Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026» στοχεύει στην ενεργοποίηση έως 20.000 κλειστών κατοικιών με γενναίες επιδοτήσεις ανακαίνισης. Η παρέμβαση επιχειρεί να ανακόψει την κούρσα των ενοικίων και να αυξήσει την προσφορά στην αγορά.
Σε μια αγορά κατοικίας όπου τα ενοίκια αυξάνονται με ρυθμό άνω του 7% ετησίως και η προσφορά διαθέσιμων ακινήτων παραμένει περιορισμένη, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026» έρχεται ως στοχευμένη παρέμβαση στην πλευρά της προσφοράς. Με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, το νέο εργαλείο στεγαστικής πολιτικής φιλοδοξεί να επαναφέρει στην αγορά έως 20.000 κλειστές κατοικίες, προσφέροντας επιδοτήσεις ανακαίνισης που μπορούν να φτάσουν έως και το 95% του κόστους.
Η δομή της επιδότησης και τα κριτήρια ένταξης
Η βασική επιδότηση για τους δικαιούχους κυμαίνεται μεταξύ 70% και 80% των επιλέξιμων δαπανών ανακαίνισης. Το ποσοστό αυτό προσαυξάνεται ανάλογα με κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια, ώστε να κατευθυνθεί περισσότερη στήριξη σε ευάλωτες ομάδες και περιοχές με αυξημένες ανάγκες.
Για κατοικίες σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, η επιδότηση διαμορφώνεται σε 75% έως 85%, αναγνωρίζοντας το υψηλότερο κόστος εργασιών και τη συχνά περιορισμένη διαθεσιμότητα τεχνικών συνεργείων. Για νέους έως 25 ετών – με ανοικτό ενδεχόμενο επέκτασης του ορίου έως τα 35 – προβλέπεται ενίσχυση 80% έως 90%, επιχειρώντας να αντιμετωπιστεί η δυσκολία πρόσβασης των νεότερων γενεών σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή στέγη.
Για ειδικές κατηγορίες, όπως τρίτεκνοι, πολύτεκνοι και άτομα με αναπηρία, η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως και το 95%, που αποτελεί το ανώτατο επιτρεπτό όριο. Το ύψος της ενίσχυσης ανέρχεται έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με σαφή εισοδηματικά κριτήρια: 25.000 ευρώ για άγαμους και 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Τα ακίνητα που μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα πρέπει να είναι έως 120 τ.μ. και να έχουν ανεγερθεί με οικοδομική άδεια έως το 1990, στοχεύοντας έτσι σε παλαιότερο απόθεμα που παραμένει αναξιοποίητο ή ενεργειακά και λειτουργικά απαξιωμένο.
Στόχευση στην προσφορά και οι κίνδυνοι από το κόστος κατασκευής
Σε αντίθεση με προηγούμενες στεγαστικές παρεμβάσεις που ενίσχυαν κυρίως τη ζήτηση (π.χ. επιδοτούμενα δάνεια αγοράς), το «Ανακαινίζω 2026» επικεντρώνεται στην αύξηση της προσφοράς ενοικιαζόμενων κατοικιών. Κεντρική προϋπόθεση είναι τα ανακαινισμένα ακίνητα να διατεθούν στην αγορά με ελεγχόμενα ενοίκια, μέσω ρητρών που στοχεύουν να αποτρέψουν φαινόμενα υπερκοστολόγησης και να διασφαλίσουν ότι η δημόσια επιδότηση δεν μεταφράζεται απλώς σε υψηλότερες αποδόσεις για τους ιδιοκτήτες.
Το πρόγραμμα υλοποιείται σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον κόστους κατασκευής. Οι τιμές των οικοδομικών υλικών έχουν αυξηθεί περίπου 33% από το 2021, ενώ τους τελευταίους μήνες καταγράφεται πρόσθετη άνοδος άνω του 25%, επιβαρυμένη και από τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή. Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο η πραγματική αξία της επιδότησης να διαβρωθεί, αν δεν υπάρξει αποτελεσματικός έλεγχος τιμών και χρονοδιαγραμμάτων στα έργα ανακαίνισης.
Οι αιτήσεις αναμένεται να ανοίξουν τις επόμενες εβδομάδες, με στόχο η βεβαίωση επιλεξιμότητας να εκδίδεται έως το τέλος του μήνα. Αν η υλοποίηση προχωρήσει χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και αν οι ρήτρες για τα ενοίκια εφαρμοστούν στην πράξη, το «Ανακαινίζω 2026» μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας της τελευταίας δεκαετίας.
Σχόλιο
: Η στόχευση στην προσφορά και στα κλειστά ακίνητα είναι ορθολογική και πιο δομική από τις κλασικές επιδοτήσεις ενοικίου. Το αποτέλεσμα όμως θα κριθεί από δύο κρίσιμους παράγοντες: την ικανότητα του κράτους να ελέγξει πραγματικά τα μισθώματα των επιδοτούμενων κατοικιών και τη διαχείριση του αυξημένου κόστους κατασκευής. Αν οι ρήτρες μείνουν στα χαρτιά ή αν οι ανατιμήσεις «καταπιούν» την επιδότηση, ο αντίκτυπος στις τιμές ενοικίων θα είναι περιορισμένος, μετατρέποντας ένα φιλόδοξο πρόγραμμα σε ακόμη μία χαμένη ευκαιρία στεγαστικής πολιτικής.






