Το ειδικό χωροταξικό ΑΠΕ μπαίνει στο επίκεντρο της διαβούλευσης, καθώς το ΤΕΕ/Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας ζητά ξεκάθαρη περιφερειακή εξαίρεση για τη μεταλιγνιτική περιοχή. Ο στόχος είναι η αποφυγή μιας νέας «μονοκαλλιέργειας» φωτοβολταϊκών, με πραγματική κοινωνική ανταποδοτικότητα, προστασία γης και πιο στοχευμένες επενδύσεις.
Το ειδικό χωροταξικό ΑΠΕ βρίσκεται πλέον στο κέντρο της ενεργειακής συζήτησης για τη Δυτική Μακεδονία, με το τοπικό ΤΕΕ να ζητά ρητή, ξεχωριστή μεταχείριση της Περιφέρειας στο νέο πλαίσιο. Η περιοχή, που φέρει ήδη βαρύ ενεργειακό αποτύπωμα από τον λιγνίτη, διεκδικεί ρόλο πρότυπου ανάπτυξης ΑΠΕ, αλλά με σαφή όρια, πολυλειτουργική χρήση γης και μετρήσιμη κοινωνική ανταποδοτικότητα.
Πώς το ειδικό χωροταξικό ΑΠΕ επηρεάζει τη Δυτική Μακεδονία;
Το σχέδιο ΚΥΑ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ ορίζει ως περιοχές προτεραιότητας για φωτοβολταϊκά τις υποβαθμισμένες εκτάσεις, συμπεριλαμβανομένων των εξοφλημένων λιγνιτικών πεδίων, κάτι που αφορά άμεσα τη Δυτική Μακεδονία. Το ΤΕΕ/ΤΔΜ προειδοποιεί ότι η προτεραιότητα αυτή δεν μπορεί να ισοδυναμεί με αυτόματη καταλληλότητα και αδειοδότηση, χωρίς έλεγχο αποκατάστασης, σταθερότητας εδαφών, προστασίας υδάτων και φέρουσας ικανότητας.
Τα στοιχεία που επικαλείται η Περιφέρεια δείχνουν ήδη 1.732 φωτοβολταϊκά έργα και κάλυψη περίπου 2,85% της καλλιεργήσιμης γης, με ώριμα προς κατασκευή έργα να προσεγγίζουν τα 4.800 MW. Σε αυτό το περιβάλλον, η απλή εφαρμογή ενός οριζόντιου ορίου 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα θεωρείται ανεπαρκής χωρίς δημόσιο, δυναμικό γεωχωρικό μητρώο που θα αποτυπώνει λειτουργούντα, αδειοδοτημένα και αιτηθέντα έργα μαζί με τις συνοδές υποδομές.
Ποιο πλαίσιο ζητούν οι τοπικοί φορείς για γη, λίμνες και δίκτυα;
Κεντρικό αίτημα είναι η Δυτική Μακεδονία να μην αντιμετωπίζεται ως «διαθέσιμη δημόσια γη» για συνεχή υποδοχή ΑΠΕ, αλλά ως μεταλιγνιτική περιφέρεια που χρειάζεται παραγωγική διαφοροποίηση και νέες θέσεις εργασίας. Το ΤΕΕ/ΤΔΜ ζητά σαφή ιεράρχηση χρήσεων γης, αυστηρότερη προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας και πραγματικά αγρο-φωτοβολταϊκά με γεωπονικές μελέτες, δείκτες παραγωγικότητας και ετήσιο έλεγχο.
Ιδιαίτερη γραμμή άμυνας χαράσσεται και για τα υδατικά σώματα: προτείνεται ρητή απαγόρευση πλωτών φωτοβολταϊκών στις λίμνες Πολυφύτου και Ιλαρίωνα, αλλά και γενικότερα στις λίμνες της Περιφέρειας. Οι ταμιευτήρες αυτοί, αν και τεχνητοί, έχουν αποκτήσει κρίσιμη οικολογική, υδρολογική και παραγωγική σημασία, με το ΤΕΕ να υποστηρίζει ότι πρέπει να διαφυλαχθούν για ύδρευση, άρδευση, αλιεία και τουριστικές δραστηριότητες, όχι ως νέες ενεργειακές επιφάνειες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον πολίτη και τον τοπικό παραγωγό, η συζήτηση δεν είναι αφηρημένη: αφορά άμεσα τη διαθεσιμότητα γης για αγροτική παραγωγή, τη σταθερότητα του τοπίου και την ποιότητα των υδάτων, που επηρεάζουν κόστος τροφίμων, άρδευσης και τοπικής ανάπτυξης. Ένα χωροταξικό που θα επιτρέπει ανεξέλεγκτη συγκέντρωση ΑΠΕ μπορεί να οδηγήσει σε εντάσεις, καθυστερήσεις έργων και αυξημένο ρίσκο για επενδυτές, με έμμεσο αντίκτυπο στο τελικό κόστος ενέργειας.
Αντίθετα, η σύνδεση νέων έργων με δίκτυο, αποθήκευση και τοπική κατανάλωση, όπως ζητείται, μπορεί να περιορίσει περικοπές παραγωγής ΑΠΕ και να βελτιώσει την αξιοποιήσιμη ενέργεια, στηρίζοντας σταθερότερες τιμές ρεύματος μεσοπρόθεσμα. Η πρόβλεψη για κοινωνική ανταποδοτικότητα – συμμετοχή ΟΤΑ και ενεργειακών κοινοτήτων, τοπική απασχόληση και πιθανές ελαφρύνσεις για ευάλωτα νοικοκυριά – εάν ενσωματωθεί δεσμευτικά, μπορεί να μετατρέψει την ενεργειακή μετάβαση από πηγή τριβών σε εργαλείο τοπικού οφέλους.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση του ΤΕΕ/ΤΔΜ δείχνει ότι η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν θα κριθεί μόνο σε MW, αλλά στον τρόπο που κατανέμεται ο χώρος και το όφελος. Για επενδυτές ΑΠΕ, η Δυτική Μακεδονία παραμένει στρατηγικός προορισμός, αλλά με αυξανόμενη απαίτηση για σύνθετο σχεδιασμό: συνύπαρξη με γεωργία, υδάτινους πόρους, τοπίο και κοινωνία, διασύνδεση με δίκτυα και αποθήκευση, καθώς και ισχυρές εγγυήσεις αποκατάστασης στο τέλος ζωής των έργων.
Διαβάστε επίσης:
ΡΑΑΕΥ εγκρίνει κύμα αιτήσεων για παραγωγή υδρογόνου
ΔΕΗ επενδύει 24 δισ. σε συμβατική παραγωγή και υποδομές
#ΔυτικήΜακεδονία #ΑΠΕ #Φωτοβολταϊκά #ΔΕΗ #ΥΠΕΝ
