Η Uber σχεδιάζει να εξοπλίσει τα οχήματα των οδηγών της με αισθητήρες, δημιουργώντας μια γιγαντιαία πλατφόρμα συλλογής δεδομένων για αυτόνομα οχήματα. Η κίνηση αυτή μπορεί να μετατρέψει την εταιρεία σε κρίσιμη υποδομή για όλο το οικοσύστημα της αυτόνομης οδήγησης.
Μια στρατηγική στροφή με τεράστιες γεωοικονομικές προεκτάσεις αποκαλύπτει η Uber: η εταιρεία δεν αρκείται πλέον στον ρόλο της πλατφόρμας διαμοιρασμού διαδρομών, αλλά φιλοδοξεί να γίνει το βασικό «υπόστρωμα δεδομένων» για την παγκόσμια βιομηχανία αυτόνομων οχημάτων.
Ο διευθυντής τεχνολογίας της Uber, Praveen Neppalli Naga, περιέγραψε σε εκδήλωση στο Σαν Φρανσίσκο το σχέδιο να εξοπλιστούν σταδιακά τα αυτοκίνητα των ανθρώπινων οδηγών με κιτ αισθητήρων, ώστε να συλλέγονται πραγματικά δεδομένα κίνησης, σπάνια σενάρια και περίπλοκες κυκλοφοριακές καταστάσεις, απαραίτητα για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Από πιλοτικό στόλο σε παγκόσμιο «grid» δεδομένων
Σήμερα, το πρόγραμμα AV Labs της Uber βασίζεται σε έναν μικρό στόλο οχημάτων που λειτουργεί η ίδια η εταιρεία. Η προοπτική όμως είναι σαφώς πιο φιλόδοξη: με εκατομμύρια οδηγούς παγκοσμίως, ακόμη κι αν ένα μικρό ποσοστό οχημάτων φέρει αισθητήρες, η Uber θα μπορεί να προσφέρει όγκο και ποικιλία δεδομένων που καμία μεμονωμένη εταιρεία αυτόνομων οχημάτων δεν μπορεί να επιτύχει μόνη της.
Κατά τον Naga, το τεχνολογικό πρόβλημα στα αυτόνομα οχήματα έχει μετατοπιστεί: «Το στενωπό είναι τα δεδομένα». Οι εταιρείες χρειάζονται στοχευμένη συλλογή – για παράδειγμα, δεδομένα από συγκεκριμένη διάβαση σχολείου, σε συγκεκριμένη ώρα και εποχή – κάτι που απαιτεί τεράστιο κεφάλαιο για ανάπτυξη δικού τους στόλου. Η Uber, με έτοιμο δίκτυο οδηγών και διαδρομών, μπορεί να καλύψει αυτό το κενό, δημιουργώντας ένα είδος «AV cloud», βιβλιοθήκη επισημασμένων δεδομένων στην οποία οι συνεργάτες θα έχουν πρόσβαση για εκπαίδευση μοντέλων.
Στρατηγική ισχύς και ρυθμιστικά ρίσκα
Η Uber έχει ήδη συνάψει συνεργασίες με 25 εταιρείες αυτόνομης οδήγησης και επενδύει κεφάλαια σε αρκετές από αυτές. Μέσα από την πρόσβαση σε ιδιόκτητα δεδομένα εκπαίδευσης, η εταιρεία αποκτά ισχυρή διαπραγματευτική θέση απέναντι σε έναν κλάδο που εξαρτάται ήδη από την πλατφόρμα της για την πρόσβαση σε πελάτες.
Παρά την επίσημη γραμμή ότι «στόχος δεν είναι το κέρδος από τα δεδομένα, αλλά η δημοκρατικοποίησή τους», η εμπορική αξία ενός τέτοιου data layer είναι προφανής. Ταυτόχρονα, αναδεικνύονται κρίσιμα ζητήματα ρύθμισης και ιδιωτικότητας: η Uber θα πρέπει να πείσει ρυθμιστικές αρχές και οδηγούς για το τι σημαίνει εγκατάσταση αισθητήρων, ποια δεδομένα συλλέγονται, πώς ανωνυμοποιούνται και με ποιους μοιράζονται.
Για την ευρωπαϊκή αγορά και χώρες όπως η Ελλάδα, όπου οι συζητήσεις για αυτόνομη κινητικότητα και προστασία δεδομένων είναι ιδιαίτερα έντονες, το μοντέλο της Uber προμηνύει μια νέα φάση σύγκλισης μεταξύ πλατφορμών διαμοιρασμού, τεχνητής νοημοσύνης και ρυθμιστικής πολιτικής.
Σχόλιο
: Αν η Uber καταφέρει να μετατρέψει τους οδηγούς της σε κινούμενο δίκτυο αισθητήρων, θα ελέγχει το πιο σπάνιο καύσιμο της αυτόνομης εποχής: τα ποιοτικά δεδομένα. Το ερώτημα είναι αν οι ρυθμιστικές αρχές –ιδίως στην Ευρώπη– θα επιτρέψουν σε μια ιδιωτική πλατφόρμα να γίνει de facto κρίσιμη υποδομή για την αυτόνομη οδήγηση, χωρίς αυστηρούς όρους διακυβέρνησης και πρόσβασης.






