Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιστρέφει δυναμικά πάνω από τον στόχο, επιβεβαιώνοντας ότι ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ αρχίζει να μεταφράζεται άμεσα σε οικονομικό κόστος για την Ευρώπη. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν άνοδο στο 3,2% για τον Μάιο, από 3% τον Απρίλιο, με βασικό οδηγό τις τιμές ενέργειας.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς μια αριθμητική μεταβολή.
Είναι αλλαγή κατεύθυνσης.
Η Ευρωζώνη είχε αρχίσει να πλησιάζει τον στόχο του 2%, δημιουργώντας προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Ο πόλεμος, όμως, ανέτρεψε αυτό το σενάριο, επαναφέροντας τον πληθωρισμό σε ανοδική τροχιά.
Το βασικό πρόβλημα είναι η ενέργεια.
Οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση, παραμένοντας ο μεγαλύτερος παράγοντας πληθωριστικής πίεσης. Σε μια οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια, όπως η Ευρώπη, τέτοιες αυξήσεις μεταφέρονται γρήγορα σε ολόκληρη την οικονομία.
Με απλά λόγια:
ενέργεια ↑ → κόστος ↑ → πληθωρισμός ↑
Και αυτός ο μηχανισμός έχει ήδη ενεργοποιηθεί.
Η αύξηση δεν περιορίζεται μόνο στην ενέργεια.
Οι υπηρεσίες κατέγραψαν άνοδο στο 3,5%, ενώ αν και οι τιμές τροφίμων εμφάνισαν μικρή αποκλιμάκωση, η συνολική εικόνα δείχνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις αρχίζουν να διαχέονται σε ευρύτερους τομείς της οικονομίας.
Αυτό είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο για την ΕΚΤ.
Όταν ο πληθωρισμός περνά από την ενέργεια στον πυρήνα της οικονομίας, γίνεται πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Η αντίδραση της αγοράς είναι ήδη ξεκάθαρη.
Οι επενδυτές προεξοφλούν με πιθανότητα άνω του 90% αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ. Το λεγόμενο “insurance hike” φαίνεται πλέον σχεδόν δεδομένο, ως κίνηση πρόληψης απέναντι σε έναν πληθωρισμό που δείχνει σημάδια επανεπιτάχυνσης.
Το timing είναι κρίσιμο.
Η ΕΚΤ καλείται να λάβει αποφάσεις σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομία δεν είναι σε ύφεση, αλλά ούτε και σε πλήρη ισχύ. Αυτό περιορίζει τα περιθώρια πολιτικής.
Αν δεν αυξήσει επιτόκια → ρισκάρει πληθωρισμό
Αν αυξήσει επιτόκια → ρισκάρει ανάπτυξη
Κλασικό policy trap.
Η γεωπολιτική διάσταση επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση.
Ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ έχει δημιουργήσει ένα νέο ενεργειακό σοκ, το οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, αρχίζει να αποκτά πιο «μόνιμα» χαρακτηριστικά. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει ένα προσωρινό spike, αλλά μια πιθανή αλλαγή καθεστώτος στις τιμές ενέργειας.
Και εδώ βρίσκεται το βασικό ρίσκο.
Αν το ενεργειακό σοκ διαρκέσει, τότε ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να διατηρήσει πιο αυστηρή πολιτική.
Η διαφοροποίηση μεταξύ χωρών ενισχύει την πολυπλοκότητα.
Η Γερμανία εμφανίζει σχετική αποκλιμάκωση, ενώ χώρες όπως η Ελλάδα και η Λιθουανία καταγράφουν πληθωρισμό άνω του 5%, δείχνοντας ότι οι επιπτώσεις δεν είναι ομοιόμορφες.
Αυτό δημιουργεί ένα δεύτερο πρόβλημα για την ΕΚΤ.
Μια ενιαία νομισματική πολιτική σε μια μη ομοιόμορφη οικονομία.
Η μεγάλη εικόνα είναι ξεκάθαρη:
ο πληθωρισμός επιστρέφει
η ενέργεια είναι ο βασικός driver
και η ΕΚΤ αναγκάζεται να αντιδράσει
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα αυξηθούν τα επιτόκια.
Είναι πόσο θα διαρκέσει αυτός ο κύκλος.
SBC Σχόλιο: Η Ευρώπη δεν έχει πρόβλημα πληθωρισμού. Έχει πρόβλημα ενέργειας. Και όσο δεν λύνεται το δεύτερο, το πρώτο θα επιστρέφει — ανεξάρτητα από το τι κάνει η νομισματική πολιτική.
