Νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης περιορίζει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σε υποθέσεις που αφορούν βουλευτές. Η κίνηση προκαλεί έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες για την προστασία των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Στο επίκεντρο μιας νέας θεσμικής σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) βρίσκεται η ελληνική κυβέρνηση, μετά την κατάθεση τροπολογίας που ουσιαστικά αφαιρεί από το ευρωπαϊκό όργανο τη δυνατότητα να ερευνά ποινικές υποθέσεις όταν εμπλέκονται μέλη του ελληνικού κοινοβουλίου. Η κίνηση αυτή έρχεται ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη έρευνα για εκτεταμένη απάτη με αγροτικές επιδοτήσεις στην Ελλάδα, στην οποία φέρεται να εμπλέκονται και πολιτικά πρόσωπα.
Η τροπολογία και ο αποκλεισμός της EPPO
Η τροπολογία, που κατατέθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας στη Βουλή και οδηγείται σε ταχεία ψήφιση, προβλέπει ότι σε περιπτώσεις εγκλημάτων που αποδίδονται σε βουλευτές –αφού προηγουμένως έχει εγκριθεί από το κοινοβούλιο η άρση ασυλίας τους– η προανακριτική διαδικασία για κακουργήματα θα διενεργείται υποχρεωτικά από ειδικό ανακριτή. Η διατύπωση «κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης» ουσιαστικά αποκλείει την ενεργό συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας όταν στο επίκεντρο βρίσκονται μέλη του ελληνικού κοινοβουλίου, ακόμη και αν πρόκειται για υποθέσεις κακοδιαχείρισης ή απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το πλαίσιο αυτό συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη υπόθεση αγροτικής απάτης, όπου επί σειρά ετών φέρεται να καταβάλλονταν επιδοτήσεις σε πρόσωπα που δεν διέθεταν γη ή δεν ασκούσαν πραγματική αγροτική δραστηριότητα. Η έρευνα έχει ήδη οδηγήσει στην άρση ασυλίας για 13 βουλευτές, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμη τη συζήτηση για το ποιος φορέας θα έχει τον έλεγχο της ποινικής διαδικασίας.
Σφοδρή αντίδραση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η EPPO αντέδρασε άμεσα και με έντονη ανησυχία, τόσο για το περιεχόμενο όσο και για την ταχύτητα με την οποία προωθείται η ρύθμιση. Σε επίσημη δήλωσή της επισημαίνει ότι οι συνέπειες των αλλαγών είναι «ευρείας κλίμακας» και ότι η βεβιασμένη υιοθέτησή τους, χωρίς ουσιαστικό χρόνο για δημόσιο έλεγχο και συζήτηση, αντιβαίνει στην αρχή της «ειλικρινούς συνεργασίας» των κρατών-μελών με τα ευρωπαϊκά όργανα για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης.
Η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοντρούτσα Κοβέσι απέστειλε επίσημη διαμαρτυρία προς τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, υπογραμμίζοντας τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η τροπολογία στην αποτελεσματικότητα των ερευνών για κατάχρηση ευρωπαϊκών πόρων στην Ελλάδα. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται ως τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ως πολιτικό μήνυμα για το επίπεδο δέσμευσης της χώρας στον έλεγχο της διαφθοράς.
Η υπεράσπιση της κυβέρνησης και οι πολιτικές προεκτάσεις
Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ρύθμιση δεν μειώνει τον ρόλο της EPPO, αλλά τον ευθυγραμμίζει με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τους βουλευτές, μέσω της ανάθεσης των ερευνών σε ειδικό ανακριτή. Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος τόνισε ότι «η διάταξη δεν αλλοιώνει στο παραμικρό τον ρόλο των εισαγγελέων της EPPO», επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες για υπονόμευση των ευρωπαϊκών μηχανισμών ελέγχου.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δεσμευθεί για επιτάχυνση των διαδικασιών που αφορούν πολιτικά πρόσωπα, ώστε να αποφεύγονται πολυετείς εκκρεμότητες. Παράλληλα έχει διαμηνύσει στους βουλευτές του ότι όλοι θα είναι εκ νέου υποψήφιοι στις επόμενες εκλογές, εφόσον δεν υπάρξουν τελεσίδικες καταδικαστικές αποφάσεις εις βάρος τους. Η εξίσωση αυτή –επιτάχυνση διαδικασιών, διατήρηση πολιτικής στήριξης και ταυτόχρονη σύγκρουση με την EPPO– δημιουργεί ένα σύνθετο πολιτικό σκηνικό, όπου η εικόνα της Ελλάδας ως προς το κράτος δικαίου και τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων θα τεθεί αναπόφευκτα υπό τον φακό των Βρυξελλών.
Σχόλιο 
: Η τροπολογία λειτουργεί de facto ως ασπίδα πολιτικού συστήματος απέναντι σε έναν ανεξάρτητο ευρωπαϊκό ελεγκτικό μηχανισμό. Ακόμη κι αν είναι τυπικά συμβατή με το Σύνταγμα, πολιτικά εκπέμπει μήνυμα αυτοπροστασίας σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία της χώρας στη διαχείριση κοινοτικών πόρων είναι κρίσιμη. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι συγκεκριμένοι 13 βουλευτές, αλλά η θεσμική ισορροπία ανάμεσα στην εθνική κυριαρχία και την ευρωπαϊκή εποπτεία σε θέματα διαφθοράς.
#Ελλάδα #ΕυρωπαϊκήΕισαγγελία #διαφθορά #αγροτικές_επιδοτήσεις #πολιτική
