρμόζουν έγκαιρα τις στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου και διαφοροποίησης προμηθειών.
#ΗΠΑ #Ισραήλ #Ιράν #Ενέργεια #Γεωπολιτική
