Η στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στην Κούβα περνά σε μια πιο επιθετική και ταυτόχρονα πιο επικίνδυνη φάση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιχειρεί να πετύχει στην Αβάνα αυτό που δεν κατάφερε στο Ιράν: μια γρήγορη, πολιτικά αξιοποιήσιμη «νίκη» αλλαγής καθεστώτος. Η μετατόπιση αυτή δεν είναι συγκυριακή, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική που βασίζεται στη λογική της «μέγιστης πίεσης», δηλαδή οικονομική ασφυξία, πολιτική απομόνωση και διαρκής απειλή χρήσης στρατιωτικής ισχύος.
Η δίωξη κατά του Ραούλ Κάστρο λειτουργεί ως κομβικό σημείο αυτής της στρατηγικής. Δεν πρόκειται απλώς για νομική κίνηση, αλλά για πολιτικό εργαλείο που στοχεύει στη διάσπαση της κουβανικής ηγεσίας και στη δημιουργία εσωτερικών πιέσεων. Ταυτόχρονα, ανοίγει ένα νέο «μέτωπο» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για περαιτέρω κλιμάκωση, ακόμη και για στοχευμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, τύπου ειδικών δυνάμεων.
Η οικονομική διάσταση της πίεσης είναι ακόμη πιο κρίσιμη. Ο αποκλεισμός στις ενεργειακές ροές έχει οδηγήσει την Κούβα σε βαθιά κρίση, με σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, εκτεταμένα blackout και αδυναμία λειτουργίας βασικών υποδομών. Η κατάσταση δεν είναι απλώς δύσκολη – είναι δομικά μη βιώσιμη. Η καθημερινότητα μετατρέπεται σε κρίση επιβίωσης, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο κοινωνικής έκρηξης.
Ωστόσο, εδώ βρίσκεται και το βασικό ρίσκο της αμερικανικής στρατηγικής. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι τέτοιες πιέσεις δεν οδηγούν πάντα σε κατάρρευση, αλλά συχνά ενισχύουν τα καθεστώτα μέσω ενός «rally around the flag» φαινομένου. Δηλαδή, αντί να αποδυναμώνουν την εξουσία, ενισχύουν τη συσπείρωση γύρω από αυτήν, ιδιαίτερα σε χώρες με μακρά ιστορία αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ.
Στο στρατιωτικό επίπεδο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις μαζικής συγκέντρωσης δυνάμεων που θα προμήνυαν άμεση επέμβαση, αλλά η αύξηση των πτήσεων επιτήρησης γύρω από την Κούβα θυμίζει patterns που έχουν προηγηθεί σε άλλες επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι, αν και δεν υπάρχει άμεση απόφαση για δράση, το option παραμένει ενεργό.
Το πολιτικό κόστος για την Ουάσιγκτον είναι επίσης σημαντικό. Η φθορά από τον πόλεμο στο Ιράν έχει περιορίσει την αποδοχή νέων στρατιωτικών περιπετειών στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται κουρασμένη, ενώ μια νέα σύγκρουση θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη πιεσμένη πολιτική θέση του Τραμπ.
Ταυτόχρονα, η Κούβα δεν είναι εύκολος στόχος. Παρά τα οικονομικά προβλήματα και τον περιορισμένο εξοπλισμό, διαθέτει δομές άμυνας και κοινωνικής κινητοποίησης που καθιστούν οποιαδήποτε επέμβαση υψηλού κόστους. Σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, όπου υπήρξαν ρήγματα εξουσίας, η κουβανική κοινωνία εμφανίζει μεγαλύτερη συνοχή απέναντι σε εξωτερικές απειλές.
Ένα ακόμη κρίσιμο σενάριο είναι αυτό της ανεξέλεγκτης κατάρρευσης. Αν η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί περαιτέρω, η χώρα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με μαζικές ελλείψεις τροφίμων και νερού, οδηγώντας σε ανθρωπιστική κρίση και πιθανή έξοδο πληθυσμού προς τις ΗΠΑ. Αυτό θα δημιουργούσε ένα νέο μέτωπο – όχι στρατιωτικό, αλλά μεταναστευτικό και πολιτικό.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ουάσιγκτον παίζει σε πολλαπλά επίπεδα: οικονομική πίεση, πολιτική αποσταθεροποίηση και διατήρηση στρατιωτικής απειλής. Το ερώτημα δεν είναι αν η στρατηγική αυτή θα κλιμακωθεί, αλλά πού θα «σπάσει» πρώτη: στο εσωτερικό της Κούβας ή στην πολιτική αντοχή των ΗΠΑ.
SBC Σχόλιο: Η στρατηγική είναι γνώριμη. Η υπόθεση είναι ίδια. Το αποτέλεσμα, μέχρι τώρα, όχι. Και όταν επαναλαμβάνεις το ίδιο μοντέλο περιμένοντας διαφορετικό αποτέλεσμα, το ρίσκο δεν είναι μόνο γεωπολιτικό – είναι στρατηγικό.
