Η ελληνική οικονομία μπαίνει σε νέα φάση αβεβαιότητας μετά την επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, με το βλέμμα στραμμένο στην πορεία των τιμών και των επενδύσεων. Το ενεργειακό κόστος, οι πληθωριστικές πιέσεις και η διεθνής συγκυρία θα κρίνουν αν το θετικό μομέντουμ της χώρας μπορεί να διατηρηθεί.
Η ελληνική οικονομία καλείται να απαντήσει σε μια κρίσιμη ερώτηση: πόσο γρήγορα θα επιστρέψουν οι τιμές στα προ της κρίσης επίπεδα, εφόσον ολοκληρωθεί η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και εκτονωθεί η ένταση στη Μέση Ανατολή. Η επίδραση του ακριβού καυσίμου στον πληθωρισμό, στην κατανάλωση και στην ανταγωνιστικότητα θα δοκιμάσει τα όρια της αντοχής επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Πώς αλλάζει η ελληνική οικονομία με την αποκλιμάκωση στις τιμές καυσίμων;
Η Ελλάδα εισήλθε στην κρίση με «βαρίδι» έναν πληθωρισμό περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, λόγω εσωτερικών ανισορροπιών. Με το ξέσπασμα της κρίσης, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 4,6% τον Απρίλιο και στο 5% τον Μάιο, όταν στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3% και 3,2% αντίστοιχα, με τα καύσιμα να ανοίγουν την ψαλίδα.
Η κυβέρνηση αντέδρασε με παρεμβάσεις όπως το πλαφόν στο ποσοστό κέρδους των μεγάλων σούπερ μάρκετ, τις επιδοτήσεις στο πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη βενζίνη μέσω «Fuel Pass», καθώς και ενισχύσεις σε λιπάσματα και ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Χωρίς αυτά τα μέτρα-«ανάχωμα», ο πληθωρισμός θα ήταν σαφώς υψηλότερος, όμως το πραγματικό τεστ είναι αν, μετά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, οι τιμές καυσίμων και ενέργειας θα επιστρέψουν πράγματι στα προ κρίσης επίπεδα ή θα παγιωθεί ένα νέο, ακριβότερο σημείο ισορροπίας.
Πληθωρισμός, τρόφιμα και υπηρεσίες: ποιο θα είναι το «αποτύπωμα» της κρίσης;
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα αφορά την «δευτερογενή» επίδραση του τριμήνου των υψηλών τιμών καυσίμων στο υπόλοιπο καλάθι του πληθωρισμού. Τρόφιμα και υπηρεσίες έχουν ήδη γράψει σημαντικές αυξήσεις μέσα στην κρίση, και μένει να φανεί πόσο από αυτό το κόστος θα αποσυρθεί όταν ομαλοποιηθεί το ενεργειακό περιβάλλον.
Οι επιχειρήσεις που στήριξαν την τιμολογιακή τους πολιτική στο αυξημένο κόστος μεταφορών και παραγωγής δύσκολα θα σπεύσουν σε άμεσες μειώσεις, ειδικά αν η διεθνής αβεβαιότητα διατηρείται. Για τα νοικοκυριά, η ταχύτητα με την οποία θα «ξεφουσκώσουν» οι λογαριασμοί σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες θα κρίνει αν η ανάσα από την αποκλιμάκωση των καυσίμων θα γίνει ορατή στο πορτοφόλι ή θα χαθεί στη διαδρομή.
Επενδύσεις, εξαγωγές και ναυτιλία υπό τη σκιά της γεωπολιτικής
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο για την Ελλάδα είναι ο βαθμός στον οποίο η συμφωνία θα περιορίσει την αβεβαιότητα στη διεθνή οικονομία. Η χώρα βρίσκεται σε κομβική στιγμή, έχοντας ολοκληρώσει βασικές μεταρρυθμίσεις και προσδοκώντας περίπου 21 δισ. € άμεσων ξένων επενδύσεων φέτος, σε ένα περιβάλλον όμως όπου οι επενδυτικές αποφάσεις παγκοσμίως παραμένουν επιφυλακτικές.
Στις εξαγωγές αγαθών, η επιβράδυνση της ΕΕ –που απορροφά περίπου το 65% των ελληνικών εξαγωγών– περιορίζει τις δυνατότητες ανόδου, ειδικά όταν Γερμανία και Ιταλία, βασικοί πελάτες, κινούνται υποτονικά. Στις υπηρεσίες, και κυρίως στον τουρισμό, η εικόνα προς το παρόν δεν δείχνει ρωγμές, αλλά όσο η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν έχει οριστικά κλείσει, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι η ζήτηση θα μείνει ανεπηρέαστη τους επόμενους μήνες.
Η ασφάλεια στα Στενά και το 20% της παγκόσμιας ναυτιλίας
Ένα επιπλέον, καίριο ζήτημα είναι αν η συμφωνία θα προσφέρει ουσιαστικές εγγυήσεις για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα. Τα ελληνικά και ελληνόκτητα πλοία, με Έλληνες ναυτικούς, μεταφέρουν καύσιμα και προϊόντα από και προς τον Περσικό Κόλπο, σε μια περιοχή που παραμένει ευάλωτη σε αναζωπύρωση εντάσεων.
Η Ελλάδα ελέγχει άμεσα ή έμμεσα περίπου το 20% του παγκόσμιου tonnage, γεγονός που μετατρέπει την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων σε στρατηγικό ζήτημα εθνικής και οικονομικής σημασίας. Τυχόν νέα διαταραχή θα επηρέαζε όχι μόνο τα έσοδα της ναυτιλίας, αλλά και το κόστος μεταφοράς καυσίμων και προϊόντων, ανατροφοδοτώντας τον πληθωρισμό και τη γενικότερη αβεβαιότητα.
SBC Red Line
Το «κρυφό» διακύβευμα δεν είναι μόνο η τιμή της βενζίνης, αλλά αν η ελληνική οικονομία θα καταφέρει να «ξεκολλήσει» από τον μόνιμα υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με την Ευρωζώνη. Αν η αποκλιμάκωση των καυσίμων δεν περάσει γρήγορα στα ράφια και στις υπηρεσίες, ο πραγματικός μισθός θα συνεχίσει να διαβρώνεται σιωπηρά.
Για τις επιχειρήσεις, η νέα φάση σημαίνει δύσκολες αποφάσεις: διατήρηση υψηλών τιμών για ανάκτηση χαμένων περιθωρίων ή σταδιακή μείωση για ενίσχυση της ζήτησης. Για τα νοικοκυριά, η ταχύτητα με την οποία θα δουν ουσιαστική ελάφρυνση στο καλάθι και στα καύσιμα θα καθορίσει και την αντοχή της κατανάλωσης τους επόμενους μήνες.
Το μεγάλο στοίχημα είναι αν η Ελλάδα θα αξιοποιήσει το παράθυρο σταθεροποίησης για να κλειδώσει επενδύσεις, εξαγωγικές συμφωνίες και ναυτιλιακά συμβόλαια πριν εμφανιστεί η επόμενη διεθνής αναταραχή. Σε έναν κόσμο μόνιμης αβεβαιότητας, η ικανότητα γρήγορης προσαρμογής γίνεται πλέον το βασικό συγκριτικό πλεονέκτημα.
Διαβάστε επίσης:
Κατοχύρωση κερδών και ήπια διόρθωση στον τραπεζικό δείκτη
IEA προειδοποιεί για μείωση προσφοράς πετρελαίου και νέα ισορροπία
#ελληνικήοικονομία #πληθωρισμός #τιμέςκαυσίμων #ΗΠΑΙράν #επενδύσεις #εξαγωγές #Ευρωζώνη #τουρισμός #ναυτιλία #ΣτενάΟρμούζ #ΕρυθράΘάλασσα #σούπερμάρκετ #FuelPass #τιμέςτροφίμων #ξένεςεπενδύσεις
