Ένταση και πυροβολισμοί σημειώθηκαν στη Γερουσία των Φιλιππίνων, καθώς στρατιωτικές δυνάμεις επιχείρησαν να συλλάβουν γερουσιαστή που καταζητείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Το περιστατικό αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στη Μανίλα και τους διεθνείς θεσμούς για τις ευθύνες της αιματηρής «εκστρατείας κατά των ναρκωτικών».
Κλίμα έντονης έντασης επικράτησε την Τετάρτη στη Γερουσία των Φιλιππίνων, όταν ακούστηκαν πολλοί πυροβολισμοί κατά τη διάρκεια επιχείρησης των ενόπλων δυνάμεων για τη σύλληψη γερουσιαστή που καταζητείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ). Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αναφορές για τραυματίες ή νεκρούς, ωστόσο το επεισόδιο δημιουργεί μείζον πολιτικό και θεσμικό ζήτημα για τη χώρα.
Ο ρόλος του Ρόναλντ ντε λα Ρόσα και η κληρονομιά της «εκστρατείας κατά των ναρκωτικών»
Σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, ο γερουσιαστής Ρόναλντ ντε λα Ρόσα παραμένει κλεισμένος στο γραφείο του στο κοινοβούλιο από τη Δευτέρα, όταν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι ζητεί τη σύλληψή του για φερόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ο ντε λα Ρόσα υπήρξε αρχηγός της αστυνομίας κατά τη διακυβέρνηση του πρώην προέδρου Ροντρίγκο Ντουτέρτε και ήταν ο άνθρωπος που οργάνωσε και διηύθυνε την αμφιλεγόμενη «εκστρατεία κατά των ναρκωτικών».
Η εκστρατεία αυτή, η οποία παρουσιάστηκε από την τότε κυβέρνηση ως πόλεμος κατά των μεγάλων κυκλωμάτων διακίνησης, οδήγησε στον θάνατο άνω των 6.000 υπόπτων για διακίνηση ναρκωτικών, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν εδώ και χρόνια τις αρχές για συστηματικές εξωδικαστικές εκτελέσεις, χειραγώγηση αποδεικτικών στοιχείων και συγκάλυψη περιστατικών, υποστηρίζοντας ότι μεγάλος αριθμός θυμάτων ήταν φτωχοί χρήστες ή μικροδιακινητές που δεν είχαν πρόσβαση σε νομική προστασία.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει ανοίξει έρευνα για την περίοδο της διακυβέρνησης Ντουτέρτε, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο υλοποιήθηκαν οι επιχειρήσεις της αστυνομίας και στις ενδεχόμενες εντολές ή ανοχή ανωτέρων αξιωματούχων. Η στοχοποίηση του ντε λα Ρόσα, ως κεντρικού επιχειρησιακού παράγοντα, θεωρείται από πολλούς δοκιμασία για την αποτελεσματικότητα του διεθνούς ποινικού συστήματος απέναντι σε ισχυρούς πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες.
Θεσμική κρίση και διεθνείς προεκτάσεις
Η απόπειρα σύλληψης εντός του ίδιου του κτιρίου της Γερουσίας, με την εμπλοκή στρατιωτικών δυνάμεων και την εκδήλωση πυροβολισμών, συνιστά σοβαρό πλήγμα στο κύρος των θεσμών των Φιλιππίνων. Θέτει, επίσης, το ερώτημα κατά πόσο η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ή θα επιλέξει την ανοιχτή σύγκρουση μαζί του, επικαλούμενη εθνική κυριαρχία.
Σε διεθνές επίπεδο, η υπόθεση παρακολουθείται στενά, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της συζήτησης για το κατά πόσο τα κράτη αποδέχονται εξωτερικό έλεγχο για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η στάση της Μανίλα θα λειτουργήσει ως μήνυμα προς άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν ή θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν έρευνες από το ΔΠΔ.
Για την εσωτερική πολιτική σκηνή των Φιλιππίνων, η εξέλιξη αναμένεται να οξύνει τις αντιπαραθέσεις μεταξύ όσων υπερασπίζονται την «σκληρή γραμμή» της περιόδου Ντουτέρτε και όσων ζητούν λογοδοσία για τις χιλιάδες δολοφονίες. Η τελική έκβαση της υπόθεσης ντε λα Ρόσα θα αποτελέσει βαρόμετρο για το αν η χώρα θα κινηθεί προς μεγαλύτερη θεσμική διαφάνεια ή θα ενισχύσει περαιτέρω τις τάσεις ατιμωρησίας.
Σχόλιο 
: Το επεισόδιο στη Γερουσία των Φιλιππίνων δείχνει πόσο εκρηκτικός γίνεται ο συνδυασμός πολιτικής ισχύος, αστυνομικής βίας και διεθνούς λογοδοσίας. Αν η Μανίλα αγνοήσει τις υποχρεώσεις της έναντι του ΔΠΔ, θα ενισχύσει το αφήγημα όσων θεωρούν ότι οι διεθνείς θεσμοί είναι ανίσχυροι απέναντι σε αυταρχικές πρακτικές. Αντίθετα, μια θεσμική, διαφανής διαχείριση της υπόθεσης θα μπορούσε να αποτελέσει σπάνιο παράδειγμα πραγματικής ευθύνης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
#Φιλιππίνες #Γερουσία #ΔιεθνέςΠοινικόΔικαστήριο #ΑνθρώπιναΔικαιώματα
