Ο Κώστας Τσουκαλάς αξιοποιεί την εμφάνιση νέων κομμάτων για να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του ΠΑΣΟΚ ως κεντροαριστερού πόλου. Με στοχευμένη κριτική σε Νέα Δημοκρατία και Αλέξη Τσίπρα, περιγράφει έναν χάρτη δεξιάς και κεντροαριστεράς σε αναδιάταξη.
Η δημόσια παρέμβαση του Κώστα Τσουκαλά στον τηλεοπτικό σταθμό Mega δεν περιορίστηκε σε ένα σχόλιο για τη νέα πολιτική κίνηση της Μαρίας Καρυστιανού. Αξιοποιήθηκε ως αφορμή για να χαρτογραφηθεί εκ νέου ο χώρος δεξιά της Νέας Δημοκρατίας και να επανατοποθετηθεί το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής ως ο βασικός, οργανωμένος κεντροαριστερός πόλος απέναντι στην κυβέρνηση.
Η νέα κίνηση Καρυστιανού και το «μαλακό υπογάστριο» της ΝΔ
Ο Κώστας Τσουκαλάς περιέγραψε τον υπό ίδρυση φορέα της Μαρίας Καρυστιανού ως κόμμα με «συντηρητική, υπερσυντηρητική» ατζέντα. Κατά την εκτίμησή του, το νέο σχήμα ακουμπά «στο μαλακό υπογάστριο ενός μέρους του ακροατηρίου της Νέας Δημοκρατίας», αλλά και σε κοινό συγγενές με εκείνο του Κυριάκου Βελόπουλου.
Η ανάγνωση αυτή εξηγεί, σύμφωνα με τον ίδιο, και την έντονη πολεμική της ΝΔ προς τη νέα κίνηση. Η κυβέρνηση εμφανίζεται να ανησυχεί για διαρροές προς τα δεξιά της, σε ένα ήδη κατακερματισμένο συντηρητικό φάσμα, την ώρα που φημολογείται και η δημιουργία κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά.
Σαμαράς, Καρυστιανού και η πίεση στο συντηρητικό ακροατήριο
Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ συνέδεσε ρητά το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού με το φημολογούμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά. Κατά τον ίδιο, και τα δύο σχήματα «φαίνεται να απευθύνονται στο συντηρητικό τμήμα της Νέας Δημοκρατίας», δηλαδή σε ψηφοφόρους που αισθάνονται ιδεολογικά πιο δεξιά από τη σημερινή κυβερνητική φυσιογνωμία.
Παράλληλα, ο Τσουκαλάς υποστήριξε ότι η κυβέρνηση χάνει και ένα άλλο κρίσιμο ακροατήριο: το κεντροδεξιό, «που δεν αντέχει άλλα σκάνδαλα και αυταρχισμό». Ειδική αναφορά έκανε στην «επίκληση της εθνικής ασφάλειας» για τη συγκάλυψη, όπως είπε, «νέων αδικημάτων που αφορούν στο δημοκρατικό πολίτευμα», δείχνοντας προς την κατεύθυνση θεσμικών πρακτικών που προκαλούν δυσφορία σε πιο μετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Κριτική στον «μεσσιανισμό» και το προφίλ Μητσοτάκη
Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε και ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση παρουσιάζει τον πρωθυπουργό. Ο Τσουκαλάς σημείωσε την αντίφαση, όπως τη βλέπει, ανάμεσα στις δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών ότι «δεν πιστεύουν στον μεσσιανισμό» και στην πολιτική επένδυση στο πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη.
«Έχουμε έναν πρωθυπουργό που έχει επενδύσει στο αίσθημα ότι εκείνος είναι ο Μεσσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να αποδομήσει την προσωποκεντρική διάσταση της κυβερνητικής εξουσίας. Η αναφορά αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη θεσμική κριτική για τη συγκέντρωση ισχύος στο Μέγαρο Μαξίμου και την εικόνα «μοναδικής λύσης» που καλλιεργείται γύρω από τον πρωθυπουργό.
Γιατί το ΠΑΣΟΚ βλέπει «παράθυρο» στο κέντρο
Στο πολιτικό κέντρο, ο Τσουκαλάς βλέπει ευκαιρία για το κόμμα του. Υποστήριξε ότι ο κόσμος «είτε ο κεντρώος είτε εκείνος που ψήφιζε παραδοσιακά τη Νέα Δημοκρατία» είναι πιο πιθανό να στραφεί στο ΠΑΣΟΚ, παρά σε άλλα σχήματα. Ως τεκμήριο αυτής της εκτίμησης επικαλέστηκε το γεγονός ότι «η κυβέρνηση χτυπά διαρκώς το ΠΑΣΟΚ και όχι τα κόμματα της παραδοσιακής Αριστεράς ή το υπό ίδρυση κόμμα του κυρίου Τσίπρα».
Με αυτόν τον τρόπο, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο πραγματικός εκλογικός αντίπαλος της ΝΔ σε ένα κρίσιμο τμήμα του εκλογικού σώματος: όσους αναζητούν εναλλακτική στην κυβερνητική πολιτική, χωρίς να ταυτίζονται με την παραδοσιακή ή ριζοσπαστική Αριστερά.
Το υπό ίδρυση κόμμα Τσίπρα και η μάχη για την κεντροαριστερά
Ο Κώστας Τσουκαλάς δεν παρέλειψε να σχολιάσει και την επίμονη συζήτηση γύρω από νέο πολιτικό φορέα από τον Αλέξη Τσίπρα. Με δηκτικό τόνο, αναφέρθηκε σε πιθανά ονόματα όπως «Κυβερνώσα Αριστερά» ή «Πυξίδα», τίτλοι βιβλίων των Κώστα Σκανδαλίδη και Κώστα Λαλιώτη αντίστοιχα, για να καταλήξει ότι «χρειάζεται λίγη περισσότερη φαντασία».
Πίσω από την ειρωνεία, διακρίνεται η στρατηγική θέση του ΠΑΣΟΚ: «Δεν θεωρούμε ότι υπάρχει κενό στο πολιτικό σκηνικό», είπε. Κατά την άποψή του, «υπάρχει κεντροαριστερό κόμμα με στίγμα, πρόγραμμα και σχέδιο», που ήδη εκφράζει την κοινωνική και πολιτική αναγκαιότητα στον χώρο αυτόν.
«Δεν υπάρχει κενό» – το αφήγημα του ΠΑΣΟΚ για τον πόλο απέναντι στη ΝΔ
Ο Τσουκαλάς επιχείρησε να θέσει και θεσμικό πλαίσιο για τη δημιουργία νέων κομμάτων. «Τα κόμματα δεν γίνονται ούτε ερήμην των κοινωνικών αναγκών, ούτε προκύπτουν από προσωπική στόχευση αλλά οφείλουν να εκφράζουν μία αναγκαιότητα», τόνισε, αφήνοντας σαφή αιχμή προς εγχειρήματα που εμφανίζονται ως προσωπικά πολιτικά σχέδια.
Στο ίδιο πνεύμα, υπογράμμισε ότι «σήμερα υπάρχει πόλος που έχει σχέδιο και στέκεται απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και φαίνεται στη Βουλή και καθημερινά», κατονομάζοντας ουσιαστικά το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ ως τον θεσμικά συγκροτημένο κεντροαριστερό αντίπαλο της κυβέρνησης. Η επιμονή σε «στίγμα, πρόγραμμα και σχέδιο» δείχνει την προσπάθεια να διαφοροποιηθεί από προσωποκεντρικές ή αποσπασματικές πρωτοβουλίες.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Τσουκαλά φωτίζει μια κρίσιμη μεταβατική φάση του κομματικού συστήματος: η ΝΔ δέχεται πίεση τόσο από τα δεξιά της, με νέα ή φημολογούμενα σχήματα που διεκδικούν το πιο συντηρητικό της ακροατήριο, όσο και από το κέντρο, όπου το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως η θεσμική, προγραμματική εναλλακτική. Για τον πολίτη αυτό σημαίνει ότι η επόμενη περίοδος θα είναι περίοδος αυξημένων πολιτικών διλημμάτων: οι συντηρητικοί ψηφοφόροι θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα σε σταθερότητα και ιδεολογική καθαρότητα, ενώ οι κεντρώοι και κεντροαριστεροί θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα επενδύσουν σε ένα ιστορικό κόμμα με θεσμική παρουσία ή σε νέα, πιο προσωποκεντρικά εγχειρήματα. Σε επίπεδο λειτουργίας του κράτους, η συζήτηση για «μεσσιανισμό» και επίκληση της εθνικής ασφάλειας αγγίζει τον πυρήνα της θεσμικής ισορροπίας: αν η κριτική αυτή ενισχυθεί πολιτικά, μπορεί να πιέσει για μεγαλύτερη διαφάνεια και έλεγχο στην άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας, με άμεσες συνέπειες στον τρόπο που αντιμετωπίζονται σκάνδαλα, παρακολουθήσεις και ζητήματα δημοκρατικών εγγυήσεων.






