Διπλωματικές επαφές μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιγράφονται ως «πολύ πιο ελπιδοφόρες» από ό,τι έχει δημοσίως αναγνωριστεί. Η μεσολάβηση Πακιστάν και ο ρόλος Κίνας διαμορφώνουν ένα σύνθετο πλαίσιο ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.
Κεκλεισμένων των θυρών διπλωματικές επαφές με στόχο την αποκλιμάκωση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν χαρακτηρίζονται ως «πολύ πιο ελπιδοφόρες» από ό,τι είναι γνωστό δημοσίως, σύμφωνα με αναφορά του κινεζικού πρακτορείου Xinhua που επικαλείται ανώνυμη επίσημη πηγή. Οι συνομιλίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλέγμα πρωτοβουλιών για σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, με εμπλοκή τρίτων χωρών που επιχειρούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ο ρόλος του Πακιστάν και οι προσδοκίες για «χειροπιαστά αποτελέσματα»
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι Πακιστανοί διαμεσολαβητές συνεχίζουν να εργάζονται για την εξεύρεση ειρηνικής λύσης στην περιφερειακή σύγκρουση, επιδιώκοντας να περιορίσουν τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης. Η μεσολάβηση του Ισλαμαμπάντ βασίζεται στις διαύλους που διατηρεί τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσινγκτον, αξιοποιώντας τη θέση του ως πυρηνικής δύναμης με κρίσιμο ρόλο στον μουσουλμανικό κόσμο. Σύμφωνα με την αναφορά, οι εν εξελίξει διπλωματικές προσπάθειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «χειροπιαστά μεγάλα αποτελέσματα» εντός της εβδομάδας, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται η μορφή ή το περιεχόμενό τους.
Η γραμμή Ουάσινγκτον και η στάση της Τεχεράνης
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί εφόσον το Ιράν αποδεχθεί τη συμφωνία που προτείνει η Ουάσινγκτον, σηματοδοτώντας ότι το αμερικανικό πλαίσιο όρων παραμένει κεντρικό στην εξίσωση. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, εμφανίζεται να αξιολογεί ακόμη την πρόταση, επιδιώκοντας να ισορροπήσει μεταξύ εσωτερικών πολιτικών πιέσεων, περιφερειακών συμμαχιών και των συνεπειών από τις αμερικανικές κυρώσεις. Η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών αφορά τόσο τις εγγυήσεις ασφαλείας όσο και το εύρος των περιορισμών στο πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η κίνηση προς Πεκίνο και η κινεζική παράμετρος
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ταξίδεψε στο Πεκίνο, όπου συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποδίδει η Τεχεράνη στην υποστήριξη από μεγάλες ασιατικές δυνάμεις. Η Κίνα, ως σημαντικός εισαγωγέας ενέργειας και εταίρος του Ιράν, έχει άμεσο συμφέρον στη σταθερότητα των θαλάσσιων οδών και προσπαθεί να διατηρήσει δίαυλους με όλες τις πλευρές. Η ενεργότερη κινεζική εμπλοκή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπολικότητας στις διαπραγματεύσεις, μειώνοντας το περιθώριο μονομερούς διαμόρφωσης των όρων από τις ΗΠΑ.
Πιθανά σενάρια αποκλιμάκωσης και επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας
Εάν οι παρασκηνιακές συνομιλίες οδηγήσουν σε έστω μερική αποκλιμάκωση, το πρώτο άμεσο αποτέλεσμα θα είναι η μείωση του γεωπολιτικού κινδύνου στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Αυτό τείνει να περιορίζει τις απότομες διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου και να σταθεροποιεί τις προσδοκίες των αγορών για τον εφοδιασμό. Αντιθέτως, ενδεχόμενη εμπλοκή ή κατάρρευση των συνομιλιών θα αναζωπύρωνε τα σενάρια για διακοπές ροών και υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου στις θαλάσσιες μεταφορές, με άμεσο αντίκτυπο σε ναυτιλία και ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, κάθε ένδειξη αποκλιμάκωσης στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν λειτουργεί σταθεροποιητικά σε τρία επίπεδα: πρώτον, μειώνει τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, στο ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων. Δεύτερον, περιορίζει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε θαλάσσιες οδούς που είναι κρίσιμες για την ελληνόκτητη ναυτιλία, διατηρώντας ασφαλιστικά κόστη και ναύλους σε πιο προβλέψιμα επίπεδα. Τρίτον, ενισχύει ένα περιβάλλον χαμηλότερης αβεβαιότητας, το οποίο είναι προϋπόθεση για μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό σε βιομηχανία, logistics και ενέργεια. Οι ελληνικές επιχειρήσεις οφείλουν ωστόσο να συνεχίσουν σενάρια προσομοίωσης κινδύνου (stress tests) για πιθανές ανατροπές, καθώς η διαδικασία παραμένει ρευστή και εξαρτάται από σύνθετες ισορροπίες σε Ουάσινγκτον, Τεχεράνη, Πεκίνο και Ισλαμαμπάντ.
#ΗΠΑ #Ιράν #Πακιστάν #Κίνα #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία #Ενέργεια
