Τρεις παρεμβάσεις για ιδιωτικό χρέος και κατασχέσεις παρουσίασε ο υφυπουργός Γεώργιος Κώτσηρας στη Βουλή. Η πρωτοβουλία αφορά συνεπείς οφειλέτες με δεσμεύσεις αναγκαστικής εκτέλεσης και συνδέεται με την ανάγκη ρευστότητας σε πολίτες και επιχειρήσεις.
Σε φάση άμεσης θεσμοθέτησης περνά η νέα δέσμη ρυθμίσεων για το ιδιωτικό χρέος, με επίκεντρο τους συνεπείς οφειλέτες που παραμένουν εγκλωβισμένοι σε κατασχέσεις και δεσμεύσεις αναγκαστικής εκτέλεσης. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιος Κώτσηρας, ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ότι τις επόμενες ημέρες η κυβέρνηση θα θέσει σε δημόσια διαβούλευση νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία στη συνέχεια θα οδηγηθεί προς ψήφιση.
Η συζήτηση έγινε με αφορμή επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Αθανάσιου Χαλκιά, ο οποίος έθεσε το ζήτημα της «άμεσης θεσμοθέτησης αυτόματης άρσης κατασχέσεων για συνεπείς οφειλέτες» που έχουν ενταχθεί στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αντίφαση ανάμεσα στη συμμόρφωση των οφειλετών στις ρυθμίσεις και στη διατήρηση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης που περιορίζουν τη δυνατότητα οικονομικής δραστηριότητας.
Ποιες είναι οι τρεις βασικές παρεμβάσεις
Ο κ. Κώτσηρας, παραπέμποντας και σε σχετική ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, περιέγραψε ένα «νέο πακέτο τριών σημαντικών ρυθμίσεων» για το ιδιωτικό χρέος. Όπως σημείωσε, οι ρυθμίσεις αυτές συνδέονται άμεσα με την ανάγκη ενίσχυσης της ρευστότητας στην αγορά, με έμφαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και στα νοικοκυριά που παλεύουν να παραμείνουν συνεπή στις υποχρεώσεις τους.
Πρώτον, προανήγγειλε τη θεσμοθέτηση ρύθμισης σε 72 δόσεις για οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Η ρύθμιση αυτή παρουσιάζεται ως «δεύτερη ευκαιρία» για όσους έχουν φορολογικές ή άλλες υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, δίνοντας μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής και θεωρητικά πιο διαχειρίσιμο μηνιαίο βάρος.
Δεύτερον, ανακοίνωσε ρύθμιση για άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για οφειλές προς το Δημόσιο, με την προϋπόθεση καταβολής του 25% της οφειλής και τακτοποίησης του υπόλοιπου ποσού σε ρύθμιση. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, πρόκειται για «σημαντική μείωση» σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο και ένδειξη ότι η Πολιτεία αναγνωρίζει την ανάγκη πρόσθετης στήριξης των συνεπών φορολογουμένων που έχουν βρεθεί σε καθεστώς αναγκαστικής εκτέλεσης βάσει του Κώδικα Δημοσίων Εσόδων.
Τρίτον, η κυβέρνηση προχωρά στη μείωση του κατωφλίου υπαγωγής στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η κίνηση αυτή ανοίγει τυπικά την πόρτα του εξωδικαστικού σε μικρότερα χρέη, που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός της συγκεκριμένης διαδικασίας, παρά το γεγονός ότι για πολλούς οφειλέτες ακόμη και αυτά τα ποσά είναι κρίσιμα για τη βιωσιμότητά τους.
Ποιοι ωφελούνται και τι αλλάζει για τις κατασχέσεις
Ο υφυπουργός εκτίμησε ότι συνολικά οι τρεις παρεμβάσεις «κατά προσέγγιση καταλαμβάνουν περίπου 1,5 εκατομμύριο συμπολίτες μας». Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται όσοι μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση των 72 δόσεων, όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις για άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού με καταβολή του 25% της οφειλής, καθώς και όσοι αποκτούν πλέον πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό λόγω της μείωσης του ορίου στα 5.000 ευρώ.
Το κρίσιμο θεσμικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη είσπραξης των δημοσίων εσόδων και στην «κουλτούρα πληρωμών», όπως τόνισε ο κ. Κώτσηρας, από τη μία πλευρά, και στην ανάγκη πραγματικής οικονομικής ανάσας για τους συνεπείς οφειλέτες από την άλλη. Η άρση κατάσχεσης μερικής εξόφλησης (25%) επιχειρεί να λειτουργήσει ως κίνητρο συμμόρφωσης, αλλά ταυτόχρονα θέτει τον πήχη σε επίπεδο που δεν είναι βέβαιο ότι όλοι οι οφειλέτες θα μπορέσουν να καλύψουν άμεσα.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής Αθανάσιος Χαλκιάς, που έθεσε το θέμα, στάθηκε ιδιαίτερα στην επίπτωση της διατήρησης κατασχέσεων ακόμη και για όσους τηρούν τις ρυθμίσεις τους. Όπως επισήμανε, «η εμμονή στη διατήρηση κατασχέσεων, ακόμη και για συνεπείς οφειλέτες, υπονομεύει ευθέως το στόχο της βιώσιμης ρύθμισης». Με τη φράση «δεν ζητάμε να χαριστούν τα χρέη, ζητάμε να δοθεί οξυγόνο» περιέγραψε το αίτημα για ουσιαστική αποδέσμευση παραγωγικών δυνάμεων, ώστε οι οφειλέτες να μπορούν να συνεχίσουν την οικονομική τους δραστηριότητα.
Θεσμική στόχευση και όρια της κυβερνητικής πρωτοβουλίας
Η κυβερνητική πρωτοβουλία έρχεται να απαντήσει σε ένα διαρκές κενό της τελευταίας δεκαετίας: τη συσσώρευση ιδιωτικού χρέους και την παράλληλη χρήση των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης ως βασικού εργαλείου πίεσης για είσπραξη. Η μετατόπιση προς πιο ευέλικτες ρυθμίσεις, όπως οι 72 δόσεις, και η μείωση του ορίου για τον εξωδικαστικό μηχανισμό, δείχνουν μια προσπάθεια προσαρμογής του θεσμικού πλαισίου στην πραγματική οικονομική αντοχή πολιτών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, η συζήτηση για το πώς και πότε αίρονται οι κατασχέσεις παραμένει κεντρική. Η επιλογή του ποσοστού 25% ως προϋπόθεση για άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού αποτελεί πολιτική και θεσμική στάθμιση: από τη μία, το Δημόσιο επιδιώκει να διασφαλίσει ένα ουσιαστικό μέρος της απαίτησής του· από την άλλη, ο οφειλέτης καλείται να συγκεντρώσει ένα σημαντικό ποσό, ενώ ήδη βρίσκεται σε καθεστώς οικονομικής πίεσης.
Η μείωση του κατωφλίου υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό στα 5.000 ευρώ διευρύνει τον κύκλο των δικαιούχων, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει το βάθος του προβλήματος: χιλιάδες πολίτες με σχετικά μικρά χρέη χρειάζονται πλέον θεσμική διαδικασία ρύθμισης, κάτι που δείχνει ότι η καθημερινή φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση δεν είναι πάντα διαχειρίσιμη χωρίς ειδικά εργαλεία.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη και τη μικρή επιχείρηση, οι εξαγγελίες μεταφράζονται σε τρία πρακτικά ενδεχόμενα: περισσότερες δόσεις, πιθανή αποδέσμευση λογαριασμών και ευκολότερη πρόσβαση στον εξωδικαστικό. Αν οι ρυθμίσεις εφαρμοστούν όπως περιγράφονται, μπορούν να βελτιώσουν τη ρευστότητα περίπου 1,5 εκατομμυρίου οφειλετών και να μειώσουν το άμεσο άγχος κατασχέσεων. Ωστόσο, το κριτήριο του 25% για άρση κατάσχεσης θα κρίνει στην πράξη πόσοι θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση: για όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα, το «οξυγόνο» που ζητά ο κ. Χαλκιάς μπορεί να παραμείνει περιορισμένο. Σε πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως ρυθμιστής μιας πιο ήπιας φοροεισπρακτικής πολιτικής, χωρίς να υποχωρεί στον στόχο της είσπραξης. Η αντιπαράθεση γύρω από τις κατασχέσεις και την πραγματική έννοια του «συνεπούς οφειλέτη» αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι ρυθμίσεις θα δοκιμαστούν στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία της αγοράς.
#Κώτσηρας #ιδιωτικόχρέος #κατασχέσεις #Εξωδικαστικός #Βουλή
