Η αμερικανική startup Patina συγκέντρωσε χρηματοδότηση 2 εκατ. δολαρίων για να ανατρέψει μια βιομηχανία αρωμάτων δεκαετιών στασιμότητας. Με μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης επιχειρεί να δημιουργήσει νέο «αλφάβητο» για οσμές και γεύσεις.
Η τεχνολογική εταιρεία αρωμάτων Patina ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση ύψους 2 εκατ. δολαρίων από επενδυτές όπως τα Betaworks και True Ventures, με στόχο να αναδιαμορφώσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και παράγονται τα αρώματα και οι γεύσεις παγκοσμίως. Η εταιρεία εισέρχεται σε έναν κλάδο που, όπως τονίζουν οι ιδρυτές της, έχει παραμείνει σχεδόν αμετάβλητος επί περίπου μισό αιώνα.
Ψηφιακό μοντέλο για την όσφρηση και νέα μόρια
Η Patina αναπτύσσει νέα μόρια οσμών αξιοποιώντας προηγμένο μοριακό σχεδιασμό, μηχανική μάθηση και έρευνα γύρω από τις ανθρώπινες αισθήσεις. Σήμερα, η πλειονότητα των μορίων που χρησιμοποιούνται σε αρώματα, καλλυντικά και αρωματικά προϊόντα παράγεται από λίγα εξειδικευμένα εργαστήρια, τα οποία στη συνέχεια προμηθεύουν τους μεγάλους οίκους αρωμάτων και τις εταιρείες καλλυντικών. Η Patina επιχειρεί να «σπάσει» αυτή τη συγκέντρωση, προσφέροντας μια νέα, τεχνολογικά ενισχυμένη πηγή πρώτων υλών.
Οι συνιδρυτές, ο καλλιτέχνης και αρωματοποιός Sean Raspet και η μηχανικός λογισμικού με υπόβαθρο στη διατροφή Laura Sisson, γνωρίστηκαν σε γκαλερί οσφρητικής τέχνης στη Νέα Υόρκη το 2024. Από τη συνεργασία τους προέκυψε το Sense1, ένα θεμελιώδες μοντέλο που επιχειρεί να «μιμηθεί» τους οσφρητικούς υποδοχείς στη μύτη και να δημιουργήσει αυτό που αποκαλούν «τον πρώτο καθολικό κώδικα οσμής και γεύσης».
Από τα «λουλουδάτο» και «ξύλο» σε κώδικα υποδοχέων
Σήμερα η βιομηχανία περιγράφει τις οσμές με λέξεις όπως «λουλουδάτο» ή «ξυλώδες», ένα υποκειμενικό και γλωσσικά ασύμβατο σύστημα. Η προσέγγιση της Patina στο επίπεδο των βιολογικών υποδοχέων υπόσχεται τη δημιουργία «πρωτόγνωρων» μορίων, αλλά και την ανακατασκευή σπάνιων φυσικών υλικών, όπως το έλαιο τριαντάφυλλου, με συνθετικό τρόπο. Σύμφωνα με την εταιρεία, αυτά τα συνθετικά ισοδύναμα είναι λιγότερο ανθρακικά εντατικά, καταναλώνουν λιγότερο νερό και πετροχημικά, και μειώνουν την πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα φυσικών αρωματικών πρώτων υλών.
Η Patina βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με κορυφαίους οίκους αρωμάτων και οίκους μόδας για τη δημιουργία εξατομικευμένων αρωμάτων, σε μια περίοδο που οι καταναλωτές αναζητούν πιο ασφαλή, καινοτόμα και εκφραστικά προϊόντα. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης μειώνει δραστικά τον χρόνο ανάπτυξης νέων μορίων – από χρόνια σε λίγες εβδομάδες – επιτρέποντας σε μικρότερους παίκτες να ανταγωνιστούν κολοσσούς όπως οι Givaudan και Symrise.
Πνευματική ιδιοκτησία και «Pantone» για την οσμή
Στο σημερινό καθεστώς, πατεντάρονται μόνο μεμονωμένα μόρια και όχι οι ίδιες οι φόρμουλες, κάτι που ευνοεί τους μεγάλους οίκους με τεράστιες βιβλιοθήκες παραλλαγών. Η Patina εκτιμά ότι, επεκτείνοντας την «παλέτα» μορίων, θα επιτρέψει σε αρωματοποιούς και flavorists κάθε κλίμακας να διαμορφώνουν και να προστατεύουν πιο αποτελεσματικά το ύφος τους.
Παράλληλα, τα μοντέλα ΤΝ που αναπτύσσει η εταιρεία συμβάλλουν στη μείωση των δοκιμών σε ζώα, προβλέποντας αντιδράσεις στο ανθρώπινο δέρμα με υψηλή ακρίβεια. Η νέα χρηματοδότηση επιτρέπει στην ομάδα να εγκαταλείψει τον «πίσω κήπο» του Raspet και να μεταφερθεί σε οργανωμένο εργαστήριο στο Bushwick του Μπρούκλιν, προσλαμβάνοντας χημικούς και χρηματοδοτώντας συνεργασίες με startups και ακαδημαϊκά εργαστήρια για τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων ενεργοποίησης υποδοχέων.
Το μακροπρόθεσμο όραμα είναι η δημιουργία ενός «Pantone για την οσμή»: ενός καθολικού συστήματος βασικών μορίων από τα οποία θα μπορεί να «χτιστεί» οποιαδήποτε οσμή ή γεύση, με την Patina να λειτουργεί ως το νοητικό υπόστρωμα αυτής της νέας γλώσσας των αισθήσεων.
Σχόλιο 
: Η Patina δεν είναι απλώς ακόμη μια startup αρωμάτων· επιχειρεί να μετατρέψει μια παραδοσιακή, κλειστή βιομηχανία σε πεδίο δεδομένων και αλγορίθμων, μεταφέροντας την αξία από τη μυστική φόρμουλα στο ιδιόκτητο μοντέλο ΤΝ. Αν πετύχει, θα αλλάξει όχι μόνο την παραγωγή αρωμάτων αλλά και τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας σε έναν κλάδο δισεκατομμυρίων, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζική, αλλά προστατεύσιμη, εξατομίκευση προϊόντων.
#startup #τεχνητήνοημοσύνη #αρώματα #βιοτεχνολογία #επενδύσεις
