Ισλαμαμπάντ και Πεκίνο στοιχίζονται υπέρ μόνιμης εκεχειρίας Ιράν–ΗΠΑ και απρόσκοπτης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας με κεντρικό ρόλο για το Πακιστάν.
Το Πακιστάν και η Κίνα εμφανίζονται πλέον ανοιχτά ως ζεύγος δυνάμεων που επιχειρεί να επηρεάσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο. Μετά από τηλεφωνική επικοινωνία του Πακιστανού υπουργού Εξωτερικών Ισάκ Νταρ με τον Κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι, το Ισλαμαμπάντ ανακοίνωσε ότι οι δύο πλευρές στηρίζουν «διαρκή εκεχειρία» ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Τι ακριβώς συμφώνησαν Ισλαμαμπάντ και Πεκίνο;
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ισάκ Νταρ, οι δύο υπουργοί Εξωτερικών αντάλλαξαν «σε βάθος απόψεις» για τις τελευταίες περιφερειακές εξελίξεις και για τις προσπάθειες του Πακιστάν να διευκολύνει την επαφή ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον. Ο Νταρ μίλησε για πρωτοβουλία με στόχο «διαρκή ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή και πέραν αυτής», υποδηλώνοντας ότι το Ισλαμαμπάντ θέλει να αναβαθμιστεί από παθητικό γείτονα του Ιράν σε ενεργό διαμεσολαβητή.
Ο Ουάνγκ Γι, από την πλευρά του, εξέφρασε ρητά τη στήριξη του Πεκίνου στον μεσολαβητικό ρόλο του Πακιστάν ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ. Παράλληλα, οι δύο αξιωματούχοι συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διμερή διάλογο, υπενθυμίζοντας ότι οι σινοπακιστανικές σχέσεις έχουν βάθος δεκαετιών και επεκτείνονται από την άμυνα έως τις υποδομές και την ενέργεια.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο;
Η αναφορά στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι τυπική. Από το στενό αυτό πέρασμα διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, καθιστώντας το κρίσιμο για τη σταθερότητα των τιμών ενέργειας διεθνώς. Κάθε ένταση ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ ή σε περιφερειακούς δρώντες μεταφράζεται άμεσα σε ασφάλιστρα κινδύνου για τη ναυτιλία, αυξημένο κόστος μεταφοράς και πιέσεις στις αγορές καυσίμων.
Η στήριξη Πακιστάν–Κίνας σε μια «διαρκή εκεχειρία» αποσκοπεί στην αποφυγή μιας νέας κλιμάκωσης που θα μπορούσε να διαταράξει τη ροή πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ασία. Για το Πεκίνο, που παραμένει από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ενέργειας παγκοσμίως, η σταθερότητα στο Ορμούζ είναι ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας. Για το Ισλαμαμπάντ, που αντιμετωπίζει χρόνια ενεργειακά ελλείμματα, η αποσταθεροποίηση στην περιοχή θα σήμαινε περαιτέρω πίεση στο ισοζύγιο πληρωμών του.
Ο ρόλος του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή
Το Πακιστάν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη γεωγραφική και πολιτική του θέση ανάμεσα στην Κίνα, το Ιράν και τον αραβικό κόσμο. Η επίκληση του ρόλου του ως «διευκολυντή επαφής» μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αναβάθμισης του διεθνούς του προφίλ, σε μια περίοδο που η πακιστανική οικονομία παραμένει εύθραυστη και εξαρτημένη από εξωτερική χρηματοδότηση.
Η κινεζική στήριξη προσδίδει βαρύτητα σε αυτή την προσπάθεια. Το Πεκίνο έχει ήδη αναδειχθεί σε διαμεσολαβητικό παράγοντα στη Μέση Ανατολή, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τη συμφωνία επαναπροσέγγισης Σαουδικής Αραβίας–Ιράν. Η ενθάρρυνση του πακιστανικού ρόλου επιτρέπει στην Κίνα να πολλαπλασιάζει τα κανάλια επιρροής της χωρίς να εμφανίζεται πάντα στην πρώτη γραμμή.
Η κινεζοπακιστανική συνεργασία σε νέο γεωπολιτικό περιβάλλον
Πέρα από το επίκαιρο θέμα της εκεχειρίας, η συνομιλία Νταρ–Ουάνγκ εντάσσεται στην ευρύτερη συνεργασία Κίνας–Πακιστάν. Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, βασικό σκέλος της κινεζικής «Ζώνης και Οδού», συνδέει την κινεζική ενδοχώρα με το λιμάνι Γκουαντάρ στην Αραβική Θάλασσα, προσφέροντας εναλλακτική δίοδο στις θαλάσσιες οδούς που περνούν από το Ορμούζ και τα Στενά της Μαλάκκας.
Η ενίσχυση του διαλόγου για την περιφερειακή ασφάλεια επιτρέπει σε Πεκίνο και Ισλαμαμπάντ να προωθούν ένα αφήγημα «συλλογικής σταθερότητας» που αντιπαρατίθεται στο παραδοσιακό, δυτικοκεντρικό πλαίσιο ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο. Αν και η Κίνα αποφεύγει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή, η διπλωματική της παρουσία και η στήριξη σε μεσολαβητές όπως το Πακιστάν ενισχύουν σταδιακά τη θεσμική της επιρροή στην περιοχή.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και ναυτιλία, κάθε πρωτοβουλία που μειώνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης στον Περσικό Κόλπο έχει άμεση σημασία. Η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει τα ασφάλιστρα κινδύνου και τις έκτακτες επιβαρύνσεις στα ναύλα, στοιχείο κρίσιμο για έναν στόλο που παραμένει από τους μεγαλύτερους μεταφορείς ενέργειας παγκοσμίως. Παράλληλα, η σταθερότερη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου συγκρατεί τις διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές, επηρεάζοντας έμμεσα το ενεργειακό κόστος της ελληνικής βιομηχανίας και των νοικοκυριών. Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η σταδιακή ενίσχυση της κινεζικής διπλωματικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα πιο πολυκεντρικό περιβάλλον ασφάλειας, στο οποίο η Ελλάδα θα χρειαστεί να προσαρμόσει την εξωτερική και ενεργειακή της στρατηγική, ισορροπώντας ανάμεσα στις παραδοσιακές της συμμαχίες και στις νέες πραγματικότητες στην αγορά ενέργειας και ναυτιλιακών διαδρομών.
#Πακιστάν #Κίνα #Ιράν #ΗΠΑ #Ορμούζ #Ενέργεια #Ναυτιλία
