Η ομιλία «επανεκκίνησης» του Κιρ Στάρμερ κρίνεται ανεπαρκής απέναντι στην άνοδο της σκληρής δεξιάς. Ο πραγματικός κίνδυνος, υποστηρίζει η Τόινμπι, είναι μια κυβέρνηση τύπου Τραμπ υπό τον Νάιτζελ Φάρατζ.
Η πολιτική σκηνή στο Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε καθεστώς βαθιάς αβεβαιότητας, με το Εργατικό Κόμμα να αναζητά κατεύθυνση και την άκρα δεξιά να κερδίζει έδαφος. Η πρόσφατη, κρίσιμη ομιλία «επανεκκίνησης» του Κιρ Στάρμερ, που παρουσιάστηκε ως απόπειρα διάσωσης της ηγεσίας του, αξιολογείται από την Πολί Τόινμπι ως απλώς «εντάξει» – πολύ μακριά από το σοκ και δέος που απαιτεί η συγκυρία.
Η αδύναμη «επανεκκίνηση» και το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Ο Στάρμερ επιχείρησε να επανατοποθετήσει το Ηνωμένο Βασίλειο «στην καρδιά της Ευρώπης», μιλώντας για στενή συνεργασία με τις ευρωπαϊκές χώρες σε ανάπτυξη, άμυνα και ενέργεια. Ωστόσο, όπως ο ίδιος παραδέχθηκε, «η σταδιακή αλλαγή δεν αρκεί». Παρά ταύτα, η γραμμή του παραμένει διστακτική: μικρά βήματα προς την ενιαία αγορά και τις τελωνειακές ρυθμίσεις, με ορίζοντα τριετίας, χωρίς καθαρή δέσμευση για επανένταξη στην ΕΕ.
Αυτό, σύμφωνα με την Τόινμπι, μυρίζει «δειλία» τόσο για τους παραμένοντες όσο και για τους υποστηρικτές του Brexit. Οι ψηφοφόροι αντιλαμβάνονται ότι ο Στάρμερ και μεγάλο μέρος των Εργατικών θα ήθελαν επανένταξη «το συντομότερο δυνατό», αλλά αποφεύγουν να το πουν ανοιχτά. Την ίδια στιγμή, τα εκλογικά αποτελέσματα δείχνουν ενίσχυση της δεξιάς: Reform UK και Συντηρητικοί συγκεντρώνουν περίπου 47%, ενώ Πράσινοι, Εργατικοί και Φιλελεύθεροι Δημοκράτες περιορίζονται στο 43%.
Ο Νάιτζελ Φάρατζ ως βρετανικός Τραμπ
Στο κέντρο της ανάλυσης βρίσκεται ο Νάιτζελ Φάρατζ και το Reform UK, που παρουσιάζονται ως ο κύριος κίνδυνος για τη βρετανική δημοκρατία. Η Τόινμπι χαρακτηρίζει τον Φάρατζ «τυχοδιώκτη» και «απατεώνα», επισημαίνοντας ότι με τα τρέχοντα ποσοστά θα μπορούσε σχεδόν βέβαια να γίνει πρωθυπουργός. Οι Συντηρητικοί, στην σημερινή Brexit εκδοχή τους, εμφανίζονται πιθανότερο να συγκυβερνήσουν με αυτή την Τραμπική δεξιά, παρά να συμμετάσχουν σε ένα δημοκρατικό «μέτωπο αντίστασης».
Η αρθρογράφος προειδοποιεί ότι το βρετανικό, άγραφο συνταγματικό πλαίσιο, με τις εκτεταμένες «εξουσίες Ερρίκου Η΄», προσφέρει πολύ λιγότερες δικλίδες ασφαλείας απ’ ό,τι το αμερικανικό σύστημα. Σε συνδυασμό με τις αδιαφανείς οικονομικές ροές –όπως η προσπάθεια του Φάρατζ να δικαιολογήσει προσωπικό δώρο ύψους 5 εκατ. λιρών από κρυπτο-δισεκατομμυριούχο–, διαγράφεται ο κίνδυνος μιας ιδιότυπης κλεπτοκρατίας.
Ρατσιστικός λαϊκισμός και η ανάγκη προοδευτικών συμμαχιών
Όπως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η άνοδος της άκρας δεξιάς συνοδεύεται από έντονο αντιμεταναστευτικό λόγο. Η οργάνωση Hope Not Hate έχει αποκαλύψει ακραίες ρατσιστικές δηλώσεις υποψηφίων του Reform, ενώ ο αναπληρωτής ηγέτης Ρίτσαρντ Τάις αρνήθηκε αρχικά να καταδικάσει σχόλιο συμβούλου που «αστειευόταν» πως οι Νιγηριανοί θα μπορούσαν να «λιώσουν για να γεμίσουν λακκούβες». Για την Τόινμπι, αυτή η κανονικοποίηση της ακροδεξιάς ρητορικής συνιστά ποιοτικό άλμα κινδύνου.
Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν βαθειά απαξίωση προς το πολιτικό προσωπικό: ο Στάρμερ έχει -69% καθαρή αρνητική γνώμη, ο Φάρατζ -65%. Ο μόνος Εργατικός με θετικό ισοζύγιο είναι ο δήμαρχος Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, τον οποίο όμως η ηγεσία επιχειρεί να κρατήσει εκτός κούρσας διαδοχής, ελέγχοντας τη διαδικασία μέσω της εθνικής εκτελεστικής επιτροπής του κόμματος.
Η Τόινμπι θεωρεί ότι η επιμονή του Στάρμερ να παραμείνει πάση θυσία στο τιμόνι, αλλά και η απροθυμία του να οικοδομήσει συμμαχίες με άλλες προοδευτικές δυνάμεις, ενδέχεται να διευκολύνουν, αντί να αποτρέψουν, την άνοδο του Φάρατζ. Η «ενιαία αποστολή» της βρετανικής κεντροαριστεράς, υποστηρίζει, πρέπει να είναι να «σβήσει τις σπίθες» του Τραμπισμού προτού μετατραπούν σε πυρκαγιά που θα κατακάψει το Γουέστμινστερ.
Σχόλιο 
: Η βρετανική περίπτωση λειτουργεί ως προειδοποίηση και για άλλες ευρωπαϊκές δημοκρατίες: όταν η κεντροαριστερά περιορίζεται σε διαχειριστικό λόγο και δεν τολμά σαφείς θέσεις –ιδίως για την Ευρώπη και τις κοινωνικές ανισότητες– αφήνει κενό που καλύπτει ο εθνολαϊκισμός. Η πραγματική μάχη δεν είναι για την καρέκλα του εκάστοτε ηγέτη, αλλά για το αν οι θεσμοί θα αντέξουν την πίεση ενός οργανωμένου, χρηματοδοτούμενου και ικανότατου «Τραμπισμού» προσαρμοσμένου στα ευρωπαϊκά δεδομένα.
#ΗνωμενοΒασιλειο #Starmer #Farage #ReformUK #Εργατικοι #Λαικισμος
