Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ θεωρεί ότι η μεγαλύτερη απειλή για το ΝΑΤΟ είναι η εσωτερική του αποσύνθεση. Η προειδοποίηση έρχεται μετά την απόφαση των ΗΠΑ να αποσύρουν 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία λόγω διαφωνιών για τον πόλεμο με το Ιράν.
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ ανέδειξε ως κεντρικό κίνδυνο για το ΝΑΤΟ την εσωτερική του συνοχή, χαρακτηρίζοντας την «συνεχιζόμενη αποσύνθεση» της συμμαχίας ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ευρωατλαντική ασφάλεια. Η παρέμβασή του, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και βασικών ευρωπαίων συμμάχων.
Τι ακριβώς είπε ο Τουσκ για τη συμμαχία
Ο Τουσκ υπογράμμισε ότι «η μεγαλύτερη απειλή για την διατλαντική κοινότητα δεν είναι οι εξωτερικοί εχθροί της, αλλά η συνεχιζόμενη αποσύνθεση της συμμαχίας μας». Κάλεσε όλα τα κράτη-μέλη να «κάνουν ό,τι χρειάζεται» για να αντιστραφεί αυτή η, όπως τη χαρακτήρισε, «ολέθρια τάση». Η ρητορική του στοχεύει περισσότερο στην πολιτική βούληση και τη στρατηγική συνοχή, παρά σε καθαρά στρατιωτικές παραμέτρους.
Η απόφαση των ΗΠΑ για απόσυρση στρατευμάτων από τη Γερμανία
Η τοποθέτηση του Πολωνού πρωθυπουργού συνδέεται άμεσα με την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αποσύρει 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία. Η κίνηση αυτή παρουσιάζεται ως απάντηση στην έλλειψη στήριξης από το Βερολίνο και άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ στην αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν. Η μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας σε έναν πυλώνα της συμμαχίας, όπως η Γερμανία, εκπέμπει σήμα πολιτικής δυσαρέσκειας και επαναπροσδιορισμού προτεραιοτήτων.
Η Ουάσινγκτον διαχρονικά πιέζει τους ευρωπαίους εταίρους για μεγαλύτερη ανάληψη βαρών στην άμυνα και πιο ενεργή στήριξη σε κρίσεις εκτός Ευρώπης. Η αντίσταση ευρωπαϊκών πρωτευουσών σε στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, και ειδικά σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αναδεικνύει ένα βαθύ στρατηγικό ρήγμα ως προς το πού και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται η ισχύς του ΝΑΤΟ.
Διατλαντικές σχέσεις και κίνδυνος στρατηγικής απόκλισης
Η προειδοποίηση του Τουσκ αντανακλά την ανησυχία χωρών της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία, που στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό την ασφάλειά τους στη σταθερή και προβλέψιμη δέσμευση των ΗΠΑ. Η όποια αποδυνάμωση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη, ακόμη και αν είναι στοχευμένη, εκλαμβάνεται ως σήμα πιθανής μελλοντικής αποστασιοποίησης. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην ανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, η στάση ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, που επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία στη χάραξη εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, ενισχύει την εικόνα ότι η συμμαχία δυσκολεύεται να συγκροτήσει κοινή γραμμή σε ζητήματα εκτός του παραδοσιακού ευρωατλαντικού χώρου. Η «αποσύνθεση» στην οποία αναφέρεται ο Τουσκ αφορά κυρίως αυτήν την πολιτική και στρατηγική απόκλιση, όχι την τυπική δομή του ΝΑΤΟ.
Τι σημαίνει η εσωτερική ένταση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
Για την Ευρώπη, η συζήτηση δεν είναι μόνο στρατιωτική αλλά και οικονομική. Η αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια και το βάθος της αμερικανικής δέσμευσης αναγκάζει τα κράτη-μέλη να επανεξετάσουν τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς, τις επενδύσεις σε εξοπλισμούς και τον βαθμό εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Τυχόν κλιμάκωση των διαφωνιών μπορεί να επιταχύνει τις πιέσεις για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και των κοινών προγραμμάτων, αλλά και να αυξήσει το κόστος για τους ευρωπαίους φορολογούμενους.
Η πολιτική διάσταση είναι εξίσου κρίσιμη: η εικόνα μιας διχασμένης συμμαχίας μπορεί να ενθαρρύνει τρίτες δυνάμεις να δοκιμάσουν τα όριά της, είτε με υβριδικές επιθέσεις είτε με κλιμάκωση σε περιφερειακές κρίσεις. Ο Τουσκ, με τη ρητορική του, επιχειρεί να λειτουργήσει ως προειδοποιητικός μηχανισμός προς τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, πριν οι τριβές μετατραπούν σε δομική αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και αγορά, η συζήτηση περί «αποσύνθεσης» του ΝΑΤΟ έχει τρεις άμεσες διαστάσεις. Πρώτον, ενδεχόμενη αποδυνάμωση της διατλαντικής συνοχής αυξάνει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου στην ανατολική Μεσόγειο, με πιθανές επιπτώσεις στο κόστος χρηματοδότησης και στην όρεξη ξένων επενδυτών για μεγάλα ενεργειακά και υποδομικά έργα. Δεύτερον, η πίεση για μεγαλύτερες εθνικές αμυντικές δαπάνες μπορεί να περιορίσει τον δημοσιονομικό χώρο για άλλες αναπτυξιακές πολιτικές, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί σταθερή ζήτηση για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και για συνεργασίες με διεθνείς ομίλους. Τρίτον, αν η Ευρώπη κινηθεί προς μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία, η Ελλάδα –λόγω γεωγραφικής θέσης και εμπειρίας σε επιχειρησιακό επίπεδο– έχει παράθυρο να τοποθετηθεί ως περιφερειακός κόμβος σε αμυντικά προγράμματα, εφόσον κινηθεί έγκαιρα με στοχευμένες συμμαχίες και επενδύσεις σε τεχνολογία και υποδομές.
#ΝΑΤΟ #Τουσκ #Πολωνία #ΗΠΑ #Γερμανία #Ιράν
