Η κρίση στη Μέση Ανατολή περνά σε νέο επίπεδο, με το Ιράν να δηλώνει ανοιχτά ότι αναλαμβάνει πλήρη έλεγχο του Στενού του Ορμούζ και να προειδοποιεί ότι κάθε πλοίο που δεν συμμορφώνεται με τους νέους κανόνες διέλευσης θα αποτελεί στόχο.
Η ανακοίνωση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων είναι σαφής: η διέλευση εμπορικών και στρατιωτικών πλοίων επιτρέπεται μόνο μέσω προκαθορισμένων διαδρόμων και κατόπιν άδειας από το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης. Οποιαδήποτε απόκλιση θα αντιμετωπίζεται ως απειλή για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Με απλά λόγια, το Ορμούζ μετατρέπεται από διεθνή θαλάσσια αρτηρία σε ελεγχόμενο πέρασμα υπό ιρανική εποπτεία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται τη στιγμή που οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ παραμένουν αδιέξοδες. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη εξετάσει ένα πιθανό πλαίσιο συμφωνίας, αλλά δεν έχει δώσει ακόμη το «πράσινο φως», ενώ από την πλευρά της η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν υπάρχει τελική συμφωνία.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο μείγμα: διαπραγματεύσεις χωρίς κατάληξη και ταυτόχρονα στρατιωτική κλιμάκωση στο πεδίο.
Οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, με την CENTCOM να επιβεβαιώνει ότι οι δυνάμεις της παραμένουν σε πλήρη επιφυλακή. Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας ξεκαθαρίζει ότι η Ουάσινγκτον είναι «περισσότερο από ικανή» να επανεκκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις εάν δεν υπάρξει συμφωνία που να καλύπτει τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Η ένταση δεν είναι θεωρητική. Πρόσφατα πλήγματα στο ιρανικό λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς και οι ιρανικές απαντήσεις δείχνουν ότι η σύγκρουση παραμένει ενεργή, ενώ η κατάρριψη drone στην περιοχή επιβεβαιώνει ότι οι επιχειρήσεις συνεχίζονται σε πολλαπλά επίπεδα.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η κρίση μεταφέρεται πλέον πλήρως στη ναυσιπλοΐα. Το Ορμούζ αποτελεί τον βασικό ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη και οποιοσδήποτε έλεγχος πάνω σε αυτό μεταφράζεται άμεσα σε γεωπολιτική ισχύ.
Οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν βαθιές. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος και ελεύθερη διέλευση χωρίς περιορισμούς. Το Ιράν ζητά άρση κυρώσεων, πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια και αναγνώριση του ρόλου του στη διαχείριση του Στενού.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία, αυτή θα είναι περιορισμένη και προσωρινή. Η ουσία της σύγκρουσης παραμένει άλυτη.
Η μεγάλη εικόνα είναι ξεκάθαρη: το Ιράν ανεβάζει το διαπραγματευτικό κόστος, οι ΗΠΑ καθυστερούν την τελική απόφαση και το Ορμούζ μετατρέπεται σε εργαλείο πίεσης με παγκόσμιες επιπτώσεις.
SBC Σχόλιο: Όταν ο έλεγχος ενός θαλάσσιου περάσματος μετατρέπεται σε μοχλό ισχύος, η διαπραγμάτευση παύει να είναι ισότιμη. Και στο Ορμούζ, αυτό ακριβώς συμβαίνει.
