Η οριστική έξοδος της Ελλάδας από κάθε μορφή ευρωπαϊκής επιτήρησης κλείνει έναν κύκλο 16 ετών. Ωστόσο, οι δομικές ανισορροπίες της οικονομίας παραμένουν και καθορίζουν το επόμενο στάδιο πολιτικής και επενδύσεων.
Η τυπική λήξη κάθε μορφής επιτήρησης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σηματοδοτεί το τέλος μιας περιόδου 16 ετών, που επηρέασε βαθιά την οικονομία και την κοινωνία. Η χώρα επιστρέφει σε πλήρη θεσμική κανονικότητα, χωρίς ειδικές λίστες παρακολούθησης και δεσμεύσεις πέραν εκείνων που ισχύουν για όλα τα κράτη-μέλη.
Η εξέλιξη αυτή, όσο θετική κι αν είναι, έρχεται «πάρα πολύ αργά», όπως επισημαίνει ο καθηγητής οικονομικών και πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Χαράλαμπος Γκότσης. Υπενθυμίζει ότι άλλες χώρες που μπήκαν σε προγράμματα προσαρμογής χρειάστηκαν από ένα έως τέσσερα χρόνια για να επιστρέψουν στην κανονικότητα, όταν η Ελλάδα χρειάστηκε 16.
Πού παραμένουν οι μεγάλες ανισορροπίες της οικονομίας
Ο κ. Γκότσης υπογραμμίζει ότι η έξοδος από την επιτήρηση δεν ισοδυναμεί με έξοδο από τα προβλήματα. Η ελληνική οικονομία, όπως λέει, «είναι γεμάτη ανισορροπίες», με πρώτη και βασικότερη τη δομή της ζήτησης. Η κατανάλωση αντιστοιχεί περίπου στο 70% του ΑΕΠ, ποσοστό πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που αποκαλύπτει εξάρτηση από την εσωτερική ζήτηση και περιορισμένη παραγωγική βάση.
Παράλληλα, το διαχρονικά υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που κινείται μεταξύ 6% και 8%, δείχνει ότι η χώρα εξακολουθεί να εισάγει πολύ περισσότερα από όσα εξάγει. Αυτό μεταφράζεται σε πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, με άμεσες επιπτώσεις στη βιωσιμότητα της ανάπτυξης και στην ικανότητα της οικονομίας να αντέχει εξωτερικά σοκ.
Ο ρόλος του τουρισμού και η ανισοκατανομή του εισοδήματος
Σε αυτό το πλαίσιο, ο τουρισμός λειτουργεί ως κρίσιμος σταθεροποιητικός παράγοντας. «Αν δεν είχαμε τον τουρισμό, που βοηθάει και πάει καλά, θα είχαμε πολύ μεγαλύτερα προβλήματα», σημειώνει ο κ. Γκότσης, αναδεικνύοντας την εξάρτηση της χώρας από έναν κλάδο ιδιαίτερα εκτεθειμένο σε γεωπολιτικούς και κλιματικούς κινδύνους.
Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με τον ίδιο, η απόσταση ανάμεσα στα εισοδήματα του κεφαλαίου και στις αμοιβές της εργασίας έχει διευρυνθεί κατά περίπου 15 δισ. €. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις κοινωνικές ανισότητες και περιορίζει τη δυναμική της εγχώριας κατανάλωσης, ιδίως για τα χαμηλότερα και μεσαία στρώματα.
Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι η έξοδος από την επιτήρηση αποτελεί σημαντικό ορόσημο, αλλά όχι γραμμή τερματισμού. Το πραγματικό στοίχημα για την επόμενη ημέρα είναι η αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η έξοδος από την επιτήρηση μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιων δημοσιονομικών μέτρων, αλλά δεν εγγυάται άμεση βελτίωση εισοδημάτων ή τιμών. Για τις επιχειρήσεις, η θεσμική κανονικότητα μπορεί να βελτιώσει το επενδυτικό κλίμα και το κόστος δανεισμού, όμως το υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και η εξάρτηση από την κατανάλωση σημαίνουν ότι η πίεση για εξωστρέφεια και αύξηση της παραγωγικότητας θα ενταθεί. Σε επίπεδο εθνικής οικονομίας, η πρόκληση είναι να μετατραπεί το θετικό σήμα αξιοπιστίας σε στοχευμένες επενδύσεις, ιδιαίτερα πέρα από τον τουρισμό, ώστε να περιοριστούν οι ανισότητες και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
#Ελλάδα #επιτήρηση #ΕλληνικήΟικονομία #ΑΕΠ #τουρισμός
