Η ανεύρεση θαλάσσιου drone με εκρηκτικά στη Λευκάδα αποκτά ευρωπαϊκή διάσταση, συνδέοντας την ασφάλεια στη Μεσόγειο με νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Η Αθήνα διεθνοποιεί το περιστατικό και πιέζει για σαφή όρια στο πολεμικό αποτύπωμα στην περιοχή.
Η ανεύρεση θαλάσσιου drone, έμφορτου με εκρηκτικά, ανοιχτά της Λευκάδας από ψαράδες δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο περιστατικό ασφαλείας. Η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να το φέρει στο επίκεντρο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, αναδεικνύοντας τις ευρύτερες γεωπολιτικές και ναυτιλιακές συνέπειες για ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Μήνυμα Αθήνας για όρια στον πόλεμο στη Μεσόγειο
Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε το συμβάν «ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη» και προανήγγειλε διπλωματικά διαβήματα μόλις ολοκληρωθεί η τεχνική έρευνα από το Γενικό Επιτελείο. Έστειλε παράλληλα σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα «δεν θα επιτρέψει να αναπτυχθούν πολεμικές ενέργειες» στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, ιδίως κοντά στα ελληνικά ύδατα, επικαλούμενος τον κίνδυνο για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, την ασφάλεια των πολιτών και το περιβάλλον.
Η αναφορά του ότι η χώρα θα λάβει «όλα τα αναγκαία βήματα» ώστε η Μεσόγειος να μην καταστεί θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων λειτουργεί ως γραμμή κόκκινης ζώνης για κάθε δύναμη που επιχειρεί να μεταφέρει τον πόλεμο στη θάλασσα. Η τεχνολογία του συγκεκριμένου drone, ουκρανικής προέλευσης, και η εμφάνιση παρόμοιων συστημάτων στην περιοχή εντείνουν την ανησυχία για διάχυση πολεμικών μέσων σε μια κατεξοχήν εμπορική και τουριστική θάλασσα.
ΕΕ: Νέες κυρώσεις και πίεση στον «Σκιώδη Στόλο»
Η παρέμβαση Γεραπετρίτη διασταυρώνεται χρονικά με την προετοιμασία από τις Βρυξέλλες νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με επίκεντρο τον λεγόμενο «Σκιώδη Στόλο» παλαιών και αδιαφανών δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο παγκοσμίως. Στόχος είναι ο περιορισμός μιας από τις βασικές πηγές εσόδων του Κρεμλίνου και η αύξηση της πίεσης στον Βλαντιμίρ Πούτιν ως προς τις απαιτήσεις του σε πιθανή ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία.
Συζητείται επίσης η αναβίωση της πρότασης απαγόρευσης θαλάσσιων υπηρεσιών σε ρωσικά πλοία – μέτρο που μέχρι σήμερα είχαν μπλοκάρει Μάλτα και Ελλάδα. Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια του ευρωπαϊκού Νότου και την προστασία του τουριστικού προϊόντος από παράνομες μεταφορές και κινήσεις πλοίων υψηλού ρίσκου στη Μεσόγειο.
Εντατικοί έλεγχοι και πιθανό «σκούπισμα» του Ιονίου και του Αιγαίου
Το θαλάσσιο drone έχει ήδη μεταφερθεί σε εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού στην Αθήνα, όπου εξετάζεται διεξοδικά. Η ανεύρεση μοναδικών σειριακών αριθμών στο δορυφορικό κάτοπτρο και στο router εκτιμάται ότι θα επιτρέψει τον εντοπισμό τόσο του κατασκευαστή όσο και του χειριστή, με προφανείς προεκτάσεις για τις διμερείς σχέσεις της Ελλάδας με εμπλεκόμενα κράτη.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να προχωρήσουν σε προληπτική επιχείρηση εντοπισμού και άλλων αντίστοιχων θαλάσσιων drones στο Ιόνιο και το Αιγαίο. Ένα τέτοιο «χτένισμα» θα μπορούσε να γίνει με τη συνδρομή των νέων φρεγατών FDI του Πολεμικού Ναυτικού και του Λιμενικού Σώματος, σε συνδυασμό με αυξημένα μέτρα επιτήρησης. Το χρονοδιάγραμμα συμπίπτει με την προετοιμασία του 21ου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ έως τα τέλη Ιουνίου, γεγονός που καθιστά την ελληνική υπόθεση μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού παζλ ασφάλειας, ενέργειας και ναυτιλίας.
Σχόλιο
: Η υπόθεση του drone δείχνει πόσο γρήγορα η γραμμή μεταξύ τοπικού επεισοδίου και ευρωπαϊκής στρατηγικής θολώνει όταν εμπλέκονται ναυτιλία, ενέργεια και πόλεμος. Η Ελλάδα αξιοποιεί το περιστατικό για να θέσει όρια στο πολεμικό αποτύπωμα στη Μεσόγειο, αλλά ταυτόχρονα εισέρχεται σε δύσκολη ισορροπία: από τη μια η προστασία της ναυτιλίας και του τουρισμού, από την άλλη οι ευρωπαϊκές πιέσεις για σκληρότερη στάση απέναντι στη Ρωσία. Το πώς θα κινηθεί η Αθήνα στο μέτωπο των κυρώσεων και των θαλάσσιων υπηρεσιών θα επηρεάσει όχι μόνο την ασφάλεια, αλλά και τον ρόλο της χώρας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό και ναυτιλιακό χάρτη.






