Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον, παρά τις επαφές. Η ατζέντα μετατοπίζεται από το πυρηνικό ζήτημα στην ασφάλεια και τις συγκρούσεις στην περιοχή, με άμεσες επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή.
Η ιρανική διπλωματία έστειλε σαφές μήνυμα επιβράδυνσης των προσδοκιών για αποκλιμάκωση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ δήλωσε ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον δεν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, παρά τους πρόσφατους γύρους επαφών.
Τι λέει η Τεχεράνη για την πορεία των συνομιλιών;
Ο Μπαγκαΐ υπογράμμισε ότι «δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε φτάσει σε σημείο όπου μια συμφωνία είναι κοντά· όχι, δεν ισχύει αυτό». Περιέγραψε τις διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ως «τόσο βαθιές και εκτεταμένες» ώστε να μην είναι ρεαλιστική η προσδοκία αποτελέσματος μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μετά από μερικούς γύρους διαβουλεύσεων.
Η τοποθέτηση αυτή λειτουργεί ως φρένο σε σενάρια άμεσης συνεννόησης, δείχνοντας ότι η ιρανική ηγεσία θέλει να διαχειριστεί τις προσδοκίες τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Παράλληλα, καταγράφει ότι η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται σε τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά αγγίζει θεμελιώδεις στρατηγικές επιλογές των δύο πλευρών.
Γιατί το πυρηνικό ζήτημα δεν είναι στο επίκεντρο;
Ο εκπρόσωπος ξεκαθάρισε ότι οι τρέχουσες διαβουλεύσεις δεν επικεντρώνονται στο πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτό αποτελεί σημαντική μετατόπιση, καθώς επί χρόνια οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν δομήθηκαν γύρω από τον έλεγχο και την επιτήρηση των πυρηνικών δραστηριοτήτων της Τεχεράνης.
Η απομάκρυνση από την πυρηνική ατζέντα υποδηλώνει ότι, σε αυτή τη φάση, προέχουν τα άμεσα ζητήματα ασφάλειας και οι ανοιχτές συγκρούσεις στην περιοχή. Για την Ουάσινγκτον, αυτό σημαίνει ότι η διαχείριση της ιρανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή περνά μέσα από ευρύτερες ρυθμίσεις και όχι μόνο από τον έλεγχο του εμπλουτισμού ουρανίου.
Ποια θέματα βρίσκονται τώρα στο τραπέζι;
Σύμφωνα με τον Μπαγκαΐ, οι συζητήσεις αφορούν «τη λήξη του πολέμου σε όλα τα μέτωπα», την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και τον τερματισμό αυτού που η Τεχεράνη χαρακτηρίζει ως «αμερικανική θαλάσσια πειρατεία». Η αναφορά σε «όλα τα μέτωπα» παραπέμπει στη συνολική εικόνα των συγκρούσεων όπου εμπλέκονται ή επηρεάζονται δυνάμεις προσκείμενες στο Ιράν.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν στρατηγικό σημείο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις ροές ενέργειας, όπου κατά καιρούς έχουν σημειωθεί εντάσεις, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων και αμοιβαίες κατηγορίες για παραβιάσεις. Ο όρος «θαλάσσια πειρατεία» που χρησιμοποιεί η ιρανική πλευρά αποτυπώνει την αντίληψή της για τις αμερικανικές επιχειρήσεις ελέγχου και κατάσχεσης φορτίων, ιδίως πετρελαίου.
Τι σημαίνει η παραδοχή των «βαθιών διαφορών»;
Η δημόσια αναγνώριση ότι οι διαφορές είναι «βαθιές και εκτεταμένες» λειτουργεί ως πολιτικό πλαίσιο για τις επόμενες κινήσεις. Περιορίζει τα περιθώρια αιφνιδιαστικών συμβιβασμών και καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε προσέγγιση θα είναι σταδιακή και υπό προϋποθέσεις.
Για τις ΗΠΑ, αυτό σημαίνει ότι η πίεση προς την Τεχεράνη μέσω κυρώσεων και περιφερειακών συμμαχιών θα συνεχιστεί, όσο δεν υπάρχει συνολική συμφωνία. Για το Ιράν, η στάση αυτή επιβεβαιώνει την επιλογή αντοχής σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης έντασης, επενδύοντας στη διαπραγμάτευση ως μακρά διαδικασία και όχι ως άμεση λύση.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έχει κυρίως γεωπολιτική και ενεργειακή διάσταση. Η παραμονή των εντάσεων στα Στενά του Ορμούζ διατηρεί τον κίνδυνο διακυμάνσεων στις τιμές ενέργειας και επηρεάζει έμμεσα το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ η ελληνική ναυτιλία παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση που μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #Ορμούζ #Διπλωματία
