Η επικράτηση του κόμματος Μόντι στη Δυτική Βεγγάλη σπάει ένα ιστορικό προπύργιο της αντιπολίτευσης. Το αποτέλεσμα ενισχύει θεαματικά την πανεθνική κυριαρχία του BJP.
Η νίκη του Μπαρατιγιά Τζανάτα Παρτί (BJP) του Ναρέντρα Μόντι στη Δυτική Βεγγάλη, ένα από τα πολυπληθέστερα και πολιτικά πιο ιδιόμορφα κρατίδια της Ινδίας, συνιστά καμπή για το ινδικό πολιτικό σύστημα. Το κόμμα εξασφάλισε 206 από τις 294 έδρες της τοπικής συνέλευσης, ανατρέποντας μια δεκαπενταετή κυριαρχία του περιφερειακού κόμματος All India Trinamool Congress (TMC) της Μαμάτα Μπανερτζι.
Κατάρρευση του τοπικού κατεστημένου και άνοδος του BJP
Η Δυτική Βεγγάλη, με πληθυσμό άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων και ισχυρή βεγγαλική ταυτότητα, θεωρούνταν μέχρι σήμερα «απόρθητο φρούριο» απέναντι στην εθνικιστική δεξιά του Μόντι. Η TMC κυβερνούσε από το 2011, ενώ η ηγέτιδά της, Μαμάτα Μπανερτζι, είχε εξελιχθεί σε μια από τις πιο σκληρές επικριτές του πρωθυπουργού. Ωστόσο, η τρέχουσα αναμέτρηση σηματοδότησε όχι μόνο την απώλεια της εξουσίας αλλά και την ήττα της ίδιας της Μπανερτζι στην εκλογική της περιφέρεια.
Αναλυτές αποδίδουν την ανατροπή σε έντονο αντιαποδοκιμαστικό κλίμα («anti-incumbency»), τροφοδοτούμενο από καταγγελίες για διαφθορά και έλλειψη οικονομικών ευκαιριών. Υποστηρικτές της TMC, όπως η βουλευτής Σαγκάρικα Γκος, επιμένουν ότι η Μπανερτζι υπήρξε «εξαιρετική πρωθυπουργός» που διασφάλισε «ασφαλή και αναπτυσσόμενη, πλουραλιστική Βεγγάλη», ωστόσο οι κάλπες έδειξαν ξεκάθαρα διάθεση αλλαγής.
Για το BJP, η κατάκτηση ενός μη ινδόφωνου, βεγγαλόφωνου κρατιδίου έχει βαρύνουσα πολιτική σημασία. Επεκτείνει την επιρροή του πέρα από τον παραδοσιακό «ζωτικό χώρο» των ινδόφωνων κρατιδίων του βορρά και του κέντρου και αποδεικνύει, όπως δήλωσε η εκπρόσωπος Σαζία Ίλμι, ότι ο «πυρήνας της φόρμουλας» του κόμματος –θρησκευτική ταυτότητα, εθνικισμός, ισχυρή κοινωνική πολιτική και πειθαρχημένη οργάνωση βάσης– μπορεί να εφαρμοστεί σε ευρύτερη κλίμακα.
Ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας και νέες γεωπολιτικές παράμετροι
Η Δυτική Βεγγάλη είναι συνοριακό κρατίδιο, κομβικό για τον διάδρομο που συνδέει τις βορειοανατολικές πολιτείες με την υπόλοιπη Ινδία. Η ανάληψη της τοπικής εξουσίας από το BJP επιτρέπει, σύμφωνα με το κόμμα, καλύτερο συγχρονισμό της κρατιδιακής διοίκησης με τις κεντρικές προτεραιότητες ασφαλείας σε μια ευαίσθητη γεωπολιτικά ζώνη.
Παράλληλα, η επικράτηση σε μια πολιτεία όπου οι μουσουλμάνοι ξεπερνούν το ένα τέταρτο του πληθυσμού δείχνει, κατά τους παρατηρητές, σημαντική συσπείρωση των ινδουιστών ψηφοφόρων πέρα από κάστες και κοινωνικές τάξεις. Ο πολιτικός επιστήμονας Ζιλ Βερνιέ υπογραμμίζει ότι η στοχευμένη στρατηγική κοινοτικής πόλωσης «αποδίδει σε βάθος χρόνου και υπερισχύει άλλων μορφών πολιτικής κινητοποίησης».
Οι παράλληλες εκλογικές αναμετρήσεις ενίσχυσαν περαιτέρω την εικόνα του BJP: μεγάλη νίκη στο βορειοανατολικό κρατίδιο Άσαμ, διατήρηση της εξουσίας στην παράκτια επικράτεια Πουντουτσέρι, αλλά και ευρύτερη εξασθένιση των αντιπάλων ακόμη και στον παραδοσιακά δύσκολο για το BJP νότο. Στο Ταμίλ Ναντού, ένας νέος πολιτικός παίκτης, ο δημοφιλής ηθοποιός Τζόζεφ Βιτζάι, ανέτρεψε το κατεστημένο κόμμα DMK, ενώ στην Κεράλα η αντιπολίτευση υπό το Κόμμα του Κογκρέσου έβαλε τέλος σε μια από τις τελευταίες ισχυρές εστίες αριστερής διακυβέρνησης.
Σκιές στις κάλπες και αμφισβήτηση της διαδικασίας
Παρά τη σαφή αριθμητική υπεροχή του BJP, η διαδικασία στη Δυτική Βεγγάλη δεν έμεινε αλώβητη από καταγγελίες. Κεντρικό σημείο τριβής αποτέλεσε η αναθεώρηση των εκλογικών καταλόγων, η οποία επισήμως στόχευε στην αφαίρεση διπλοεγγεγραμμένων ή μη επιλέξιμων ψηφοφόρων. Η διαδικασία οδήγησε στη διαγραφή εκατομμυρίων ονομάτων, με οργανώσεις διαφάνειας και την αντιπολίτευση να υποστηρίζουν ότι επλήγησαν δυσανάλογα οι μειονοτικές κοινότητες και τα εκλογικά τους προπύργια.
Η ακτιβίστρια Αμρίτα Τζόχρι κατήγγειλε ότι η Εκλογική Επιτροπή έκανε «δύσκολα προσβάσιμους» τους καταλόγους, ενώ μίλησε για «δυσανάλογες διαγραφές μουσουλμανικών ονομάτων», με πιθανή επίδραση στο τελικό αποτέλεσμα. Η Μαμάτα Μπανερτζι κατηγόρησε την Επιτροπή για «μεροληψία» και υποστήριξε ότι περίπου 100 έδρες «αφαιρέθηκαν βίαια» από το κόμμα της – χωρίς όμως να παρουσιάσει αποδείξεις. Η Εκλογική Επιτροπή απέρριψε τις αιτιάσεις ως «αβάσιμες».
Για πολλούς αναλυτές, η ήττα μιας ηγέτιδας με το πολιτικό βάρος της Μπανερτζι μεταδίδει ένα σαφές μήνυμα σε όλα τα περιφερειακά κατεστημένα: κανένα κρατίδιο δεν είναι πλέον «δομικά ασφαλές» απέναντι σε μια καλά οργανωμένη και επεκτατική μηχανή όπως το BJP.
Σχόλιο 
: Η νίκη του Μόντι στη Δυτική Βεγγάλη δεν είναι απλώς ακόμη μια εκλογική επιτυχία, αλλά ένδειξη βαθιάς αναδιάταξης του ινδικού κομματικού συστήματος προς όφελος ενός πανίσχυρου κεντρικού πόλου εξουσίας. Η συνταγή εθνικισμού, ταυτότητας και στοχευμένης κοινωνικής πολιτικής αποδεικνύεται ανθεκτική, ενώ οι περιφερειακοί παίκτες μοιάζουν εγκλωβισμένοι σε φθαρμένα μοντέλα διακυβέρνησης. Για τις διεθνείς αγορές και τους εταίρους της Ινδίας, η εικόνα είναι μιας κυβέρνησης με διευρυμένη πολιτική νομιμοποίηση, αλλά και ενός πολιτικού περιβάλλοντος με αυξανόμενη πόλωση και εντάσεις γύρω από τα δικαιώματα των μειονοτήτων.
#Ινδία #Μόντι #ΔυτικήΒεγγάλη #BJP #εκλογές
