Η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την πίεση προς την Ευρώπη, ενώ αναλυτές βλέπουν διετία αυξημένου ρίσκου για δοκιμή του ΝΑΤΟ από τη Μόσχα. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναζητούν απαντήσεις σε συνθήκες εμπορικής έντασης, πολέμου και γεωπολιτικής ρευστότητας.
Η Ευρώπη βρίσκεται ξανά στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με επιβολή δασμών 25% στις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, κλιμακώνοντας τον εμπορικό εκβιασμό προς τις Βρυξέλλες. Παράλληλα, στο παρασκήνιο πυκνώνουν οι εκτιμήσεις ότι τα επόμενα δύο χρόνια συνιστούν ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για τον Βλαντιμίρ Πούτιν να τεστάρει στην πράξη τη δέσμευση της Δύσης προς το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Εμπορική σύγκρουση ΗΠΑ–ΕΕ και στρατηγικό κενό στην Ευρώπη
Η απειλή Τραμπ να αυξήσει κατακόρυφα τους δασμούς στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα έρχεται σε μια στιγμή όπου οι διαπραγματεύσεις για εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ σέρνονται, ενώ στην Ουάσιγκτον κυριαρχεί η αίσθηση ότι οι Ευρωπαίοι «καθυστερούν» σκόπιμα. Η κίνηση αυτή λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, ιδίως προς τη Γερμανία, της οποίας η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί νευραλγικό πυλώνα της οικονομίας.
Την ίδια εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε και το ζήτημα της παρουσίας αμερικανικών στρατευμάτων στη Γερμανία, απειλώντας με απόσυρση ως απάντηση στην έντονη κριτική του Γερμανού ηγέτη Φρίντριχ Μερτς για τον πόλεμο στο Ιράν. Η σύνδεση εμπορικών, στρατιωτικών και πολιτικών πιέσεων αναδεικνύει το πώς η Ουάσιγκτον εργαλειοποιεί όλα τα μέσα ισχύος της για να αναδιαπραγματευθεί τη σχέση με την Ευρώπη υπό τους δικούς της όρους.
Σε αυτό το κλίμα, Βρυξέλλες και Βερολίνο καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης του διατλαντικού δεσμού και στην υπεράσπιση της οικονομικής και πολιτικής τους αυτονομίας. Η αδυναμία ταχείας και ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης ενισχύει την εικόνα στρατηγικού κενού, το οποίο τρίτοι παίκτες –όπως η Ρωσία– μπορεί να επιχειρήσουν να εκμεταλλευτούν.
Το «παράθυρο ευκαιρίας» Πούτιν και το τεστ για το ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους και βουλευτές που επικαλείται η συζήτηση, τα επόμενα δύο χρόνια θεωρούνται από ορισμένους ως ιδανική συγκυρία για τον Βλαντιμίρ Πούτιν να δοκιμάσει τα όρια της Δύσης και τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Ο συνδυασμός πολέμου στην Ουκρανία, πολιτικής πόλωσης στις ΗΠΑ και εσωτερικών διαιρέσεων στην ΕΕ δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Η λογική του «παραθύρου ευκαιρίας» βασίζεται στην εκτίμηση ότι η συλλογική Δύση είναι πιο απορροφημένη από εσωτερικές προκλήσεις, ενώ η κοινή γνώμη εμφανίζει κόπωση από τις παρατεταμένες συγκρούσεις. Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι αυτή την ανάλυση: άλλες φωνές προειδοποιούν ότι η υπερβολική δραματοποίηση μπορεί να λειτουργήσει αυτοεκπληρούμενα, ενισχύοντας την αίσθηση αδυναμίας και προσφέροντας ακριβώς το κίνητρο που αποδίδεται στη Μόσχα.
Την ίδια στιγμή, σχεδόν 50 ηγέτες συγκεντρώνονται στο Ερεβάν της Αρμενίας για τη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας. Η παρουσία ηγετών όπως ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ προσδίδει επιπλέον βάρος, καθώς το σχήμα αυτό λειτουργεί ως άτυπο φόρουμ συντονισμού ανάμεσα στην ΕΕ, υποψήφιες χώρες και στενούς εταίρους σε θέματα ασφάλειας, ενέργειας και υποδομών.
Η Ευρώπη, που ετοιμάζεται να γιορτάσει την Ημέρα της Ευρώπης στις 9 Μαΐου, βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα διπλό στοίχημα: να αποτρέψει μια ανεξέλεγκτη εμπορική σύγκρουση με τις ΗΠΑ και ταυτόχρονα να κλείσει τα στρατηγικά κενά που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε πεδίο δοκιμής για τον Πούτιν.
Σχόλιο 
: Η συγκυρία αναδεικνύει πόσο επικίνδυνη είναι η ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις διαθέσεις της Ουάσιγκτον: χωρίς ουσιαστική πρόοδο στην κοινή άμυνα και στην οικονομική στρατηγική αυτονομία, η ΕΕ θα συνεχίσει να λειτουργεί ως πεδίο πίεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, αντί ως αυτόνομος πόλος ισχύος με δική του ατζέντα.
#ΝΑΤΟ #Πούτιν #Τραμπ #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Γερμανία
