Η Τεχεράνη δηλώνει ότι οι επαφές με τις ΗΠΑ αφορούν τον τερματισμό του πολέμου και όχι το πυρηνικό της πρόγραμμα. Η ιρανική διπλωματία θέτει ως όρο τη λήξη της σύγκρουσης στον Λίβανο, αμφισβητώντας παράλληλα την αξιοπιστία της κυβέρνησης Τραμπ.
Η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να αναδιατάξει την ατζέντα των επαφών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταφέροντας το κέντρο βάρους από το πυρηνικό της πρόγραμμα στον τερματισμό των περιφερειακών συγκρούσεων. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαέι ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύεται σήμερα το πυρηνικό της ζήτημα με την Ουάσινγκτον, αλλά εστιάζει στην παύση του πολέμου.
Ποιο είναι το περιεχόμενο των τρεχουσών συνομιλιών;
Σύμφωνα με τον Μπαγκαέι, οποιαδήποτε συμφωνία προκύψει θα περιλαμβάνει ρητή αναφορά στον τερματισμό της σύγκρουσης στον Λίβανο. Η θέση αυτή δείχνει ότι το Ιράν επιδιώκει να συνδέσει τις διπλωματικές του επαφές με τις ΗΠΑ με την αποσυμπίεση ενός από τα πιο εύφλεκτα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.
Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός εκπρόσωπος διευκρίνισε ότι το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης δεν περιέχει ρυθμίσεις για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Η απουσία αναφοράς σε έναν τόσο κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο υποδηλώνει ότι οι δύο πλευρές, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, αποφεύγουν να ανοίξουν το πιο ευαίσθητο ζήτημα της ναυσιπλοΐας και της ενεργειακής ασφάλειας.
Αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της κυβέρνησης Τραμπ
Ο Μπαγκαέι κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι «αλλάζουν συνεχώς θέσεις, μερικές φορές μέσα σε λίγες ώρες», υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να βασιστεί στην κυβέρνηση Τραμπ για την τήρηση των δεσμεύσεών της. Η αναφορά αυτή αντανακλά τη βαθιά δυσπιστία που έχει διαμορφωθεί μετά τις προηγούμενες αμερικανικές αποφάσεις για αποχώρηση από συμφωνίες με το Ιράν.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ιρανός αξιωματούχος επέμεινε ότι οι διαπραγματευτές της χώρας του ενεργούν με γνώμονα το «συμφέρον του Ιράν», παρά τις πιέσεις και τις απειλές από την Ουάσινγκτον. Η ρητορική αυτή στοχεύει τόσο στο εξωτερικό, όσο και στο εσωτερικό ακροατήριο, όπου η διαχείριση των σχέσεων με τις ΗΠΑ αποτελεί διαρκές πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Μήνυμα αποτροπής και περιφερειακή ασφάλεια
Ο Μπαγκαέι προειδοποίησε ότι κάθε «επίθεση» ή «επιθετική ενέργεια» κατά του Ιράν θα προκαλέσει απάντηση. Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στη λογική της αποτροπής, με στόχο να καταστήσει σαφές ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να αποδεχθεί μονομερείς πιέσεις χωρίς κόστος για τον αντίπαλο.
Η επιλογή του Ιράν να αποσυνδέσει, σε αυτή τη συγκυρία, τις συνομιλίες από το πυρηνικό του πρόγραμμα και να τις συνδέσει με τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο, αναδεικνύει την προτεραιότητα της περιφερειακής σταθερότητας έναντι των τεχνικών πυρηνικών παραμέτρων. Ταυτόχρονα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το πυρηνικό ζήτημα να επανέλθει σε μεταγενέστερο στάδιο, εφόσον διαμορφωθούν πιο σταθερές συνθήκες εμπιστοσύνης.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση αποκλιμάκωσης ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ, ιδίως όταν συνδέεται με τον Λίβανο, αφορά άμεσα τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αποφυγή έντασης στα Στενά του Ορμούζ, ακόμη και αν δεν ρυθμίζεται τώρα θεσμικά, περιορίζει τον κίνδυνο αναταράξεων στις θαλάσσιες οδούς και δημιουργεί πιο προβλέψιμο περιβάλλον για τη ναυτιλία και την ενεργειακή ασφάλεια, τομείς στους οποίους η Ελλάδα έχει ισχυρή παρουσία και συμφέρον.






