Η ευρωπαϊκή ασφάλεια δοκιμάζεται εκ νέου μετά την αιφνιδιαστική παραίτηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. Η αποχώρηση ενός από τους πιο ενεργούς υποστηρικτές της Ουκρανίας στην Ευρώπη ανοίγει ερωτήματα για τη συνέχεια της βρετανικής γραμμής σε άμυνα και γεωπολιτική.
Η ευρωπαϊκή ασφάλεια βρίσκεται στο επίκεντρο μετά την ανακοίνωση παραίτησης του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, ο οποίος είχε τοποθετήσει τη Βρετανία στον πυρήνα της στήριξης προς την Ουκρανία. Η αποχώρησή του δημιουργεί κενό σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη αναζητά μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία με φόντο μια λιγότερο προβλέψιμη αμερικανική πολιτική.
Πώς επηρεάζει η παραίτηση Στάρμερ την ευρωπαϊκή ασφάλεια;
Ο Στάρμερ είχε αναδειχθεί σε κεντρικό παίκτη του λεγόμενου «συνασπισμού των προθύμων», της ομάδας περίπου 35 κρατών που συντονίζουν στρατιωτική και μελλοντική αμυντική στήριξη προς την Ουκρανία. Η ενεργή παρουσία του στο σχήμα αυτό ενίσχυε την αξιοπιστία της Ευρώπης ως αυτόνομου πυλώνα ασφάλειας, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τη στάση της Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, το Λονδίνο είχε αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στο σχήμα Ε3 (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία), που λειτουργεί ως άτυπος «σκελετός» χάραξης ευρωπαϊκής στρατηγικής σε ζητήματα από την Ουκρανία έως τα Στενά του Ορμούζ. Η αποχώρηση Στάρμερ δεν ακυρώνει τους θεσμικούς διαύλους, αλλά απειλεί να αφαιρέσει δυναμική και ταχύτητα από έναν μηχανισμό που βασίζεται έντονα στην προσωπική χημεία των ηγετών.
Τι αλλάζει για τη σχέση ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου;
Η κυβέρνηση Στάρμερ είχε επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στην επανεκκίνηση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες, κορυφαία στιγμή της οποίας ήταν η συμφωνία για μια νέα εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας ΕΕ-ΗΒ. Η συμφωνία αυτή, που υπογράφηκε στην πρώτη σύνοδο κορυφής μετά το Brexit, δημιούργησε πλαίσιο τακτικών διαβουλεύσεων, συντονισμού για την Ουκρανία και συμμετοχής σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες άμυνας.
Ωστόσο, η βρετανική επιφυλακτικότητα ως προς το κόστος περιορίζει την πρόσβαση του Λονδίνου σε χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το πρόγραμμα SAFE ύψους 150 δισ. €, που στοχεύει στην επιτάχυνση της αμυντικής ετοιμότητας των κρατών-μελών. Η νέα ηγεσία θα κληθεί να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί μεγαλύτερη οικονομική συμμετοχή για να διατηρήσει πολιτική και βιομηχανική επιρροή στον ευρωπαϊκό αμυντικό σχεδιασμό ή αν θα προτιμήσει μεγαλύτερη απόσταση με τίμημα τη μείωση επιρροής.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, μια πιθανή επιβράδυνση της βρετανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια θα μπορούσε να αυξήσει το βάρος σε περιφερειακούς παίκτες όπως η Γαλλία και η Ιταλία στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για εμβάθυνση των τριμερών σχημάτων συνεργασίας, αλλά και ανάγκη προσεκτικής παρακολούθησης των ισορροπιών εντός του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών αμυντικών πρωτοβουλιών.
Παράλληλα, οι αποφάσεις του Λονδίνου για συμμετοχή ή μη σε χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το SAFE επηρεάζουν έμμεσα την κατανομή βιομηχανικών έργων και συμπράξεων στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, όπου ελληνικές εταιρείες επιδιώκουν μεγαλύτερο αποτύπωμα. Η Αθήνα έχει συμφέρον να στηρίξει μια δομημένη ΕΕ-ΗΒ συνεργασία που ενισχύει τη συνοχή του δυτικού μετώπου, ειδικά έναντι της Ρωσίας και σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής ρευστότητας.
Σχόλιο 
: Η μετά-Στάρμερ εποχή στο Λονδίνο δεν αναμένεται να ανατρέψει τη βασική δυτική γραμμή στήριξης προς την Ουκρανία, αλλά μπορεί να μεταβάλει την ένταση και τη μορφή της βρετανικής εμπλοκής στα ευρωπαϊκά σχήματα ασφάλειας. Για την Ελλάδα, η στρατηγική προτεραιότητα είναι να αξιοποιήσει τη μεταβατική φάση για να εδραιώσει τον ρόλο της ως αξιόπιστου εταίρου στην ευρωπαϊκή άμυνα, διεκδικώντας παράλληλα μεγαλύτερο μερίδιο σε αμυντικές επενδύσεις και βιομηχανικές συμπράξεις που θα προκύψουν από την αναδιάταξη του ευρωπαϊκού τοπίου ασφάλειας.
Διαβάστε επίσης:
Βρετανία: Διαχειριστής προβλέπει ασφαλή επάρκεια ρεύματος τον χειμώνα
Βρετανία: Ο Στάρμερ εγκρίνει ενημερώσεις για τον Μπέρναμ πριν την κούρσα ηγεσίας
#Βρετανία #Ευρωπαϊκήασφάλεια #Ουκρανία #ΕΕ-ΗνωμένοΒασίλειο #Ελληνικήοικονομία
