Ο πόλεμος μπαίνει στην 65η ημέρα με ένα γνώριμο μοτίβο: διπλωματία στο προσκήνιο, αλλά με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Ο Donald Trump δηλώνει ότι εξετάζει τη νέα ιρανική πρόταση ειρήνης, ωστόσο ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι βέβαιο πως μπορεί να γίνει αποδεκτή.
Η Ιράν κατέθεσε ένα σχέδιο 14 σημείων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ζητώντας συνολική διευθέτηση της σύγκρουσης μέσα σε 30 ημέρες. Στην πράξη, πρόκειται για ένα πακέτο απαιτήσεων που αγγίζει όλα τα κρίσιμα μέτωπα: από την άρση κυρώσεων μέχρι τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Τι περιλαμβάνει το ιρανικό σχέδιο
Η πρόταση της Τεχεράνης βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
Πρώτον, εγγυήσεις μη επίθεσης και αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή.
Δεύτερον, άρση των κυρώσεων και απελευθέρωση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Τρίτον, τερματισμός του πολέμου «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λίβανος.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Τεχεράνη ζητά να μετατεθούν οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα σε επόμενο στάδιο. Αυτό όμως αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την Ουάσινγκτον.
Σκληρή ρητορική, εύθραυστη ισορροπία
Παρά το άνοιγμα για διαπραγμάτευση, η ένταση δεν έχει υποχωρήσει. Ο Trump προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις μπορεί να επανεκκινήσουν «αν το Ιράν κάνει κάτι που δεν πρέπει».
Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης δηλώνουν ότι βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για επιστροφή σε πολεμικές επιχειρήσεις, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν τηρούν συμφωνίες.
Η πραγματικότητα είναι απλή: υπάρχει παράθυρο διαλόγου, αλλά κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν.
Η μάχη της ενέργειας και των θαλάσσιων οδών
Το μεγαλύτερο γεωοικονομικό ρίσκο παραμένει το Στενό του Ορμούζ. Παρά τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, ιρανικά φορτία συνεχίζουν να βρίσκουν διόδους προς την Ασία, δείχνοντας ότι το embargo δεν είναι απόλυτα αποτελεσματικό.
Οι ΗΠΑ επιχειρούν να δημιουργήσουν μια νέα διεθνή ναυτική συμμαχία, το λεγόμενο Maritime Freedom Construct, με στόχο τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας και την επιβολή κυρώσεων.
Την ίδια στιγμή, εναλλακτικές διαδρομές ενεργοποιούνται: ιρακινό πετρέλαιο διοχετεύεται μέσω Συρίας, καθώς η περιοχή προσαρμόζεται σε ένα νέο, πιο ασταθές ενεργειακό περιβάλλον.
Κλιμάκωση στο Λίβανο
Στο μέτωπο του Λίβανος, η κατάσταση επιδεινώνεται. Παρά την εκεχειρία, ισραηλινά πλήγματα συνεχίζονται, με δεκάδες νεκρούς μέσα σε 24 ώρες.
Οι επιχειρήσεις επεκτείνονται σε κατοικημένες περιοχές, με νέες προειδοποιήσεις εκκένωσης από το Ισραήλ. Το ρίσκο γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης παραμένει υψηλό.
Γεωπολιτική πίεση και στρατιωτικές κινήσεις
Παράλληλα, οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή μέσω νέων εξοπλιστικών συμφωνιών ύψους 8,6 δισ. δολαρίων προς συμμάχους στον Κόλπο.
Την ίδια ώρα, εξετάζεται ακόμη και μείωση αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, με τη Γερμανία να βρίσκεται στο επίκεντρο των εντάσεων μεταξύ συμμάχων.
Συμπέρασμα
Η πρόταση των 14 σημείων δείχνει ότι υπάρχει βούληση για διαπραγμάτευση. Όμως οι βασικές διαφωνίες παραμένουν άλυτες, ιδιαίτερα στο πυρηνικό ζήτημα και στις κυρώσεις.
SBC Analysis
Η αγορά «βλέπει» το προφανές: δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία, υπάρχει μόνο διαπραγμάτευση υπό απειλή. Αυτό σημαίνει παρατεταμένη αβεβαιότητα, υψηλό γεωπολιτικό ρίσκο και διαρκή πίεση σε ενέργεια και ναυτιλία. Με απλά λόγια, ο πόλεμος μπορεί να μην κλιμακώνεται καθημερινά, αλλά δεν έχει τελειώσει. Και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σενάριο για τις αγορές.
