Η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα ταλέντου. Έχει πρόβλημα αποτελέσματος.
Αυτό είναι το σημείο που η συζήτηση συνήθως αποφεύγεται. Είναι πιο εύκολο να μιλάς για “δυσκολίες”, για “αγορά που δεν υπάρχει”, για “έλλειψη στήριξης”. Όλα αυτά ισχύουν. Αλλά δεν εξηγούν το βασικό.
Γιατί κάποιοι λίγοι καταφέρνουν να βγουν έξω, ενώ οι περισσότεροι μένουν μέσα;
Η απάντηση δεν είναι άνετη. Αλλά είναι ξεκάθαρη.
Το ταλέντο δεν φτάνει.
Η παγίδα της εσωστρέφειας
Πολλοί Έλληνες καλλιτέχνες δημιουργούν σαν να απευθύνονται μόνο στην Ελλάδα. Το έργο τους είναι δεμένο με τοπικά συμφραζόμενα, με αναφορές που δεν μεταφράζονται εύκολα εκτός συνόρων.
Η διεθνής αγορά δεν έχει χρόνο να “ερμηνεύσει” το έργο. Θέλει να το καταλάβει άμεσα. Αν χρειάζεται επεξήγηση για να σταθεί, έχει ήδη χάσει έδαφος.
Η εσωστρέφεια δεν είναι αισθητική επιλογή. Είναι περιορισμός.
Η έλλειψη στρατηγικής
Η διεθνής καριέρα δεν είναι αποτέλεσμα έμπνευσης. Είναι αποτέλεσμα σχεδίου.
Πολλοί δημιουργοί δουλεύουν χωρίς στρατηγική. Δεν ξέρουν:
σε ποια αγορά απευθύνονται
ποια galleries τους ταιριάζουν
ποιο κοινό θέλουν
Η δουλειά τους υπάρχει, αλλά δεν έχει κατεύθυνση. Και χωρίς κατεύθυνση, δεν υπάρχει κίνηση.
Η παρεξήγηση της “αγνής τέχνης”
Υπάρχει μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη ότι η τέχνη δεν πρέπει να “αγγίζει” την αγορά. Ότι η εμπορικότητα μειώνει την αξία.
Αυτό είναι λάθος.
Η αγορά δεν ακυρώνει την τέχνη. Τη δοκιμάζει. Τη φέρνει σε επαφή με κοινό. Τη μετατρέπει σε διάλογο.
Η απόρριψη της αγοράς δεν προστατεύει τον καλλιτέχνη. Τον απομονώνει.
Η απουσία δικτύων
Η τέχνη δεν είναι μόνο ατομική διαδικασία. Είναι και δίκτυο.
Οι καλλιτέχνες που προχωρούν δεν είναι απαραίτητα οι καλύτεροι. Είναι αυτοί που συνδέονται.
Συμμετέχουν σε εκθέσεις, γνωρίζουν curators, συνεργάζονται με galleries. Δημιουργούν παρουσία.
Η απουσία από αυτά τα δίκτυα δεν είναι ουδέτερη. Είναι αποκλεισμός.
Η δυσκολία αποδοχής της αγοράς ως πραγματικότητα
Η αγορά τέχνης δεν λειτουργεί με ιδεατούς όρους. Λειτουργεί με κανόνες.
Και αυτοί οι κανόνες δεν αλλάζουν επειδή κάποιος διαφωνεί μαζί τους.
Η αποδοχή αυτής της πραγματικότητας δεν σημαίνει συμβιβασμό. Σημαίνει κατανόηση του πλαισίου μέσα στο οποίο κινείσαι.
Όποιος δεν το αποδέχεται, απλώς μένει εκτός.
Συμπέρασμα: το πρόβλημα δεν είναι έξω — είναι μέσα
Η πιο εύκολη εξήγηση είναι ότι “το εξωτερικό δεν μας βλέπει”. Η πιο δύσκολη είναι ότι δεν είμαστε έτοιμοι να βγούμε.
Η διεθνής αγορά δεν αποκλείει την Ελλάδα. Απλώς δεν προσαρμόζεται σε αυτήν.
Αυτό σημαίνει ότι η προσαρμογή πρέπει να γίνει από την άλλη πλευρά.
Οι καλλιτέχνες που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι απλώς ταλαντούχοι.
Θα είναι:
στρατηγικοί
συνδεδεμένοι
συνειδητοποιημένοι
Το ταλέντο είναι η αφετηρία.
Όχι το αποτέλεσμα.
