Ισχυρή υπεραπόδοση καταγράφει ο κρατικός προϋπολογισμός στο πρώτο τετράμηνο, με πρωτογενές πλεόνασμα πολύ πάνω από τους στόχους. Πίσω από την εικόνα, ωστόσο, κρύβονται σημαντικοί ετεροχρονισμοί εσόδων και δαπανών.
Ισχυρό δημοσιονομικό αποτύπωμα εμφανίζει ο κρατικός προϋπολογισμός την περίοδο Ιανουαρίου–Απριλίου 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση να διαμορφώνεται στα 5,185 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα αυτό υπερβαίνει κατά 2,887 δισ. ευρώ τον στόχο για 2,298 δισ. ευρώ και κινείται ελαφρώς υψηλότερα από το αντίστοιχο περσινό πρωτογενές πλεόνασμα (5,148 δισ. ευρώ). Το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφανίζει πλεόνασμα 1,887 δισ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης για έλλειμμα 909 εκατ. ευρώ.
Ο ρόλος των ετεροχρονισμών και των έκτακτων εσόδων
Πίσω από την εντυπωσιακή υπεραπόδοση, κεντρικό ρόλο παίζουν οι ετεροχρονισμοί τόσο στις δαπάνες όσο και στα έσοδα. Εξαιρώντας καθυστερημένες πληρωμές σε εξοπλιστικά (197 εκατ. ευρώ), επενδυτικές δαπάνες (593 εκατ. ευρώ), κεφαλαιακές ενισχύσεις και μεταβιβάσεις (249 εκατ. ευρώ), καθώς και πρόωρα έσοδα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (884 εκατ. ευρώ) και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (461 εκατ. ευρώ), η πραγματική υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων περιορίζεται σε 368 εκατ. ευρώ.
Στα έσοδα του Ιανουαρίου καταγράφηκαν, επίσης, οι συναλλαγές για την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, με ΦΠΑ 306 εκατ. ευρώ που αποδόθηκε και επιστράφηκε, καταχωριζόμενο τόσο στην κατηγορία «Φόροι» όσο και στις «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών». Παράλληλα, στα φορολογικά έσοδα περιλαμβάνεται και η 2η δόση, ύψους 135 εκατ. ευρώ, από την παραχώρηση άδειας καζίνο στο Ελληνικό, η οποία είχε αρχικά προβλεφθεί για το τέλος του 2025.
Φορολογικά έσοδα, ΤΑΑ και ΠΔΕ ως μοχλοί υπεραπόδοσης
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού έφτασαν τα 25,175 δισ. ευρώ, 2,11 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο. Ωστόσο, αν αφαιρεθούν τα ειδικά έσοδα από Εγνατία και καζίνο, τα φορολογικά έσοδα (22,223 δισ. ευρώ) υπολείπονται του στόχου κατά 118 εκατ. ευρώ ή 0,5%. Στον ΦΠΑ καταγράφεται υπεραπόδοση (9,998 δισ. ευρώ, +559 εκατ. ευρώ έναντι στόχου, ή +253 εκατ. ευρώ αν εξαιρεθεί η Εγνατία), ενώ υστέρηση εμφανίζουν οι ΕΦΚ (-181 εκατ. ευρώ) και οι φόροι εισοδήματος (-185 εκατ. ευρώ συνολικά).
Καθοριστική για την υπερεκτέλεση ήταν η νωρίτερη είσπραξη της 7ης δόσης του ΤΑΑ, ύψους 884 εκατ. ευρώ, που είχε προγραμματιστεί για τον Ιούνιο, καθώς και τα αυξημένα έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία συνολικά ανήλθαν σε 2,311 δισ. ευρώ, 461 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο. Μόνο τον Απρίλιο, τα καθαρά έσοδα έφτασαν τα 6,667 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 1,425 δισ. ευρώ.
Δαπάνες κάτω από τον στόχο και προτεραιότητα στην υγεία και την κοινωνική πολιτική
Στο σκέλος των δαπανών, ο κρατικός προϋπολογισμός κατέγραψε πληρωμές 23,288 δισ. ευρώ στο τετράμηνο, 685 εκατ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο, αν και αυξημένες κατά 2,079 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2025. Ο τακτικός προϋπολογισμός κινήθηκε ελαφρώς κάτω από τον στόχο (-92 εκατ. ευρώ), ενώ στις επενδυτικές δαπάνες του ΠΔΕ οι πληρωμές ανήλθαν σε 2,938 δισ. ευρώ, 593 εκατ. ευρώ κάτω από τον προγραμματισμένο ρυθμό, αλλά υψηλότερες κατά 327 εκατ. ευρώ έναντι πέρυσι.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη χρηματοδότηση του συστήματος υγείας και της κοινωνικής προστασίας: 825 εκατ. ευρώ προς τον ΕΟΠΥΥ, 869 εκατ. ευρώ προς τον ΟΠΕΚΑ, 424 εκατ. ευρώ στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για φάρμακα και υγειονομικό υλικό, καθώς και 494 εκατ. ευρώ προς νοσοκομεία και Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Προβλέπονται, επίσης, επιχορηγήσεις 141 εκατ. ευρώ σε συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ, ΟΣΕ) και 131 εκατ. ευρώ προς την «Κοινωνία της Πληροφορίας» για την πληρωμή του Fuel Pass.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση διαθέτει βραχυπρόθεσμο δημοσιονομικό «μαξιλάρι», όμως η υπεραπόδοση στηρίζεται σε συγκυριακά και πρόωρα έσοδα, καθώς και σε μεταφορά δαπανών στο μέλλον. Η πραγματική εικόνα βιωσιμότητας θα κριθεί από τη διατηρησιμότητα των φορολογικών εσόδων και τον ρυθμό υλοποίησης επενδύσεων, ιδίως όταν εκλείψουν τα έκτακτα έσοδα από παραχωρήσεις και ΤΑΑ.
#προϋπολογισμός #πλεόνασμα #φορολογικάΈσοδα #ΤαμείοΑνάκαμψης #ΠΔΕ
