Η Τεχεράνη επιβεβαιώνει ότι μελετά την αμερικανική πρόταση, δίνοντας έμφαση στον τερματισμό του πολέμου και όχι στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Η απάντηση θα διαβιβαστεί μέσω πακιστανικής διαμεσολάβησης.
Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση πρότασης ειρήνης που έχει διαβιβαστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια κίνηση που δείχνει ότι η διπλωματική κινητικότητα γύρω από την κρίση στην περιοχή εντείνεται. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε στο ιρανικό πρακτορείο ISNA ότι η πρόταση παραμένει «υπό εξέταση» από την ιρανική πλευρά.
Εστίαση στον τερματισμό του πολέμου, εκτός κάδρου το πυρηνικό
Σύμφωνα με τον Μπαγκαΐ, η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα έχει ως κύρια προτεραιότητα τον «τερματισμό του πολέμου», χωρίς στην παρούσα φάση να εντάσσει στην ατζέντα το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Η διευκρίνιση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς τα πυρηνικά ζητήματα αποτελούν διαχρονικά το κεντρικό σημείο τριβής στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Τεχεράνης.
Η επιλογή της Τεχεράνης να αποσυνδέσει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, τις συνομιλίες για τον τερματισμό των συγκρούσεων από το πυρηνικό της πρόγραμμα, υποδηλώνει επιθυμία για ταχεία αποκλιμάκωση στο πεδίο, χωρίς να «φορτωθεί» η διαδικασία με το βάρος μιας ευρύτερης, δομικής διευθέτησης των σχέσεων με τις ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο μεταγενέστερης, πιο σύνθετης διαπραγμάτευσης για τα πυρηνικά, εφόσον υπάρξει πρόοδος στο μέτωπο της ασφάλειας.
Ρόλος Πακιστάν και προοπτικές συμφωνίας
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ ανέφερε ότι, μόλις ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της αμερικανικής πρότασης, η ιρανική απάντηση θα διαβιβαστεί στους Πακιστανούς μεσολαβητές. Η εμπλοκή του Πακιστάν ως ενδιάμεσου καναλιού επικοινωνίας αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδεται σε περιφερειακούς παίκτες με διαύλους και προς την Τεχεράνη και προς την Ουάσινγκτον.
Προηγούμενες πληροφορίες διεθνών μέσων ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «πιο κοντά σε συμφωνία» από την έναρξη του πολέμου, κάτι που, αν επιβεβαιωθεί, θα συνιστούσε τη σημαντικότερη διπλωματική κίνηση των τελευταίων μηνών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η δημόσια τοποθέτηση της Τεχεράνης παραμένει προσεκτική, περιοριζόμενη στην παραδοχή ότι η πρόταση εξετάζεται, χωρίς αναφορά σε χρονοδιαγράμματα ή συγκεκριμένους όρους.
Για την Ουάσινγκτον, μια συμφωνία που θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση του πολέμου χωρίς άμεση εμπλοκή του πυρηνικού φακέλου μπορεί να λειτουργήσει ως ενδιάμεσο βήμα σταθεροποίησης, με στόχο να δημιουργηθούν συνθήκες για πιο ουσιαστικές συνομιλίες στο μέλλον. Για το Ιράν, η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός ή γενικότερης αποκλιμάκωσης θα μπορούσε να περιορίσει τον κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης και να βελτιώσει τη διαπραγματευτική του θέση.
Παρά ταύτα, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν είναι εύθραυστες, με εσωτερικές αντιδράσεις και στις δύο χώρες να μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανατρέψουν την ισορροπία. Το αν η τρέχουσα πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε απτό αποτέλεσμα ή θα προστεθεί σε έναν μακρύ κατάλογο χαμένων ευκαιριών μένει να φανεί.
Σχόλιο
: Η επιλογή του Ιράν να απομονώσει προσωρινά το πυρηνικό ζήτημα και να επικεντρωθεί στον τερματισμό του πολέμου δείχνει ρεαλιστική τακτική με στόχο άμεση αποκλιμάκωση, αλλά ταυτόχρονα προμηνύει μακρά και πολυεπίπεδη διαπραγμάτευση για μια συνολική διευθέτηση με τις ΗΠΑ.






