Ο Κωστής Χατζηδάκης, από τη συνεδρίαση του ΕΛΚ στη Ρόδο, συνδέει τις δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ με την ανάγκη «ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας» στην ελληνική κυβέρνηση. Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος ενόψει της πιθανής σύμπτωσης της ελληνικής προεδρίας με την κατάληξη των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Σε μια συγκυρία όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει τη συζήτηση για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Κωστής Χατζηδάκης, επέλεξε τη Ρόδο για να στείλει σαφές πολιτικό μήνυμα: η Ελλάδα, όπως είπε, χρειάζεται «διαρκή, σοβαρή και αξιόπιστη παρουσία στις Βρυξέλλες» και μια κυβέρνηση με «ευρωπαϊκή τεχνογνωσία» για να διαπραγματευθεί τα κονδύλια της περιόδου 2028-2034.
Μιλώντας στην υψηλού επιπέδου συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Επιτροπή των Περιφερειών, που φιλοξενείται στη Ρόδο με οικοδεσπότη τον περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζημάρκο, ο κ. Χατζηδάκης περιέγραψε ένα περιβάλλον σκληρών ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων, όπου η Ελλάδα καλείται να εξασφαλίσει θέση και ρόλο.
Δύσκολο παζλ για τον προϋπολογισμό 2028-2034
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης προανήγγειλε δύσκολες διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, μιλώντας για «αποκλίνουσες απόψεις» μεταξύ των κρατών-μελών. Εστίασε ιδιαίτερα στα κράτη που συνεισφέρουν περισσότερο στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και αντιτίθενται στην αύξησή του, υποστηρίζοντας ότι «ξεχνούν κάτι βασικό»: πως οι πόροι που κατευθύνονται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες επιστρέφουν τελικά και στις δικές τους οικονομίες μέσω επενδύσεων, έργων και συμβάσεων.
Στο σκεπτικό του, η ενίσχυση της συνοχής και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν είναι αντίπαλοι στόχοι αλλά «δύο όψεις της ίδιας ευρωπαϊκής στρατηγικής». Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να τοποθετήσει την ελληνική επιχειρηματολογία στο κέντρο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής συζήτησης για το ποιος ωφελείται από τον κοινό προϋπολογισμό και με ποιους όρους.
Η ελληνική προεδρία ως επιχείρημα για σταθερή διακυβέρνηση;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά του κ. Χατζηδάκη στο ενδεχόμενο η κατάληξη των διαπραγματεύσεων να συμπέσει με την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ. Σε αυτή την περίπτωση, όπως σημείωσε, η Αθήνα θα πρέπει να αναλάβει και «συντονιστικό ρόλο» ανάμεσα στα κράτη-μέλη, κάτι που προϋποθέτει, κατά την άποψή του, κυβερνητική συνέχεια και εξειδικευμένη γνώση των ευρωπαϊκών διαδικασιών.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πολιτική του αιχμή: υπογράμμισε ότι «είναι σημαντικό πως στο τιμόνι της χώρας υπάρχει ένας πρωθυπουργός πεπειραμένος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, και μια κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επίσης με ευρωπαϊκή τεχνογνωσία». Η τοποθέτηση λειτουργεί ταυτόχρονα ως ανάγνωση των ευρωπαϊκών συσχετισμών και ως εσωτερικό πολιτικό μήνυμα για τη σημασία της κυβερνητικής σταθερότητας ενόψει των κρίσιμων ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Τα 50 δισ. ευρώ και ο μύθος του «δημοσιονομικού γκρεμού»
Ο κ. Χατζηδάκης επιχείρησε να αποδομήσει την εντύπωση ότι με τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης η χώρα οδηγείται σε «δημοσιονομικό γκρεμό». Αντιπαρέβαλε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, όπως είπε, «προσεγγίζει για την Ελλάδα τα 50 δισεκατομμύρια», χωρίς να συνυπολογίζονται τα νέα δανειακά εργαλεία στα πρότυπα του Ταμείου Ανάκαμψης και χωρίς το υπό σύσταση Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Η αναφορά στο ποσό λειτουργεί ως σήμα προς την εσωτερική κοινή γνώμη ότι η μετα-Ταμείο Ανάκαμψης εποχή δεν σημαίνει ξαφνική διακοπή των ευρωπαϊκών ροών χρηματοδότησης. Ωστόσο, η ίδια η τοποθέτηση αναδεικνύει μια κρίσιμη προϋπόθεση: τα ποσά αυτά δεν είναι αυτόματη παροχή, αλλά αντικείμενο διαπραγμάτευσης και εξαρτώνται από τον τρόπο που η Ελλάδα θα σταθεί στο τραπέζι των συνομιλιών.
Το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και ο κίνδυνος για τις μικρές χώρες
Κομβικό στοιχείο της παρέμβασης Χατζηδάκη ήταν η αναφορά στο νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, με προϋπολογισμό 410 δισ. ευρώ. Όπως εξήγησε, με βάση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα κονδύλια αυτά δεν θα κατανέμονται με εθνικές ποσοστώσεις, αλλά «επί τη βάσει της αξιοπιστίας και της καινοτομίας των προγραμμάτων».
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναγνώρισε τον κίνδυνο που ενέχει αυτό το μοντέλο για χώρες όπως η Ελλάδα και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προτείνοντας έναν «συνδυασμό» κριτηρίων ώστε να μην υπάρξουν αδικίες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να σχεδιάζει και να υλοποιεί προγράμματα υψηλής ποιότητας, ενώ ταυτόχρονα να διεκδικεί θεσμικά φίλτρα που θα αποτρέπουν τη συγκέντρωση πόρων μόνο σε ισχυρές οικονομίες και μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.
Πού θα κατευθυνθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Ο κ. Χατζηδάκης περιέγραψε το περίγραμμα της επόμενης προγραμματικής περιόδου: στήριξη της γεωργίας, χρηματοδότηση έργων υποδομής, προγράμματα κοινωνικής πολιτικής, νέες νοσοκομειακές μονάδες και αναβάθμιση πανεπιστημίων. Παράλληλα, όμως, προειδοποίησε ότι η έμφαση θα είναι «εντονότερη» στην καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα, τόσο για τις περιφέρειες όσο και για την επιχειρηματική κοινότητα.
Σύνδεσε αυτή τη στροφή με τις εκθέσεις Λέτα και Ντράγκι, που προτείνουν ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας στο «δύσκολο και ταραχώδες παγκόσμιο σκηνικό». Η Ελλάδα, σύμφωνα με την ανάλυσή του, «ούτως ή άλλως» θα έπρεπε να κινηθεί προς την κατεύθυνση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης. Η ευρωπαϊκή στήριξη, όπως είπε, αποτελεί ευκαιρία που «πρέπει να αδράξουμε».
Ο ρόλος του ΕΛΚ και το μήνυμα των πολιτών
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπενθύμισε ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα είναι σήμερα η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στην ΕΕ, με σχεδόν τους μισούς πρωθυπουργούς των 27 κρατών-μελών και συμμετοχή σε 17 κυβερνήσεις. Με αυτό το δεδομένο, υποστήριξε ότι το ΕΛΚ έχει «βαρύνοντα λόγο» στις εξελίξεις και ειδικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Την ίδια στιγμή, επικαλέστηκε τις διαβουλεύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τους πολίτες, λέγοντας ότι ζητούν έναν προϋπολογισμό που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα «χωρίς να αφήνει καμία περιφέρεια και κανέναν πολίτη πίσω», που καθιστά την Ευρώπη πιο ισχυρή γεωπολιτικά και βελτιώνει «με απτό τρόπο» το βιοτικό επίπεδο. Έθεσε επίσης ως κεντρικά αιτήματα τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τα μετρήσιμα αποτελέσματα, συνοψίζοντας ότι οι πολίτες θέλουν «μια Ευρώπη που να χρηματοδοτεί τις φιλοδοξίες της χωρίς να εγκαταλείπει τις αρχές της».
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα πολίτη, η παρέμβαση Χατζηδάκη σηματοδοτεί ότι η επόμενη ευρωπαϊκή επταετία δεν θα είναι απλώς συνέχεια των γνωστών ΕΣΠΑ, αλλά μια πιο ανταγωνιστική μάχη για πόρους, όπου κριτήριο δεν θα είναι μόνο η ανάγκη, αλλά και η ικανότητα σχεδιασμού και υλοποίησης. Η αναφορά στα περίπου 50 δισ. ευρώ και στα νέα εργαλεία δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικό στήριγμα για υποδομές, υγεία, εκπαίδευση και αγροτική παραγωγή, αλλά με αυστηρότερη σύνδεση με την καινοτομία και την παραγωγικότητα. Αυτό μεταφράζεται σε πίεση προς το ελληνικό κράτος και τις περιφέρειες να βελτιώσουν τη διοικητική τους ικανότητα, να σχεδιάζουν ώριμα έργα και να στηρίζουν ουσιαστικά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε να μην μείνουν εκτός του νέου Ταμείου Ανταγωνιστικότητας. Σε πολιτικό επίπεδο, η σύνδεση της διαπραγμάτευσης με την «ευρωπαϊκή τεχνογνωσία» της σημερινής κυβέρνησης προϊδεάζει ότι το διακύβευμα των ευρωπαϊκών πόρων θα αξιοποιηθεί ως κεντρικό επιχείρημα στον εσωτερικό πολιτικό διάλογο τα επόμενα χρόνια, με άμεσες συνέπειες για το πώς θα χρηματοδοτηθούν οι δημόσιες πολιτικές και οι επενδύσεις στη χώρα.
#Χατζηδάκης #ΕυρωπαϊκήΈνωση #ΕΛΚ #ΠροϋπολογισμόςΕΕ #ΤαμείοΑνταγωνιστικότητας
