Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι επέτρεψε τη διέλευση κινεζικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον μιλά για ουσιαστικό αποκλεισμό. Η κίνηση εντάσσεται στο γεωπολιτικό παζάρι ΗΠΑ–Κίνας–Ιράν με επίκεντρο την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Το Ιράν ανακοίνωσε ότι περισσότερα από 30 πλοία, μεταξύ των οποίων και κινεζικά, διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ από το βράδυ της Τετάρτης προς Πέμπτη, μετά από συνεννόηση με τις ιρανικές αρχές. Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν έχει επιβάλει αποκλεισμό, την ώρα που οι ΗΠΑ καταγγέλλουν ουσιαστικό κλείσιμο της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας και παράλυση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Διέλευση με «πρωτόκολλα διαχείρισης» και υψηλά τέλη
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης, «αφού συμφωνήθηκαν τα πρωτόκολλα διαχείρισης των Στενών», εγκρίθηκε το αίτημα της Κίνας για τη διέλευση ορισμένων πλοίων της από την περιοχή. Η ιρανική κρατική τηλεόραση έκανε λόγο για «πάνω από 30 πλοία», χωρίς να διευκρινίζει πόσα εξ αυτών έφεραν κινεζική σημαία.
Παράλληλα, Ιρανός διοικητής των Φρουρών υπογράμμισε ότι πλοία συνδεόμενα με «εχθρικό κράτος» εξακολουθούν να εμποδίζονται να περάσουν. Στην πράξη, οι ναυτιλιακές εταιρείες που επιθυμούν να διασχίσουν τα Στενά υποχρεώνονται να συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές, να ακολουθούν συγκεκριμένο θαλάσσιο διάδρομο κοντά στις ιρανικές ακτές και να καταβάλλουν υψηλά τέλη. Διεθνείς νομικοί ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτή η πρακτική προσκρούει στο δικαίωμα «διελεύσεως διέλευσης» που αναγνωρίζει το διεθνές δίκαιο για στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων σε καιρό ειρήνης διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, βρίσκονται σε κατάσταση έντασης μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, που αποτέλεσαν την απαρχή της τρέχουσας σύγκρουσης.
Πίεση Τραμπ στο Πεκίνο και οικονομικός στραγγαλισμός της Τεχεράνης
Η ιρανική ανακοίνωση συμπίπτει με την επίσημη επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, όπου η Ουάσιγκτον επιδιώκει να συσπειρώσει το Πεκίνο απέναντι στην Τεχεράνη. Ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ τού υποσχέθηκε συνδρομή για το «άνοιγμα» των Στενών του Ορμούζ και δέσμευση να μην εξοπλίσει το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ υποστήριξε στο CNBC ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών έχει ουσιαστικά παγώσει την παραγωγή πετρελαίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Όπως είπε, τις τελευταίες τρεις ημέρες δεν έχουν καταγραφεί φορτώσεις στο νησί Χαργκ, βασικό κόμβο των ιρανικών εξαγωγών. Κατά τον ίδιο, οι πετρελαϊκές αποθήκες του Ιράν έχουν κορεστεί, καθώς «κανένα πλοίο δεν βγαίνει, κανένα δεν μπαίνει».
Η πίεση αποτυπώνεται και στο εσωτερικό μέτωπο: το ιρανικό ριάλ έχει διολισθήσει σε ιστορικά χαμηλά από την έναρξη της σύγκρουσης, ενώ οι τιμές καταναλωτή έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, επιβαρύνοντας δραματικά το βιοτικό επίπεδο.
Γεωπολιτική ισορροπία και επιπτώσεις στην ενέργεια
Η μερική διέλευση κινεζικών πλοίων δείχνει ότι το Πεκίνο επιχειρεί να διασφαλίσει τις ενεργειακές του ροές χωρίς να συγκρουστεί ανοιχτά με την Ουάσιγκτον. Για την Τεχεράνη, η επιλεκτική «αποσυμφόρηση» των Στενών λειτουργεί ως μήνυμα ότι μπορεί να χρησιμοποιεί τη ναυσιπλοΐα ως μοχλό πίεσης, τηρώντας ταυτόχρονα ανοικτούς διαύλους με έναν κρίσιμο οικονομικό εταίρο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η παρατεταμένη αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ τροφοδοτεί ανοδικές πιέσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου και ενισχύει τα σενάρια επαναχάραξης ενεργειακών διαδρομών, από τους αγωγούς έως τις θαλάσσιες οδούς γύρω από την Αφρική.
Σχόλιο 
: Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως στρατηγικό «γκάζι» στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, δοκιμάζοντας τα όρια του διεθνούς δικαίου και την ανοχή Κίνας και Δύσης. Η επιλεκτική διέλευση κινεζικών πλοίων δείχνει ότι το Πεκίνο δεν θέλει ρήξη με τις ΗΠΑ, αλλά και δεν πρόκειται να αφήσει την ενεργειακή του ασφάλεια όμηρο της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης.
#Ιράν #Κίνα #ΣτενάΟρμούζ #ΗΠΑ #ενέργεια #πετρέλαιο
