Το Πακιστάν διαπραγματεύεται με το Ιράν ασφαλή διέλευση φορτίων LNG από το Κατάρ μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η μερική επανεκκίνηση ροών δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την ισορροπία στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.
Η Ισλαμαμπάντ έχει ξεκινήσει διακριτικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει τη διέλευση περιορισμένου αριθμού φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η κίνηση έρχεται καθώς το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG παγκοσμίως, κατάφερε να στείλει το πρώτο του δεξαμενόπλοιο εκτός Περσικού Κόλπου από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου.
Το πρώτο δοκιμαστικό ταξίδι και η «εγκεκριμένη» διαδρομή
Το δεξαμενόπλοιο Al Kharaitiyat, ιδιοκτησίας της καταρινής Nakilat, φορτώθηκε στις εγκαταστάσεις εξαγωγών Ras Laffan και διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ, φθάνοντας στον Κόλπο του Ομάν. Σύμφωνα με τα δεδομένα παρακολούθησης, έχει δηλώσει ως επόμενο προορισμό το Πακιστάν και ακολούθησε τη βόρεια διαδρομή που έχει εγκριθεί από την Τεχεράνη, παραπλέοντας τις ιρανικές ακτές.
Η συγκεκριμένη αποστολή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγματεύσεων Ισλαμαμπάντ–Τεχεράνης για πρόσθετες ποσότητες LNG από το Κατάρ, με στόχο την κάλυψη των αυξημένων ενεργειακών αναγκών του Πακιστάν. Πηγές με γνώση των συζητήσεων επισημαίνουν ότι οι επαφές είναι εμπιστευτικές, ενώ τόσο η πακιστανική κυβέρνηση όσο και το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αποφεύγουν προς το παρόν κάθε δημόσιο σχόλιο.
Ενεργειακή ασφυξία στο Πακιστάν και ρίσκο ασφαλείας στα στενά
Το Πακιστάν είχε αποφασίσει πρόσφατα να μην προχωρήσει σε αγορές LNG από την άμεση αγορά (spot), κρίνοντας τις τιμές υπερβολικά υψηλές. Αντ’ αυτού, πόνταρε σε προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, με προεξάρχον το Κατάρ. Η μερική παράκαμψη του αδιεξόδου στα Στενά του Ορμούζ είναι κομβική για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, η οποία αντιμετωπίζει χρόνιες ελλείψεις και συχνές διακοπές ρεύματος.
Ωστόσο, το περιβάλλον στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά ρευστό. Το ουσιαστικό κλείσιμό τους από την έναρξη της σύγκρουσης έχει διαταράξει σοβαρά την παγκόσμια προσφορά LNG, προκαλώντας άνοδο τιμών και ελλείψεις σε όλη την Ασία. Τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντικούς κινδύνους ασφαλείας, καθώς τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ εφαρμόζουν de facto αποκλεισμούς και αυξημένη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.
Παγκόσμια αγορά LNG: Μικρό βήμα, μεγάλη αβεβαιότητα
Παρότι το ταξίδι του Al Kharaitiyat αποτελεί ένδειξη ότι οι ροές LNG από το Κατάρ μπορεί να αρχίσουν να αποκαθίστανται, η κατάσταση απέχει πολύ από τα προπολεμικά επίπεδα, όταν πραγματοποιούνταν περίπου τρεις αποστολές ημερησίως μέσω Ορμούζ. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον δύο δεξαμενόπλοια LNG από τη μονάδα εξαγωγών της Abu Dhabi National Oil έχουν επίσης διασχίσει τα στενά.
Το Κατάρ, που πέρυσι παρήγαγε σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG, έχει επιχειρήσει επανειλημμένα να αποστείλει φορτία μέσω Ορμούζ, αλλά αρκετά δεξαμενόπλοια αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία. Η αδυναμία του να εξάγει σταθερά εκτός Περσικού Κόλπου από τα τέλη Φεβρουαρίου έχει επιδεινώσει τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών τόσο για την Ευρώπη όσο και για την Ασία.
Η επιτυχία ή η αποτυχία των συνομιλιών Πακιστάν–Ιράν θα αποτελέσει βαρόμετρο για το κατά πόσο είναι εφικτή μια μερική «αποστρατιωτικοποίηση» των ενεργειακών ροών στην περιοχή, χωρίς πολιτική αποκλιμάκωση. Σε κάθε περίπτωση, η τρέχουσα εξέλιξη περισσότερο θυμίζει δοκιμαστικό διάδρομο παρά μόνιμη λύση για την παγκόσμια αγορά LNG.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Πακιστάν–Ιράν δείχνει πως η ενεργειακή ασφάλεια ωθεί ακόμη και παραδοσιακά επιφυλακτικούς γείτονες σε πραγματιστικές συνεννοήσεις. Αν όμως δεν υπάρξει σταθερό, θεσμοθετημένο καθεστώς διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, οι σημερινές αποστολές θα παραμείνουν ευκαιριακές, διατηρώντας τις τιμές LNG υψηλές και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα στο κόκκινο.
#LNG #Κατάρ #Πακιστάν #Ιράν #Ορμούζ #Ενέργεια #ΜέσηΑνατολή
