Νέο θεσμικό πλαίσιο βάζει ανώτατο όριο στη συνολική οφειλή καταναλωτικών δανείων έως 100.000 ευρώ και πιστωτικών καρτών. Περιορισμένη η επίπτωση για τις τράπεζες.
Ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των δανειοληπτών σε καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις και πιστωτικές κάρτες προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης, στο οποίο αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Κεντρικός στόχος είναι να μπει οριστικό τέλος στα πανωτόκια και στα φαινόμενα όπου ο δανειολήπτης καλείται να αποπληρώσει δύο και τρεις φορές το αρχικό κεφάλαιο.
Πώς θα λειτουργεί το πλαφόν στα χρέη
Το νομοσχέδιο, που αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση μέσα στον Μάιο, θα καλύπτει καταναλωτικά δάνεια χωρίς κάλυμμα έως 100.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των πιστωτικών καρτών. Προβλέπεται ότι, με οποιονδήποτε τρόπο και αν διαμορφώνεται η οφειλή (τόκοι, προσαυξήσεις, έξοδα), το συνολικό ποσό δεν θα μπορεί να υπερβαίνει ένα ποσοστό 30% έως 50% επί του αρχικού κεφαλαίου. Δηλαδή, για δάνειο 100.000 ευρώ, η οφειλή θα «κόβεται» υποχρεωτικά μεταξύ 130.000 και 150.000 ευρώ, με το ακριβές ποσοστό να καθορίζεται αργότερα με υπουργική απόφαση και να μπορεί να διαφοροποιείται ανά τύπο δανείου.
Κρίσιμη παράμετρος είναι ότι η ρύθμιση θα έχει αναδρομική ισχύ: σε όλες τις περιπτώσεις όπου το υπόλοιπο ξεπερνά το όριο που θα θέτει ο νόμος, το υπερβάλλον ποσό θα διαγράφεται αυτομάτως, είτε το δάνειο βρίσκεται σε τράπεζα είτε σε εταιρεία διαχείρισης (servicer). Παράλληλα, θεσπίζεται δικαίωμα υπαναχώρησης: ο δανειολήπτης θα μπορεί να αναιρεί τη σύμβαση μέσα σε 14 ημέρες από τη σύναψή της, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για δάνεια χωρίς εγγυήσεις και με τυπικά χαμηλά έξοδα.
Υψηλά επιτόκια, περιορισμένη τραπεζική επιβάρυνση
Σήμερα τα επιτόκια των καρτών για αγορές κυμαίνονται γύρω στο 15,5%–18% και για αναλήψεις μετρητών στο 18%–20%, πλέον επιβαρύνσεων όπως η εισφορά του Ν. 128/75. Στα καταναλωτικά δάνεια κινούνται περίπου στο 8%–15%. Με βάση τα υπόλοιπα του Φεβρουαρίου, οι πιστωτικές κάρτες ανέρχονταν σε 2,26 δισ. ευρώ και το σύνολο των καταναλωτικών, μαζί με τις κάρτες, σε 8,53 δισ. ευρώ. Τα υψηλά αυτά επιτόκια, σε συνθήκες ακρίβειας και πληθωρισμού, εγκυμονούν σοβαρό κίνδυνο νέας γενιάς «κόκκινων» χρεών.
Ωστόσο, οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η συνολική πρόσθετη επιβάρυνση για τους τραπεζικούς ισολογισμούς δύσκολα θα ξεπεράσει τα 200 εκατ. ευρώ. Μεγάλο μέρος των δανείων που έχουν εκτιναχθεί λόγω ανατοκισμού έχει ήδη μεταβιβαστεί σε servicers, οι οποίοι, στο πλαίσιο των στρατηγικών ανάκτησης, εφαρμόζουν ήδη γενναία «κουρέματα» στα ανεξασφάλιστα δάνεια, συχνά έως και στο ύψος του κεφαλαίου. Οι τράπεζες έχουν συστήσει ομάδα εργασίας που συνεργάζεται με το υπουργείο για την εκπόνηση του νομοσχεδίου, το οποίο αποτελεί και υποχρέωση εναρμόνισης με το κοινοτικό δίκαιο.
Σχόλιο 
: Η θέσπιση πλαφόν στο συνολικό ύψος οφειλής στα καταναλωτικά δάνεια συνιστά θεσμική τομή με ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς περιορίζει δομικά την υπερχρέωση νοικοκυριών χωρίς εξασφαλίσεις. Παράλληλα, ο περιορισμένος λογιστικός αντίκτυπος για τις τράπεζες δείχνει ότι η αγορά είχε ήδη προεξοφλήσει μέρος του κόστους μέσω μεταβιβάσεων σε servicers και εκπτώσεων. Το κρίσιμο στοίχημα πλέον θα είναι η τεχνική λεπτομέρεια: το τελικό ποσοστό του πλαφόν, η εφαρμογή σε παλαιά χαρτοφυλάκια και η αποφυγή δημιουργίας αντικινήτρων για υπεύθυνη δανειοδότηση στο μέλλον.
#δανειολήπτες #πανωτόκια #καταναλωτικά #κάρτες #τράπεζες #οικονομία
