Η απαισιοδοξία στη Δύση τροφοδοτείται από πολέμους, ανισότητες και αυταρχικούς ηγέτες. Ωστόσο, η ισχύς Τραμπ, Πούτιν και Νετανιάχου δείχνει να ρηγματώνεται.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον διαρκούς κρίσης, η συλλογική ψυχολογία των δυτικών κοινωνιών βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά. Πολεμικές συγκρούσεις σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, οικονομική στασιμότητα, ανισότητες, κλιματική απειλή και άνοδος αυταρχικών ηγετών έχουν διαμορφώσει ένα κλίμα βαθιάς απαισιοδοξίας. Ωστόσο, μια προσεκτική ανάγνωση των πολιτικών εξελίξεων σε ΗΠΑ, Ρωσία και Ισραήλ δείχνει ότι η ισχύς τριών κεντρικών προσώπων –Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Μπενιαμίν Νετανιάχου– δεν είναι πλέον αδιαμφισβήτητη.
Κούραση των κοινωνιών και φθορά ηγετών
Διεθνείς έρευνες καταγράφουν εκρηκτική άνοδο της αποστροφής προς την ενημέρωση, καθώς σημαντικό ποσοστό πολιτών δηλώνει ότι αποφεύγει συνειδητά τις ειδήσεις, τις θεωρεί αγχώδεις και τοξικές. Παράλληλα, η πλειονότητα των ερωτηθέντων σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες δηλώνει ότι η χώρα τους «πάει σε λάθος κατεύθυνση», ενώ η εμπιστοσύνη στη δημοκρατία και στους θεσμούς διαβρώνεται.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοτικότητα πολλών ηγετών βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Ο Ντόναλντ Τραμπ βλέπει την έγκρισή του να περιορίζεται, υπονομευμένος από τις οικονομικές επιπτώσεις των επιλογών του, ιδίως της σύγκρουσης με το Ιράν και των εμπορικών πολέμων. Η αδιαφορία του για τις δυσκολίες των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων ροκανίζει τη βάση που τον ανέδειξε. Αν οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές, η προεδρική του ισχύς θα συρρικνωθεί δραστικά.
Στη Ρωσία, ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται αντιμέτωπος με το πιο εύθραυστο σημείο της μακράς κυριαρχίας του. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που παρουσιάστηκε ως σύντομη «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», έχει μετατραπεί σε παρατεταμένη αιματηρή σύγκρουση με τεράστιο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος. Οι κυρώσεις επιβαρύνουν την καθημερινότητα, ενώ η εικόνα αήττητης υπερδύναμης έχει τρωθεί ανεπανόρθωτα. Διαρροές για εσωτερικές τριβές και φόβους πραξικοπήματος, ακόμη κι αν εν μέρει αποτελούν πληροφοριακό πόλεμο, αντανακλούν μια πραγματική φθορά.
Το πολιτικό αδιέξοδο Νετανιάχου και οι προοπτικές αλλαγής
Στο Ισραήλ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αντιμετωπίζει μια υπαρξιακή για την πολιτική του καριέρα αναμέτρηση. Η αποτυχία αποτροπής των τρομοκρατικών επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου 2023, η μη διεξαγωγή πλήρως ανεξάρτητης έρευνας, η αδυναμία υλοποίησης της υπόσχεσης για «καταστροφή» της Χαμάς και η προσφυγή σε παρατεταμένους πολέμους σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν έχουν βαθύνει τις εσωτερικές διαιρέσεις.
Η εικόνα μιας χώρας απομονωμένης διεθνώς, με βαρύτατες κατηγορίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υπονόμευση της δικαιοσύνης, καθιστά τις επόμενες εκλογές δημοψήφισμα για το πρόσωπο του Νετανιάχου και την κατεύθυνση του Ισραήλ. Η αποχώρησή του δεν θα εξαφάνιζε την εμμονή με την ασφάλεια, αλλά θα μπορούσε να μετριάσει τις ακραίες πολιτικές έναντι των Παλαιστινίων και να ανοίξει πεδίο για έναν εσωτερικό επαναπροσδιορισμό.
Αν και καμία μετάβαση δεν εγγυάται αυτόματα πιο δημοκρατικές ή ειρηνικές πολιτικές, η σταδιακή αποδυνάμωση τριών τόσο συγκρουσιακών ηγετών θα μπορούσε να σηματοδοτήσει αλλαγή κλίματος. Μια Δύση λιγότερο αιχμάλωτη προσωπικών ατζεντών και «αιώνιων πολέμων» ίσως βρει χώρο για ανανέωση εμπιστοσύνης, θεσμών και διεθνούς συνεργασίας.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη φθορά Τραμπ, Πούτιν και Νετανιάχου δεν συνιστά αυτόματα «τέλος εποχής», αλλά δημιουργεί ένα σπάνιο παράθυρο ευκαιρίας. Αν οι δυτικές κοινωνίες και τα πολιτικά τους συστήματα καταφέρουν να αποφύγουν τον πειρασμό της απλής εναλλαγής προσώπων και επενδύσουν σε θεσμική ανασυγκρότηση, διαφάνεια και πολυμερή διπλωματία, τότε η παρούσα κρίση μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για μια πιο σταθερή διεθνή τάξη. Διαφορετικά, το κενό ισχύος κινδυνεύει να καλυφθεί από νέους, εξίσου τοξικούς ηγέτες.
#ΗΠΑ #Ρωσία #Ισραήλ #Trump #Putin #Netanyahu #διεθνής_πολιτική
