Η ΑΑΔΕ και ο ΟΠΕΚΕΠΕ δρομολογούν πληρωμές άνω των 2,2 δισ. ευρώ σε 600.000 αγρότες και κτηνοτρόφους το 2026, με ριζική αλλαγή στο μοντέλο ελέγχων και διασταυρώσεων.
Ένα νέο, σαφώς αυστηρότερο πλαίσιο για τις αγροτικές ενισχύσεις περιέγραψαν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς και ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, παρουσιάζοντας το χρονοδιάγραμμα πληρωμών για το 2026 και το «restart» του ΟΠΕΚΕΠΕ υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, φέτος θα κατευθυνθούν πάνω από 2,2 δισ. ευρώ σε περίπου 600.000 αγρότες και κτηνοτρόφους, με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι πόροι καταλήγουν στους «πραγματικούς δικαιούχους», όπως τόνισε ο υπουργός, και να μπει τέλος σε φαινόμενα καταχρήσεων.
Κύμα πληρωμών έως το καλοκαίρι και δεύτερο εξάμηνο
Ήδη στο πρώτο εξάμηνο έχουν καταβληθεί 259 εκατ. ευρώ σε 166.000 δικαιούχους για βασική ενίσχυση, αναδιανεμητική, νέους αγρότες, συνδεδεμένες για βαμβάκι και αραβόσιτο, εξισωτική και ειδικά προγράμματα.
Το μεγάλο κύμα πληρωμών έρχεται τον Μάιο και τον Ιούνιο: περίπου 297 εκατ. ευρώ σε 161.000 δικαιούχους τον Μάιο (οικολογικά σχήματα, συνδεδεμένες, εκκρεμότητες προηγούμενων ετών) και 510 εκατ. ευρώ σε 457.000 δικαιούχους τον Ιούνιο (βιολογικά, νιτρορύπανση, δάσωση, εξισωτική, οικολογικά σχήματα, μικρά νησιά Αιγαίου, βασικές ενισχύσεις). Συνολικά, το πρώτο εξάμηνο αναμένεται να κλείσει με 1,065 δισ. ευρώ ενισχύσεων.
Για το δεύτερο εξάμηνο προβλέπονται ακόμη 1,166 δισ. ευρώ: περίπου 120 εκατ. ευρώ από Ιούλιο έως Οκτώβριο, 499 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο και 555 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο. Οι καταχωρήσεις στα συνδεδεμένα καθεστώτα έως 12 Μαΐου εντάσσονται στις πληρωμές Μαΐου, οι επόμενες μεταφέρονται στον Ιούνιο, ενώ έως τα μέσα Ιουνίου αναμένεται να ανοίξει η νέα αίτηση ΟΣΔΕ.
Αρχή «ελέγχουμε και πληρώνουμε» και ψηφιακό Μητρώο ΜΙΔΑ
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η αρχή «ελέγχουμε και πληρώνουμε». Ο Γιώργος Πιτσιλής εξήγησε ότι οι καθυστερήσεις, ιδίως στα οικολογικά σχήματα, συνδέονται με εκτεταμένες διασταυρώσεις, οι οποίες πλέον προηγούνται των πληρωμών, αλλά συνεχίζονται και μετά. Ήδη αποστέλλονται ειδοποιητήρια επιστροφών για επιδοτήσεις του 2024, στο πλαίσιο διαδικασίας ανακτήσεων που εφαρμόζεται κάθε χρόνο, έως και 18 μήνες μετά τους ελέγχους.
Οι παραγωγοί που λαμβάνουν ειδοποίηση έχουν δικαίωμα ένστασης· εάν απορριφθεί ή δεν υποβληθεί, τα ποσά θα συμψηφίζονται με μελλοντικές ενισχύσεις. Η ενημέρωση γίνεται κυρίως μέσω myAADE, με την ΑΑΔΕ να καλεί τους αγρότες να ελέγχουν συστηματικά τα μηνύματά τους.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ αναπτύσσει το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), που θα διασυνδέει Ε9, ΑΤΑΚ, Κτηματολόγιο και ΚΑΕΚ, παρέχοντας πλήρη γεωχωρική εικόνα για ιδιοκτησίες, χρήσεις και μισθώσεις. Το σύστημα θα καταγράφει ιδιοχρησιμοποίηση, μισθώσεις και βιοκαλλιέργειες αγροτικής γης, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τους ελέγχους.
Αναφερόμενος στις έρευνες για υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Πιτσιλής υπογράμμισε ότι η διερεύνηση γίνεται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με συνδρομή της ΑΑΔΕ και ότι τυχόν πειθαρχικές ή άλλες ενέργειες θα εξεταστούν όταν ολοκληρωθεί η ποινική διαδικασία: «Δεν είμαστε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Είμαστε δημόσια αρχή. Εφαρμόζουμε τον νόμο».
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί ταυτόχρονα δημοσιονομική θωράκιση και πολιτική διαχείριση σε έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο κλάδο. Τα 2,2 δισ. ευρώ συνιστούν κρίσιμη ένεση ρευστότητας για την ύπαιθρο, αλλά το νέο, σκληρότερο πλαίσιο ελέγχων σημαίνει ότι η εποχή της «χαλαρής» πρόσβασης σε κοινοτικούς πόρους τελειώνει. Η πλήρης ψηφιοποίηση μέσω myDATA, myAADE και ΜΙΔΑ μειώνει τα περιθώρια για εικονικές εκτάσεις, εικονικές μισθώσεις και υπερδηλώσεις, αλλά αυξάνει τον κίνδυνο λαθών και γραφειοκρατικής πίεσης για τους μικρούς παραγωγούς. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν το σύστημα καταφέρει να χτυπήσει τους οργανωμένους επιτήδειους χωρίς να εγκλωβίσει σε καθυστερήσεις τους υγιείς, παραγωγικούς αγρότες που στηρίζουν την αγροδιατροφική αλυσίδα.
#ΑΑΔΕ #ΟΠΕΚΕΠΕ #αγροτικές_ενισχύσεις #ΟΣΔΕ #αγρότες
